Ấn Độ bác bỏ cáo buộc phân biệt đối xử của Elon Musk về việc Starlink bị chặn ra mắt

Ấn Độ vừa chính thức bác bỏ cáo buộc của tỷ phú Elon Musk rằng dịch vụ internet vệ tinh Starlink của SpaceX đang bị cản trở một cách bất công khi muốn ra mắt tại quốc gia Nam Á này. Động thái này diễn ra trong bối cảnh SpaceX đang nỗ lực biến nhiều năm làm việc với cơ quan quản lý và các đối tác viễn thông lớn nhất Ấn Độ thành một buổi ra mắt thương mại thực sự tại một trong những thị trường internet lớn nhất thế giới.

Musk cáo buộc bị "trùm tài phiệt" cản trở

Hôm thứ Tư, Elon Musk cáo buộc những "trùm tài phiệt" giấu tên đang cản trở Starlink ra mắt tại Ấn Độ nhằm duy trì thế độc quyền mà ông gọi là "sự kìm kẹp độc quyền" đối với thị trường này, nhưng không nêu danh tính cụ thể cũng như không đưa ra bằng chứng.

Ông gọi hành động cản trở này là một "tội ác chống lại người dân Ấn Độ" và lập luận rằng Starlink có thể mang lại internet tốc độ cao với giá phải chăng cho những người chưa từng được tiếp cận mạng.

Ấn Độ phản hồi: khung pháp lý công bằng

Chỉ vài giờ sau phát ngôn của Musk, Bộ Truyền thông Ấn Độ đã lên tiếng phản bác, khẳng định khung pháp lý của nước này đối với truyền thông vệ tinh là "công bằng và không phân biệt đối xử".

Bộ cho biết trong một tuyên bố rằng Starlink cùng hai nhà khai thác vệ tinh được cấp phép khác đều đang ở "giai đoạn pháp lý gần như tương đương nhau". Cả ba công ty đều đang trải qua các cuộc đánh giá an ninh bắt buộc phải hoàn tất trước khi có thể xin cấp phổ tần — dải tần số vô tuyến mà vệ tinh sử dụng để truyền tín hiệu.

Bộ Truyền thông Ấn Độ: khung pháp lý về truyền thông vệ tinh là "công bằng và không phân biệt đối xử".

Hành trình hơn 5 năm chưa đến đích của Starlink

Starlink đã dành hơn năm năm để tìm cách gia nhập Ấn Độ — thị trường có hơn một tỷ thuê bao internet. Dù đã giành được nhiều phê duyệt pháp lý quan trọng và hợp tác với hai ông lớn viễn thông Reliance Jio và Bharti Airtel trong năm ngoái, công ty vẫn chưa thể bắt đầu cung cấp dịch vụ thương mại.

SpaceX cũng đã lập đội ngũ tại địa phương để chuẩn bị cho việc ra mắt, bổ nhiệm cựu giám đốc Payoneer Prabhakar Jayakumar dẫn dắt hoạt động tại Ấn Độ vào tháng 12.

Phát ngôn của Musk được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Lauren Dreyer, phó chủ tịch phụ trách vận hành kinh doanh của Starlink, xuất hiện tại hội nghị ngành viễn thông India Mobile Congress ở New Delhi, khẳng định lại cam kết của công ty với thị trường này.

"Chúng tôi sẵn sàng phục vụ Ấn Độ", Dreyer nói, đồng thời cho biết Starlink mong muốn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phủ sóng kết nối toàn quốc của Thủ tướng Narendra Modi.

Starlink cho biết họ đã có hơn 20 trạm gateway (trạm mặt đất kết nối vệ tinh với internet) cùng hàng trăm ăng-ten trên lãnh thổ Ấn Độ, đồng thời điều chỉnh hoạt động để đáp ứng các yêu cầu về quy định, an ninh và chủ quyền dữ liệu của nước này. SpaceX cũng định vị mạng vệ tinh của mình như một giải pháp bổ sung cho hạ tầng viễn thông mặt đất của Ấn Độ, chứ không phải để thay thế.

Những lần va chạm với các nhà mạng lớn

SpaceX lần đầu tìm cách ra mắt Starlink tại Ấn Độ vào năm 2021. Tuy nhiên, công ty đã phải hoàn tiền cho các đơn đặt hàng thiết bị vào đầu năm 2022 sau khi chính phủ Ấn Độ chỉ trích việc họ "nhận đặt hàng và cung cấp dịch vụ internet vệ tinh" trước khi có đủ giấy phép cần thiết.

Starlink cũng từng xung đột với các nhà khai thác viễn thông lớn nhất Ấn Độ về cách phân bổ phổ tần vệ tinh. Starlink muốn phổ tần được gán theo phương thức hành chính, trong khi Reliance Jio lập luận nên đấu giá — lập trường có thể khiến chi phí gia nhập của Starlink trở nên đắt đỏ hơn.

Cuối cùng, Ấn Độ đã đứng về phía Starlink khi quyết định phân bổ phổ tần vệ tinh theo phương thức hành chính thay vì đấu giá.

Các đối thủ nội địa cũng nhập cuộc

Jio và Airtel, hai nhà mạng di động lớn nhất Ấn Độ, cũng đang theo đuổi dịch vụ internet vệ tinh riêng dù đã đồng ý phân phối Starlink tại Ấn Độ:

• Jio đang hợp tác với nhà khai thác vệ tinh SES để triển khai băng rộng vệ tinh.
• Airtel là nhà đầu tư lớn của Eutelsat OneWeb, một nhà khai thác vệ tinh được cấp phép khác tại Ấn Độ.

Thời điểm ra mắt vẫn còn bỏ ngỏ

Thời điểm ra mắt chính thức Starlink tại Ấn Độ vẫn chưa rõ ràng. Trong tuần này, công ty đã ra mắt Starlink Mobile — dịch vụ kết nối điện thoại thông thường trực tiếp với vệ tinh — tại Bangladesh, quốc gia láng giềng.

Starlink, Bộ Truyền thông Ấn Độ, Reliance Jio và Bharti Airtel đều chưa phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận.

Góc nhìn cho thị trường Việt Nam

Diễn biến này đáng chú ý với Việt Nam, nơi internet vệ tinh băng thông rộng quỹ đạo thấp (LEO) đang được xem là giải pháp bổ sung quan trọng cho vùng sâu, vùng xa, hải đảo — những nơi hạ tầng cáp quang mặt đất khó vươn tới. Câu hỏi về cách phân bổ phổ tần, yêu cầu an ninh và chủ quyền dữ liệu mà Ấn Độ đang giải quyết cũng là những vấn đề các nhà quản lý và doanh nghiệp viễn thông Việt Nam sẽ sớm phải đối mặt khi các dịch vụ như Starlink tìm cách gia nhập thị trường khu vực.