AI tự cải thiện: Lời hứa lớn nhất của ngành AI chưa thể thành hiện thực

Ngành công nghiệp AI đang đặt cược vào một tương lai mà các hệ thống AI có thể tự cải thiện chính mình với gần như không cần sự giám sát của con người. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới vừa được công bố đã chỉ ra rằng chúng ta vẫn còn rất xa mới đạt được mục tiêu đó, đặc biệt là trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học mang tính mở và sáng tạo.

Nghiên cứu này cho thấy các tác nhân AI hiện tại vẫn gặp khó khăn trong việc tiến hành các cuộc điều tra khoa học tự do, không có lời giải rõ ràng. Những công việc này đòi hỏi sự phán đoán và sáng tạo của con người — thứ mà AI chưa thể mô phỏng một cách đầy đủ.

Nghiên cứu mở là rào cản lớn nhất

Theo kết quả nghiên cứu, các tác nhân AI vẫn chưa thể thực hiện nghiên cứu mở (open-ended research) — tức là các cuộc thăm dò không có câu trả lời định sẵn, đòi hỏi sự phán đoán để tìm ra hướng đi mới. Đây được xem là yếu tố cốt lõi cho tự cải thiện đệ quy (recursive self-improvement), khi AI có thể tự tìm ra cách nâng cấp chính mình thông qua nghiên cứu và phát triển.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng AI hiện tại rất giỏi trong các nhiệm vụ có cấu trúc rõ ràng, như chơi cờ hay giải toán, nhưng lại yếu trong việc tự đặt ra câu hỏi mới và tìm tòi hướng giải quyết chưa từng được biết đến.

Câu hỏi lớn hiện nay là: Tự cải thiện đệ quy có thực sự phụ thuộc vào nghiên cứu mở hay không? Hay AI có thể đạt được điều đó chỉ bằng cách tối ưu hóa các tác vụ hẹp hơn?

Lời hứa bị hoài nghi

Nhiều công ty lớn trong ngành, từ OpenAI đến DeepMind, đã từng tuyên bố rằng AI tự cải thiện sẽ sớm trở thành hiện thực. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu này có thể sẽ làm giảm bớt sự lạc quan thái quá về một cú bứt phá ngoạn mục trong tương lai gần.

Điều đó không có nghĩa là AI sẽ không bao giờ tự cải thiện được. Nhưng con đường đến đó có thể sẽ chậm và gian nan hơn nhiều so với những gì mà các nhà lãnh đạo ngành công nghệ đang kỳ vọng. Chúng ta vẫn cần con người trong vòng lặp để định hướng nghiên cứu và đưa ra các quyết định sáng tạo mà AI chưa thể tự làm.

Tác động đến tương lai AI

Nếu AI không thể sớm tự nghiên cứu và phát triển, các dự đoán về một siêu trí tuệ nhân tạo (AGI) có thể sẽ phải kéo dài thêm nhiều năm nữa. Điều này cũng gián tiếp củng cố quan điểm rằng sự phát triển của AI sẽ cần đến sự hợp tác chặt chẽ giữa con người và máy móc trong một thời gian dài.

Hình ảnh minh họa về nghiên cứu AI

Bên cạnh đó, việc này cũng đặt ra câu hỏi về cách chúng ta đánh giá năng lực của AI: Liệu một hệ thống chỉ giỏi chơi cờ hay giải toán có được coi là thông minh không, hay nó cần phải có khả năng khám phá nhận thức giống con người?

Kết luận

Tự cải thiện đệ quy vẫn là một mục tiêu dài hạn và đầy thách thức. Nghiên cứu này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về giới hạn của AI hiện tại, mà còn giúp các nhà phát triển xác định được đâu là những bài toán cần ưu tiên giải quyết. Trong khi đó, cộng đồng công nghệ sẽ tiếp tục theo dõi sát sao liệu AI có thể vượt qua rào cản này hay không, và nếu có thì sẽ mất bao lâu.

Bài viết được tổng hợp từ bản tin The Download của MIT Technology Review, cung cấp góc nhìn cập nhật về những xu hướng công nghệ mới nhất.