Anh và Đức bắt tay ứng phó tấn công mạng từ Nga, hé lộ toan tính Brexit

Anh và Đức vừa công bố một thỏa thuận an ninh mạng chung nhằm đối phó với các cuộc tấn công mạng và hoạt động phá hoại, đặc biệt là từ Nga. Thỏa thuận ra đời trong bối cảnh Thủ tướng Anh Andy Burnham có chuyến thăm Berlin, nơi ông dự kiến bàn thảo cả về an ninh lẫn mối quan hệ giữa Anh và Liên minh châu Âu (EU).

Theo thông báo hôm thứ Năm, hai quốc gia sẽ chia sẻ thông tin và phối hợp giám sát, răn đe, ngăn chặn các hoạt động thù địch — bao gồm cả những mối đe dọa nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu. Đây là lĩnh vực mà các nước châu Âu ngày càng lo ngại trước các chiến dịch tấn công mạng có quy mô và mức độ tinh vi gia tăng.

Bối cảnh chính trị đan xen

Thỏa thuận an ninh được công bố ngay trước cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa Thủ tướng Burnham và Thủ tướng Đức Friedrich Merz. An ninh không phải là chủ đề duy nhất trong chương trình nghị sự: ông Burnham dự kiến cũng sẽ đề cập đến quan hệ của Anh với EU, trong đó có khả năng tái gia nhập khối này.

"Các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng, doanh nghiệp và nền dân chủ của chúng ta không còn là mối đe dọa xa vời", ông Burnham phát biểu trước cuộc gặp. "Chúng len lỏi vào nhà ở và nơi làm việc của người dân, và được thiết kế để khiến chúng ta yếu đi và chia rẽ hơn."

Nhà lãnh đạo Anh đã nêu nhiều phương án nhằm đảo ngược một phần hệ quả của Brexit, từ việc tái gia nhập liên minh thuế quan hoặc thị trường chung cho đến quay trở lại EU hoàn toàn. Theo Financial Times, ông Burnham muốn tranh thủ sự ủng hộ của Đức cho việc thắt chặt quan hệ kinh tế trước hội nghị thượng đỉnh Anh – EU dự kiến diễn ra vào ngày 20 tháng 11.

Nội dung thỏa thuận và những khoảng trống

Về mặt an ninh, cả hai chính phủ đều lo ngại trước tham vọng tấn công mạng, phá hoại và các chiến dịch khác của Nga — những hành động chưa đến mức xung đột quân sự trực tiếp nhưng vẫn gây tổn hại nghiêm trọng.

Thỏa thuận mới được xây dựng dựa trên Hiệp ước Kensington, ký tháng 7 năm 2025 và được phê chuẩn đúng hôm thứ Năm, vốn đã cam kết hai nước hợp tác chặt chẽ hơn trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh mạng, công nghệ và an ninh kinh tế.

Tuy nhiên, thông báo lần này không cung cấp nhiều chi tiết vận hành. Văn bản không nêu tên cơ quan nào chịu trách nhiệm, không xác định nguồn tài chính bổ sung, và cũng không giải thích cách hai nước sẽ ngăn chặn các hoạt động thù địch. Đây là điểm đáng lưu ý với giới quan sát, bởi các cam kết an ninh mạng thường đòi hỏi nguồn lực và cơ chế phối hợp cụ thể mới có thể phát huy hiệu quả.

Cảnh báo gia tăng từ châu Âu

Thỏa thuận ra đời trong bối cảnh các cơ quan tình báo châu Âu đưa ra những cảnh báo ngày càng gay gắt về hoạt động của Moskva. Giám đốc cơ quan tình báo đối ngoại Đức, Martin Jaeger, cảnh báo trong tuần này rằng cuộc đối đầu với Nga đã bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn. Trước đó, giới chức Đức đổ lỗi cho Moskva về một vụ tấn công bằng drone nhằm vào sân bay Leipzig hồi tháng 8.

Về phía Anh, chính phủ nước này cũng đang tăng cường các công cụ ứng phó với các quốc gia thù địch. Luật mới đã được đẩy nhanh tiến độ nhằm trao cho Bộ trưởng Nội vụ thêm quyền chỉ định các tổ chức do nhà nước hậu thuẫn và các nhóm đại diện. Ông Burnham cũng đã yêu cầu các lãnh đạo an ninh thành lập Trung tâm Quốc gia về Phòng vệ Thông tin nhằm đối phó với các chiến dịch thông tin sai lệch từ nước ngoài.

Ý nghĩa với khu vực

Đối với châu Á – Thái Bình Dương nói chung và Việt Nam nói riêng, diễn biến này cho thấy xu hướng hợp tác song phương về an ninh mạng đang trở thành công cụ ngoại giao quan trọng giữa các quốc gia. Khi các cuộc tấn công mạng có động cơ chính trị ngày càng phổ biến, việc chia sẻ thông tin tình báo và phối hợp ứng phó xuyên biên giới trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi nền kinh tế số.

Tuy nhiên, bài học từ thỏa thuận Anh – Đức cũng cho thấy các tuyên bố hợp tác chỉ thực sự có giá trị khi đi kèm cam kết cụ thể về nguồn lực, cơ quan thực thi và cơ chế phối hợp. Nếu thiếu những yếu tố này, các thỏa thuận an ninh mạng dễ rơi vào tình trạng "trên giấy tờ" — trong khi tin tặc và các nhóm được nhà nước hậu thuẫn vẫn gia tăng áp lực lên hạ tầng số của các quốc gia.