Gu thẩm mỹ: Lợi thế cạnh tranh mới của sản phẩm công nghệ thời đại AI

Khi chiếc ô tô đầu tiên ra đời, người tiêu dùng chẳng bận tâm đến màu sắc hay đường nét của nó, bởi đối thủ cạnh tranh khi đó chỉ là một con ngựa. Nhưng giờ đây, khi ô tô đã trở thành hàng hóa phổ thông, chất lượng và từng chi tiết nhỏ lại quan trọng hơn bao giờ hết.

Điều tương tự cũng đúng với phần mềm. Chỉ đơn thuần tung ra một sản phẩm chạy được không còn là đủ — ai cũng làm được, nhất là khi có AI hỗ trợ. Đó không còn là yếu tố khác biệt, bởi người dùng đương nhiên kỳ vọng mọi thứ phải hoạt động trơn tru. Thứ khiến một sản phẩm thực sự nổi bật là thương hiệu, thiết kế, mức độ trực quan và trải nghiệm tổng thể. Gu thẩm mỹ mới là điều quan trọng.

Trong một thế giới của sự khan hiếm, chúng ta quý trọng công cụ. Trong một thế giới của sự dư thừa, chúng ta quý trọng gu thẩm mỹ.

Gu tốt là gì?

Nhiều người nhầm tưởng gu chỉ là sở thích cá nhân, nhưng nó không dừng ở đó — đó là một bản năng được rèn luyện. Đó là khả năng nhìn xa hơn những gì hiển nhiên và nhận ra điều gì tạo nên sự khác biệt. Chính vì vậy mà có những thiết kế mang lại cảm giác nhẹ nhàng, không gắng sức. Vậy câu hỏi thực sự là: làm sao để rèn luyện bản năng đó?

Nếu bạn là nhà thiết kế, hãy ngắm nhìn những thiết kế tuyệt vời. Nếu bạn là người viết, hãy đọc những cuốn sách hay. Hãy tiếp xúc với những tác phẩm lớn — đó là cách bạn học được cảm giác và hình ảnh của sự xuất sắc.

Cốt lõi là nỗ lực tiếp xúc với những gì tốt nhất mà con người từng tạo ra, rồi mang những điều đó vào công việc của chính mình.

Xây dựng danh sách những người định hình thẩm mỹ

Hãy tìm những người được kính trọng trong lĩnh vực của bạn. Xem họ ngưỡng mộ ai, rồi lập nên một danh sách tuyển chọn những người có gu. Bao quanh mình bằng tác phẩm của họ. Ngắm thiết kế của họ, dùng ứng dụng của họ, đọc sách của họ. Học từ những người giỏi nhất chính là cách học tốt nhất.

Đặt câu hỏi thay vì dán nhãn

Trong quá trình hiệu chỉnh gu, đừng vội dán nhãn tốt hay xấu. Thay vì dựa vào cảm tính, hãy lý giải tại sao một thứ gì đó lại mang lại cảm giác tuyệt vời. Phân tích và hiểu các quy luật, đừng chỉ dựa thuần vào trực giác.

Nếu bạn là nhà thiết kế, đừng chỉ dùng ứng dụng mà hãy nghiên cứu chúng. Tại sao một tương tác cụ thể lại mang lại cảm giác dễ chịu? Nếu bạn làm phim, đừng chỉ xem phim mà hãy nghĩ xem tại sao đạo diễn lại đưa ra những lựa chọn đó.

• Suy nghĩ sâu sắc về điều gì làm nên sự tuyệt vời của một sản phẩm
• Vượt lên trên bề mặt, thay vì chỉ đánh giá theo cảm nhận ban đầu
• Giữ sự tò mò và tinh thần học hỏi không ngừng

Luyện tập và đón nhận phản hồi

Hãy luyện tập tay nghề. Tạo ra sản phẩm. Nhà thiết kế thì thiết kế, người viết thì viết. Điều này không chỉ giúp bạn trở thành người đánh giá gu tốt, mà theo thời gian, còn giúp bạn trở thành người định hình thẩm mỹ.

Trong lúc luyện tập, hãy tìm kiếm phản hồi từ người khác. Một lời góp ý đúng người, đúng chỗ có thể giúp bạn tiến bộ nhanh hơn nhiều so với việc mò mẫm tự thử.

Những gì bạn tạo ra ban đầu có thể chưa tốt, nhưng đó lại là dấu hiệu đáng mừng: gu của bạn đã đủ tốt để nhận ra sản phẩm của mình chưa đạt tầm. Giai đoạn này là hoàn toàn bình thường. Đừng bỏ cuộc, mọi thứ sẽ tốt dần lên theo thời gian.

Ý nghĩa với đội ngũ công nghệ tại Việt Nam

Với các startup và đội ngũ phát triển phần mềm trong nước, bài học này càng trở nên thiết thực. Khi AI viết mã và dựng giao diện ngày càng phổ biến, lợi thế sẽ không nằm ở việc "làm ra được" mà ở việc làm ra thứ khiến người dùng muốn quay lại. Một sản phẩm hoạt động đúng chức năng chỉ là điểm khởi đầu; trải nghiệm mượt mà, giao diện tinh tế và sự thấu hiểu người dùng mới là thứ tạo nên khác biệt trên thị trường đầy cạnh tranh.

Đầu tư vào việc rèn luyện gu cho đội ngũ — thông qua nghiên cứu sản phẩm quốc tế, đánh giá chéo nội bộ và luyện tập liên tục — là khoản đầu tư lâu dài đáng giá cho bất kỳ công ty công nghệ nào.