Podcast: Tính cách quan trọng hơn kỹ năng — Bí quyết xây dựng đội ngũ kỹ thuật của CTO Adam Wachtel

Trong một tập podcast gần đây trên InfoQ, Shane Hastie, biên tập viên chính mảng Văn hóa và Phương pháp, đã có cuộc trò chuyện sâu với Adam Wachtel, CTO của Click Boarding — một công ty chuyên cung cấp phần mềm quản lý trải nghiệm nhân viên (employee onboarding) tại Bắc Mỹ. Chủ đề trọng tâm xoay quanh cách tiếp cận độc đáo của Wachtel trong việc tuyển dụng và xây dựng đội ngũ kỹ thuật: ưu tiên tính cách và tư duy giải quyết vấn đề hơn là kỹ năng cứng.

Theo Wachtel, một trong những sai lầm lớn nhất của các nhà quản lý kỹ thuật hiện nay là quá tập trung vào việc săn tìm profile với đầy đủ công nghệ trong CV, trong khi bỏ qua yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công lâu dài: văn hóa làm việc và khả năng thích nghi của ứng viên trong môi trường có nhiều biến động.

Tính cách là nền tảng, kỹ năng là thứ có thể đào tạo

Chia sẻ trong podcast, Wachtel nhấn mạnh quan điểm rằng kỹ năng kỹ thuật là thứ có thể học được, nhưng cách một người phản ứng trước áp lực, khả năng giao tiếp, tinh thần hợp tác và niềm đam mê học hỏi gần như là bẩm sinh và rất khó thay đổi qua đào tạo.

“Khi tôi phỏng vấn, tôi không đặt câu hỏi về cú pháp ngôn ngữ hay framework. Tôi đưa ra một vấn đề thực tế, mơ hồ và xem họ xử lý như thế nào. Tính cách — thái độ, sự nhiệt tình, khả năng chịu đựng sự mơ hồ — mới là thứ định hình đội ngũ về lâu dài,” Wachtel nói.

Cách tiếp cận này đặc biệt hữu ích tại Click Boarding, nơi mà sản phẩm công nghệ có vòng đời ngắn và yêu cầu các kỹ sư phải liên tục học hỏi những điều mới. Một người quá bám chặt vào ngôn ngữ cũ sẽ khó thích nghi khi công ty chuyển hướng sang nền tảng mới.

Vực dậy nền tảng và đội ngũ trong khủng hoảng

Ngoài vấn đề tuyển dụng, Wachtel cũng chia sẻ câu chuyện thực tế về cách ông tiếp quản một nền tảng phần mềm đang gặp khủng hoảng lớn với nhiều lỗi kỹ thuật và tinh thần làm việc của nhân viên xuống thấp. Ông cho rằng yếu tố "con người" quan trọng hơn việc viết lại toàn bộ code.

• Tái cấu trúc việc giao tiếp nội bộ giữa các nhóm với nhau.
• Thiết lập các chu kỳ phát hành ngắn để nhóm cảm thấy chiến thắng và thấy được sự tiến bộ.
• Loại bỏ những mẫu người tiêu cực ngay cả khi họ có tay nghề cao và cần tuyển người có tư duy tích cực hơn.

Ông nhấn mạnh rằng một đội ngũ giỏi kỹ thuật nhưng tinh thần tan rã sẽ đẩy dự án vào ngõ cụt nhanh hơn là một đội ngũ vừa phải nhưng có sự gắn kết.

AI đang thay đổi quy mô đội ngũ — nhưng không xóa sổ SaaS

Một phần quan trọng của cuộc trò chuyện là về tác động của AI đối với cấu trúc đội ngũ kỹ thuật. Wachtel cho rằng AI không giết chết các công ty SaaS, mà nó đang thay đổi cách chúng ta xác định vai trò trong team.

Theo ông, với sự trợ giúp của AI, các công ty công nghệ có thể làm nhiều việc hơn với số người ít hơn, tạo ra các nhóm nhỏ, linh hoạt và hiệu quả hơn hẳn. Thay vì lo sợ bị thay thế, các kỹ sư nên học cách sử dụng AI như một trợ lý để tăng năng suất của chính họ.

Tuy nhiên, Wachtel cũng đưa ra một cảnh báo thú vị: AI sinh mã nhanh hơn đồng nghĩa với việc lỗi và nợ kỹ thuật (technical debt) sẽ tích lũy nhanh hơn nếu không có quy trình quản lý và văn hóa chất lượng mạnh mẽ. Vì vậy, tuyển người có tư duy phản biện và cẩn thận còn quan trọng hơn khi công nghệ tự động hóa ngày càng phổ biến.

Bài học hữu ích cho cộng đồng công nghệ Việt Nam

Với sự phát triển nhanh của ngành phần mềm tại Việt Nam, bài học từ Adam Wachtel rất đáng để các startup hoặc đội ngũ kỹ thuật trong nước suy ngẫm. Trong bối cảnh các công ty nước ngoài thường "đau đầu" vì tỷ lệ nhảy việc cao ở các thành phố lớn như TP.HCM hay Hà Nội, việc đánh giá đúng tính cách ứng viên và khả năng nuôi dưỡng văn hóa gắn kết có thể là chìa khóa giữ chân nhân tài bền vững hơn là chỉ tăng lương.

Việc xây dựng đội ngũ là một hành trình dài hạn, và cách tiếp cận mà Wachtel chia sẻ — coi con người là trung tâm của mọi chiến lược kỹ thuật — chắc chắn là kim chỉ nam đúng đắn không chỉ cho các CTO mà còn cho bất kỳ ai đang quản lý con người trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam.