Các nhà mạng lớn châu Âu bắt tay xây chương trình vệ tinh 'trực tiếp' đối trọng Starlink

Bốn nhà mạng viễn thông hàng đầu châu Âu vừa ký thư bày tỏ ý định (letter of intent) về việc cùng đấu thầu băng tần phục vụ dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp tới thiết bị (direct-to-device). Đây được xem là bước đi nhằm tạo ra một đối trọng châu Âu trước sự thống trị của Starlink do SpaceX vận hành.

Minh họa vệ tinh và kết nối viễn thông

Bốn nhà mạng lớn cùng chung tay

Theo thông tin công bố, Deutsche Telekom, Orange, Telefónica và Vodafone đã ký kết thư bày tỏ ý định hợp tác. Bốn doanh nghiệp này đang cân nhắc việc cùng nhau đấu thầu băng tần tần số vô tuyến, qua đó hỗ trợ năng lực cạnh tranh của châu Âu trong lĩnh vực vệ tinh kết nối trực tiếp, vốn đang bị SpaceX chi phối với dịch vụ Starlink.

Điểm đáng chú ý là sự phân chia vai trò khá rõ ràng. Các nhà mạng sẽ phụ trách toàn bộ hạ tầng mặt đất, trong khi phần chòm vệ tinh sẽ do một đối tác riêng đảm nhận. Đối tác vệ tinh này hiện chưa được công bố và dự kiến sẽ được lựa chọn trong thời gian tới.

Sáng kiến chung của Deutsche Telekom, Orange, Telefónica và Vodafone có tham vọng rõ ràng: đáp ứng nhu cầu của khách hàng về vùng phủ sóng toàn diện tại những khu vực ít được phục vụ, tăng cường khả năng phục hồi của mạng lưới công cộng, bảo vệ các liên lạc quan trọng và hỗ trợ phát triển một chòm vệ tinh của châu Âu.

Chia vai: hạ tầng mặt đất và chòm vệ tinh

Theo kế hoạch, bốn nhà mạng sẽ xây dựng các hạ tầng mạng lưới mặt đất then chốt cùng các chức năng điều phối và giám sát quan trọng đặt tại châu Âu. Đáng chú ý, họ không đầu tư trực tiếp vào chòm vệ tinh mà để đối tác vệ tinh đảm nhận phần này.

Sự hợp tác giữa liên minh do các nhà mạng di động dẫn dắt và nhà vận hành vệ tinh được kỳ vọng sẽ kết hợp được thế mạnh về quản trị và khả năng tiếp cận thị trường châu Âu với công nghệ vệ tinh và kinh nghiệm triển khai đã được chứng minh.

Bối cảnh cạnh tranh với Starlink

Động thái này diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang nỗ lực giảm dần sự phụ thuộc vào Starlink. Trước đó, vào tháng 5, Liên minh châu Âu (EU) cho biết đang xem xét kế hoạch dành riêng một phần băng tần 2 GHz cho các doanh nghiệp địa phương nhằm cung cấp dịch vụ vệ tinh. Ý tưởng này đã bị SpaceX phản đối, với lập luận rằng nó có thể khiến chất lượng dịch vụ tại Ukraine trở nên tồi tệ hơn.

Tại thị trường Mỹ, ba nhà mạng lớn gồm AT&T, T-Mobile và Verizon cũng đã công bố hợp tác riêng hồi đầu năm nay. Sự hợp tác này nhằm kết hợp băng tần tại các khu vực nông thôn và vùng mất sóng để "tăng dung lượng, cải thiện trải nghiệm khách hàng và giúp các nhà cung cấp dịch vụ vệ tinh tiếp cận nhiều khách hàng hơn thông qua một nền tảng thống nhất".

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Dù là câu chuyện tại châu Âu, xu hướng vệ tinh kết nối trực tiếp tới điện thoại đang lan rộng trên toàn cầu và có thể sớm ảnh hưởng tới khu vực Đông Nam Á. Với địa hình nhiều vùng núi, hải đảo và khu vực phủ sóng yếu, công nghệ này hứa hẹn mang lại kết nối ngay cả khi không có trạm phát di động mặt đất.

Việc các nhà mạng lớn hợp tác thay vì tự phát triển chòm vệ tinh riêng cho thấy một mô hình chia sẻ hạ tầng đang dần trở thành hướng đi phổ biến, giúp giảm chi phí và tăng tốc độ triển khai. Đây cũng là bài học đáng tham khảo cho các nhà mạng Việt Nam trong bối cảnh dịch vụ vệ tinh băng thông rộng đang ngày càng trở nên cạnh tranh.