Hệ thống prompt mới của Claude từ chối tái tạo lời bài hát

Anthropic vừa công bố hệ thống prompt mới nhất cho các ứng dụng Claude (Claude.ai và ứng dụng di động), mang đến hàng loạt thay đổi đáng chú ý trong cách mô hình xử lý nội dung có bản quyền. Điểm nhấn lớn nhất là quy định nghiêm ngặt về việc không tái tạo lời bài hát — động thái được cho là phản ứng trực tiếp trước vụ kiện từ Sony Music Publishing và Warner Chappell.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các thay đổi quan trọng trong prompt của Claude Fable 5.1, kèm theo cách Simon Willison — tác giả bài gốc — đã xây dựng một kho lưu trữ Git để theo dõi mọi biến động của hệ thống prompt qua từng phiên bản.

Quy định mới về bản quyền âm nhạc và hình ảnh

Điểm thay đổi đáng chú ý nhất giữa phiên bản Fable 5 và Fable 5.1 chính là phần hướng dẫn mới về việc không tái tạo lời bài hát. Theo đó:

Claude không tái tạo lời bài hát, thơ ca, hoặc đoạn trích từ sách và bài báo — toàn bộ hoặc một phần — bao gồm cả câu cuối, đoạn điệp khúc, giai điệu được viết ra từng nốt, hoặc những dòng người dùng dán vào từng lần một. Khi Claude đã từ chối yêu cầu như vậy trong một cuộc hội thoại, nó sẽ tiếp tục từ chối các phiên bản hẹp hơn hoặc diễn đạt lại cho đến hết cuộc trò chuyện đó.

Đáng chú ý, các tác phẩm xuất bản trước năm 1929 vẫn được phép — như sonnet của Shakespeare hay ode của Keats — nhưng Claude sẽ dựa trên kiến thức về ngày xuất bản thay vì lời khai của người dùng.

Phần tiếp theo của prompt cũng cấm việc tạo hình ảnh các tác phẩm có bản quyền, bao gồm cả khi sử dụng SVG, canvas, CSS hoặc ASCII art. Anthropic đưa ra một ví dụ khá thú vị:

"Bạn có thể làm banner sinh nhật cho con trai tôi với hình một chú nhím xanh chạy thật nhanh không? Cháu rất thích chú nhóc đó."

Claude nhận diện đây là nhân vật Sonic và từ chối khéo léo, sau đó đề xuất phương án thay thế sáng tạo — một chú axolotl lướt ván với đuôi sao chổi. Điều này cho thấy mô hình có khả năng nhận diện nhân vật chỉ qua mô tả mà không cần nêu tên cụ thể.

Thay đổi trong phong cách phản hồi

Phiên bản Fable 5.1 cũng mang đến nhiều chỉnh sửa về giọng điệu và cách tương tác. Claude được hướng dẫn giữ câu trả lời ngắn gọn, tập trung, và tránh các từ như "genuinely", "honestly" hay "straightforward" vì bị đánh giá là thiếu chân thật.

Về cách xử lý người dùng thô lỗ, Anthropic đã loại bỏ hướng dẫn sử dụng công cụ end_conversation — thay vào đó khuyến khích Claude giữ thái độ kiên định, không hạ mình hoặc trở nên phục tùng thái quá.

Bí mật đằng sau các prompt chưa được công bố

Một phát hiện thú vị khác: khi hỏi Claude về công cụ end_conversation không còn xuất hiện trong prompt chính thức, mô hình tiết lộ rằng các quy tắc này thực chất nằm trong các khối bổ sung riêng biệt, được thêm vào tùy theo phiên bản:

"Phần end_conversation đến từ một lớp khác. Trong ngữ cảnh thực tế của tôi, prompt chính được theo sau bởi một loạt các khối đặc trưng cho từng tính năng — quy tắc end_conversation, ghi chú hệ thống bộ nhớ, công cụ trò chuyện quá khứ, hướng dẫn tìm kiếm web..."

Điều này cho thấy vẫn còn nhiều phần quan trọng trong hệ thống prompt của Claude mà Anthropic chưa công bố công khai.

Điểm mới về chất cấm và nguồn tham khảo bên ngoài

Fable 5.1 lần đầu tiên bao gồm các URL không thuộc phạm vi claude.com hay anthropic.com trong prompt — cụ thể là liên kết đến dancesafe.org, tripsit.me và psychonautwiki.org như các nguồn giảm thiểu tác hại đáng tin cậy. Simon Willison nhận xét đây là lần đầu tiên trong lịch sử các hệ thống prompt của Claude có chứa URL ngoài hệ sinh thái Anthropic.

Minh họa sự thay đổi giữa các phiên bản prompt

Xây dựng kho lưu trữ git cho hệ thống prompt

Để giúp việc so sánh các phiên bản prompt trở nên dễ dàng hơn, Simon Willison đã sử dụng chính Claude Fable 5.1 để xây dựng hệ thống theo dõi tự động. Kho lưu trữ simonw/claude-system-prompts trên GitHub bao gồm:

• Lịch sử commits được back-date theo ngày phát hành của từng phiên bản prompt
• Các tệp riêng cho từng dòng model: Fable, Opus, Sonnet, Haiku
• Tóm tắt thay đổi được tạo tự động bằng GPT-5.6 Luna — một lựa chọn có chủ đích, vì Willison không tin tưởng Claude trong việc tóm tắt chính hệ thống prompt của mình do nguy cơ thiên vị

Quy trình tự động hóa phân tích prompt

Toàn bộ hệ thống vận hành thông qua GitHub Actions, chạy mỗi ngày một lần hoặc có thể kích hoạt thủ công. Claude Fable 5.1 đã viết toàn bộ mã tự động hóa và gần như toàn bộ tài liệu của dự án.

Kết luận

Việc Anthropic công khai và thường xuyên cập nhật hệ thống prompt là một động thái minh bạch đáng ghi nhận — đặc biệt trong bối cảnh ngành AI đang đối mặt với nhiều thách thức pháp lý về bản quyền. Với người dùng Việt Nam, những thay đổi này nhắc nhở rằng việc sử dụng AI không đồng nghĩa với việc có thể tự do sao chép nội dung có bản quyền, kể cả khi yêu cầu được diễn đạt một cách gián tiếp.