Apple và Google bỏ lỡ thời hạn chặn ảnh khỏa thân trẻ em tại Anh, chính phủ chuẩn bị siết luật

Chính phủ Anh vừa xác nhận rằng Apple, Google và các hãng công nghệ lớn khác đã không hoàn thành cam kết trong vòng ba tháng nhằm khiến các thiết bị của họ không thể sử dụng để chụp, xem hoặc chia sẻ hình ảnh khỏa thân trẻ em. Đây được xem là bước đệm quan trọng để London đưa ra bộ luật mới với các chế tài cứng rắn chưa từng có trên toàn cầu.

Việc bỏ lỡ thời hạn này đồng nghĩa với việc hàng triệu điện thoại thông minh và máy tính bảng bán ra tại thị trường Anh vẫn tiềm ẩn rủi ro bị lạm dụng cho các mục đích xấu. Giới phân tích nhận định động thái này không chỉ gây áp lực lên hai "gã khổng lồ" hệ điều hành di động mà còn đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới giữa an toàn trẻ em và quyền riêng tư người dùng.

Hết thời hạn, chuyển sang luật hóa

Vào tháng 6, Thủ tướng Anh khi đó là Keir Starmer đã ra tối hậu thư cho các công ty công nghệ: hãy tự thay đổi hoặc chính phủ sẽ ra tay. Đến thứ Ba vừa qua, thời hạn đã hết và kết quả là không có giải pháp kỹ thuật nào đạt yêu cầu.

Bà Lisa Nandy, Bộ trưởng Văn hóa, Truyền thông và Thể thao Anh, đã chính thức thông báo trước Quốc hội rằng các kỹ sư của Apple và Google dù đã hợp tác với chính phủ từ tháng 6, nhưng những gì họ làm ra "không tương xứng với quy mô của cuộc khủng hoảng".

Mức phạt và trách nhiệm hình sự đang đến gần

Theo kế hoạch lập pháp mới, bất kỳ công ty nào bán điện thoại hoặc máy tính bảng mới hoặc cũ tại Anh mà không tích hợp sẵn giải pháp bảo vệ trẻ em sẽ phải đối mặt với mức phạt tài chính khổng lồ. Đáng chú ý hơn, các giám đốc điều hành có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cố tình không tuân thủ.

"Chúng ta biết rằng lĩnh vực này có thể đổi mới với tốc độ phi thường khi bị dồn đến chân tường", bà Nandy nhấn mạnh trước các nghị sĩ.

Không chỉ dừng lại ở hệ điều hành, bà Nandy cũng tuyên bố sẽ mở rộng điều tra để áp dụng các yêu cầu pháp lý tương tự đối với các ứng dụng phổ biến với trẻ em như Instagram và Snapchat. Cả Meta lẫn Snap hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Phản ứng trái chiều: Giữa an toàn và quyền riêng tư

Trong khi các tổ chức bảo vệ trẻ em như Hội Quốc gia Phòng chống tàn ác với trẻ em (NSPCC) hoan nghênh quyết định cứng rắn của chính phủ, thì không ít bên lo ngại về hệ lụy của "kiến trúc giám sát".

Signal — ứng dụng nhắn tin mã hóa nổi tiếng — đã lên tiếng từ tháng 6, cáo buộc chính phủ Anc đang lợi dụng vấn đề an toàn trẻ em để lén lút đưa "cơ sở hạ tầng giám sát vô hình" vào luật. Họ cảnh báo rằng việc ép người dùng Anh phải xác minh tuổi và quét nội dung có thể là con đường trơn trượt dẫn đến giám sát toàn diện xã hội.

"Đã quá lâu các công ty công nghệ thất bại trong việc bảo vệ trẻ em khỏi những tổn hại tồi tệ nhất. Thành thật mà nói, tôi không sẵn sàng cho họ sự nghi ngờ tích cực rằng tiến triển sẽ tiếp tục với tốc độ chúng ta cần trong khi tổn hại đang diễn ra ngay lúc này", bà Nandy nói.

Tuy nhiên, bà cũng mở ra một lối thoát rằng nếu các nền tảng tự nguyện đưa ra giải pháp trong quá trình soạn luật, chính phủ có thể xem xét lại.

Apple và Google nói gì?

Người phát ngôn của Apple xác nhận hãng chia sẻ cam kết của Anh trong việc chống bóc lột và lạm dụng trực tuyến. Họ nhấn mạnh tính năng Communication Safety (An toàn Giao tiếp) ra mắt từ năm 2021, vốn tự động làm mờ ảnh hoặc video chứa nội dung khỏa thân trên thiết bị của trẻ em. Apple cho biết đã chia sẻ với quan chức Anh về các kế hoạch tương lai nhằm tăng cường công cụ này.

Google cũng ra tuyên bố cho biết đội ngũ của họ "vui mừng vì đã có những tiến bộ và cam kết đầy đủ tiếp tục hợp tác với các chuyên gia, nhà lập pháp, nhà phát triển ứng dụng và nhà sản xuất thiết bị để giữ an toàn cho trẻ em, đồng thời bảo vệ quyền riêng tư và khả năng tiếp cận thông tin".

Bối cảnh toàn cầu và tương lai tại Anh

Không chỉ riêng Anh, nhiều chính phủ trên thế giới đang ngày càng áp dụng biện pháp mạnh tay với các nền tảng công nghệ. Tại Liên minh châu Âu, các nhà hoạt động nhân quyền đã phản đối việc mở rộng luật cho phép công ty tự nguyện quét tin nhắn riêng tư để tìm nội dung lạm dụng tình dục trẻ em. Trong khi đó, mạng xã hội X (Twitter cũ) của tỷ phú Elon Musk từng chỉ trích lệnh cấm mạng xã hội với trẻ dưới 16 tuổi của Australia là can thiệp vào luật pháp quốc tế.

Riêng tại Anh, bà Nandy còn cho biết chính phủ đang xem xét siết chặt hơn nữa lệnh cấm toàn diện mạng xã hội cho trẻ dưới 16 tuổi — một dự luật đã được công bố đầu năm nay và dự kiến có hiệu lực vào mùa xuân năm 2027. Ngoài ra, các quy định về AI chatbot cũng sẽ được rà soát để bảo vệ trẻ em trên các nền tảng này.

Câu chuyện tại Anh đang trở thành bài toán thử nghiệm cho cả thế giới: cần làm gì khi công nghệ tiến nhanh hơn luật pháp, và làm sao để giải quyết tận gốc vấn nạn nguy hiểm trên không gian mạng mà không hy sinh các quyền cơ bản của người dùng?