Giải Ig Nobel 2026: Sữa Gián Bổ Dưỡng, Máy In 3D Từ Muỗi Chết Và Cách Xì Mũi Khoa Học

Hàng năm, giải Ig Nobel đều vinh danh những nghiên cứu khoa học kỳ quặc nhất, với phương châm "những thành tựu khiến người ta cười trước, rồi mới nghĩ". Năm nay, lễ trao giải được tổ chức tại Zurich, Thụy Sĩ và đã chọn ra 10 công trình nghiên cứu, từ việc định nghĩa nụ hôn đến thí nghiệm dùng quần lót chôn dưới đất để kiểm tra sức khỏe đất trồng. Dù mang màu sắc giải trí, nhiều nghiên cứu trong số đó lại mở ra những hướng ứng dụng công nghệ và y sinh bất ngờ.

Một nhà nghiên cứu được trao giải Ig Nobel 2026

Giải Công nghệ: Muỗi Chết Trở Thành Máy In 3D

Trong một thập kỷ qua, giá máy in 3D đã giảm đáng kể và giờ đây, bạn thậm chí có thể tạo ra một chiếc với chi phí cực rẻ — chỉ cần một con muỗi chết. Các nhà khoa học phát hiện rằng vòi hút máu của muỗi hoạt động như một cây kim siêu mảnh, cực kỳ phù hợp để thay thế cho đầu phun (nozzle) — một trong những bộ phận tinh vi nhất của máy in 3D. Thay vì phát minh lại từ đầu, họ nhận ra quá trình tiến hóa đã tối ưu sẵn bộ phận này của muỗi cho mục đích in ấn vi mô.

Giải Hóa học: Sữa Gián Thực Sự Bổ Dưỡng

Đây là một nghiên cứu nữa cho thấy tương lai của dinh dưỡng có thể nằm ở côn trùng. "Sữa" ở đây là chất protein cao do gián mẹ thuộc loài Diploptera punctata tiết ra, được cô đặc protein, chất béo và đường thành một dạng năng lượng cực lớn. Nhóm nghiên cứu đã phân tích các tinh thể hình thành bên trong phôi gián để hiểu cách chúng tích trữ nhiều chất dinh dưỡng trong một không gian cực nhỏ.

Một góc lễ trao giải Ig Nobel 2026 với các nhà khoa học thắng giải

Giải Y học: Cách Xì Mũi Đúng Chuẩn Theo Khoa Học

Đây có lẽ là nghiên cứu được quan tâm nhất vì câu chuyện phía sau. Giải thưởng được trao sau khi nhà khoa học Nhật Bản Unno Tokuji qua đời. Ông đã dành những năm cuối đời để nghiên cứu động lực học và áp lực không khí khi xì mũi. Khuyến nghị cuối cùng: bạn nên xì một bên mũi tại một thời điểm, đặc biệt khi một bên nghẹt hơn bên kia, và nên thở ra dài và tương đối mạnh thay vì ngắt quãng và yếu ớt — cách này giúp giảm áp lực lên tai.

Giải Vật lý: Chống Bắn Nước Khi Đi Vệ Sinh

Dựa trên các mô hình toán học, các chuyên gia đã tìm ra góc va chạm tối ưu của dòng chất lỏng vào bồn tiểu để giảm thiểu tối đa việc nước bắn ngược. Nghiên cứu chỉ ra rằng góc nghiêng thấp giúp giảm đáng kể hiện tượng tia nước bắn ra. Họ đã thiết kế các nguyên mẫu bồn tiểu mới dựa trên nguyên lý này, hứa hẹn cải thiện vệ sinh cho các nhà vệ sinh công cộng.

Giải Kinh tế: Càng Giàu, Càng Có Xu Hướng Cư Xử Thiếu Đạo Đức

Trong nghiên cứu mang tên "Higher Social Class Predicts Increased Unethical Behavior" đăng trên tạp chí PNAS, các nhà nghiên cứu thực hiện bảy thí nghiệm khác nhau để điều tra mối liên hệ giữa địa vị kinh tế xã hội và các hành vi thiếu đạo đức như vi phạm luật giao thông hay gian lận. Kết quả cho thấy những người thuộc tầng lớp xã hội cao có xu hướng ưu tiên lợi ích bản thân nhiều hơn, theo trung bình.

Giải Khứu giác: Con Bạn Càng Lớn, Mùi Cơ Thể Càng "Khó Ngửi"

Một lần nữa, khoa học xác nhận điều bạn có thể đã đoán được. Nghiên cứu phân tích cách các bậc cha mẹ cảm nhận mùi cơ thể của con cái ở các độ tuổi khác nhau. Kết quả: mùi của trẻ nhỏ được đánh giá dễ chịu hơn, trong khi mùi của thanh thiếu niên bị đánh giá thấp hơn hẳn. Nhóm nghiên cứu tin rằng khứu giác đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp và có thể làm tăng cường sự gắn kết giữa cha mẹ và con cái.

Một nhà nghiên cứu khác nhận giải thưởng Ig Nobel

Giải Hòa bình: Đôi Khi Chúng Ta Muốn Bạn "Xấu Tính"

Khi được hỏi về phẩm chất của một người bạn thân lý tưởng, hầu hết mọi người đều cho biết họ muốn một người bạn tử tế với mình nhưng không cần tử tế với kẻ thù của họ. Nghiên cứu chỉ ra rằng người bạn lý tưởng không nhất thiết phải là một "người tốt toàn diện" với tất cả mọi người.

Giải Khoa học Đất: Quần Lót Cũ Tiết Lộ Sức Khỏe Của Đất

Khoảng 1.000 tình nguyện viên đã chôn những chiếc quần lót bằng cotton xuống đất và quay lại kiểm tra mức độ phân hủy. Kết quả hình thành nên "chỉ số quần lót": càng nhiều lỗ thủng càng chứng tỏ sự hoạt động mạnh mẽ của vi sinh vật có khả năng phân hủy cellulose — một phân tử tự nhiên trong thành tế bào thực vật. Sự hiện diện của vi sinh vật này là chìa khóa cho sức khỏe của đất nông nghiệp.

Toàn bộ lễ trao giải năm nay đã được phát trực tuyến trên mạng, mang đến những tiếng cười và cả những bài học khoa học bất ngờ cho người xem.