10 công ty công nghệ khí hậu đáng chú ý nhất năm 2026

Mỗi năm, đội ngũ biên tập của MIT Technology Review lại tổng hợp một danh sách những công ty công nghệ khí hậu triển vọng nhất thế giới. Dù là startup giai đoạn đầu hay tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp được chọn đều đang phát triển công nghệ nhằm giúp nhân loại ứng phó với biến đổi khí hậu hoặc thích nghi với một hành tinh đang nóng lên.

Nhu cầu cấp bách dành cho những nhà đổi mới này là có thật. Chúng ta buộc phải cắt giảm mạnh lượng phát thải để tránh những tác động chết người nhất của biến đổi khí hậu, đồng thời phải đối phó với những hệ lụy tiêu cực đã và đang diễn ra.

Danh sách này không chỉ tôn vinh tiến bộ của thế giới trong cuộc chiến chống khủng hoảng khí hậu, mà còn cho thấy sự đa dạng của các giải pháp cần thiết.

Từ lưu trữ năng lượng vận hành bằng khí CO2, những cách sản xuất xi măng sạch hơn, cho tới tinh chế khoáng sản quan trọng với quy trình ít phát thải — các công ty này đang xây dựng công nghệ để giải quyết những thách thức nhức nhối nhất mà chúng ta đang đối mặt. Đây là ấn bản thường niên lần thứ tư của danh sách.

Những cái tên nổi bật trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng

Energy Dome đến từ Milan (Italy), thành lập năm 2020, gây chú ý với công nghệ lưu trữ năng lượng sử dụng CO2. Thay vì dùng pin lithium đắt đỏ, công ty này nén khí CO2 để tích trữ điện năng rồi giải phóng khi cần — một hướng đi hứa hẹn cho việc cân bằng lưới điện khi nguồn năng lượng tái tạo chiếm tỷ trọng ngày càng lớn.

Minh họa hệ thống lưu trữ năng lượng của Energy Dome

Cùng nhóm là Form Energy (Somerville, Mỹ, thành lập 2017) với pin sắt – không khí có thể lưu trữ điện trong nhiều ngày, và WeLion New Energy (Bắc Kinh, Trung Quốc, thành lập 2016), đơn vị tập trung vào công nghệ pin thể rắn thế hệ mới cho xe điện và hệ thống lưu trữ.

Năng lượng tái tạo và địa nhiệt

Envision Energy (Thượng Hải, Trung Quốc, thành lập 2007) là cái tên quen thuộc trong lĩnh vực tua-bin gió, đồng thời vận hành hệ điều hành năng lượng thông minh kết nối các thiết bị IoT. Trong khi đó, Fervo Energy (Houston, Mỹ, thành lập 2017) đang áp dụng kỹ thuật khoan dầu khí để khai thác địa nhiệt sâu, mở ra tiềm năng nguồn điện nền ổn định và ít phát thải.

Về phía hạt nhân, X-energy (Rockville, Mỹ, thành lập 2009) phát triển lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) thế hệ mới — công nghệ được nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang nghiên cứu như một phần trong chiến lược đa dạng hóa nguồn điện.

Công nghiệp nặng và vật liệu sạch

Brimstone (Oakland, Mỹ, thành lập 2019) lần thứ ba góp mặt trong danh sách này nhờ quy trình sản xuất xi măng không phát thải CO2. Xi măng là một trong những ngành công nghiệp phát thải nặng nhất — chiếm khoảng 8% lượng khí thải toàn cầu — nên giải pháp của Brimstone có ý nghĩa đặc biệt.

Minh họa quy trình công nghiệp nặng của Brimstone

Giao thông và tái chế pin

BasiGo (Nairobi, Kenya, thành lập 2021) lần thứ hai có mặt nhờ mô hình xe buýt điện cho các thành phố châu Phi, kết hợp trạm sạc và pin cho thuê — hướng đi phù hợp với hạ tầng tại các thị trường đang phát triển.

Moment Energy (Vancouver, Canada, thành lập 2019) tái chế pin xe điện đã qua sử dụng thành hệ thống lưu trữ năng lượng cho doanh nghiệp, giải quyết bài toán chất thải pin đang ngày càng lớn.

Thích ứng với biến đổi khí hậu

WaveSave (Eindhoven, Hà Lan, thành lập 2017) năm thứ hai góp mặt với công nghệ đê chắn sóng linh hoạt, giúp các đô thị ven biển chống ngập lụt — vấn đề đang trở nên cấp thiết với nhiều thành phố lớn trên thế giới.

Minh họa giải pháp đê chắn sóng của WaveSave

Ý nghĩa với Việt Nam

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn và ngập lụt tại vùng đồng bằng sông Cửu Long và các đô thị ven biển. Những công nghệ như pin lưu trữ năng lượng dài ngày, địa nhiệt, SMR hay vật liệu sản xuất sạch đều có thể là gợi ý cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp trong nước.

Sự xuất hiện của một công ty đến từ Kenya như BasiGo cho thấy các thị trường đang phát triển hoàn toàn có thể tham gia sâu vào chuỗi công nghệ khí hậu, không chỉ dừng ở vai trò người dùng cuối. Với hàng loạt cơ chế tài chính khí hậu quốc tế như JETP đang được triển khai, đây có thể là thời điểm để các startup công nghệ Việt Nam nhìn lại cơ hội trong lĩnh vực giàu tiềm năng này.