Anthropic mời người dùng chia sẻ suy nghĩ về AI qua nghiên cứu mới

Anthropic vừa công bố một sáng kiến nghiên cứu xã hội mới, nhằm lắng nghe trực tiếp trải nghiệm và kỳ vọng của người dùng đối với trí tuệ nhân tạo. Đây là động thái đáng chú ý trong bối cảnh các công ty AI hàng đầu đang chịu áp lực ngày càng lớn về tính minh bạch và trách nhiệm xã hội.

Bối cảnh ra đời nghiên cứu

Theo Anthropic, chúng ta đang ở thời điểm mang tính bước ngoặt của AI. Năng lực ngày càng tăng đồng nghĩa với việc AI vừa hữu ích hơn, vừa nguy hiểm hơn. Các mô hình tiên tiến đang đẩy nhanh khám phá trong khoa học và y học, nhưng đồng thời chi phí của việc sử dụng sai mục đích cũng trở nên nghiêm trọng hơn — một sự cố bảo mật duy nhất giờ đây có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều so với một năm trước.

Minh họa nghiên cứu của Anthropic về trải nghiệm người dùng với AI

Anthropic cho rằng việc cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro không nên chỉ do các công ty AI quyết định. Tiếng nói của người dùng có thể giúp định hướng cho chính Anthropic, các phòng thí nghiệm AI khác và cả các nhà hoạch định chính sách.

Nghiên cứu này nối tiếp một khảo sát tương tự hồi tháng 12 năm ngoái, khi 81.000 người đã chia sẻ hy vọng và lo ngại về AI. Kết quả khi đó đã định hình chương trình nghị sự của Anthropic Institute, được trình bày tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới trước các nhà lãnh đạo quốc tế, và tiếp tục dẫn dắt các nghiên cứu về Tác động Xã hội và Kinh tế của công ty.

Ba câu hỏi lớn

Nghiên cứu mới tập trung vào ba trọng tâm chính:

• Những trải nghiệm ý nghĩa nhất của bạn với AI, cả tích cực lẫn tiêu cực là gì?
• Có điều gì về cách thế giới vận hành — như công việc, trường học, y tế hay chính phủ — mà bạn muốn AI giúp thay đổi?
• Bạn mong muốn gì từ các công ty đang phát triển AI?

Điểm khác biệt lớn nhất so với nghiên cứu trước là lần này, người tham gia có thể chọn công khai toàn bộ nội dung phỏng vấn của mình. Nếu đồng ý, cuộc phỏng vấn hoàn chỉnh cùng quốc gia của người tham gia sẽ được đăng tải công khai, để bất kỳ ai — không chỉ Anthropic — đều có thể đọc và học hỏi. Thông tin tài khoản Claude như tên hay email sẽ không được công bố.

Lợi ích và rủi ro khi công khai phỏng vấn

Theo Anthropic, lợi ích của việc công khai là quan điểm của người tham gia sẽ được nhiều đối tượng tiếp cận hơn, bao gồm các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách trên toàn thế giới, những người có thể đọc bằng chính ngôn ngữ của họ. Nội dung phỏng vấn cũng trở thành một phần của hồ sơ công khai về thời điểm hiện tại của AI, mở cho các nhà sử học, nhà báo và nhà nghiên cứu tương lai.

Nếu nhiều người tham gia nói rằng các công ty như Anthropic nên làm điều gì đó khác đi, những phát biểu đó vẫn công khai để bất kỳ ai cũng có thể tham chiếu.

Tuy nhiên, công ty cũng thẳng thắn cảnh báo về rủi ro. Dù không công bố thông tin tài khoản, bất kỳ ai cũng có thể đọc được phỏng vấn công khai — bao gồm nhà tuyển dụng, bạn bè, người thân, chính phủ và các công ty khác. Những chi tiết tưởng chừng vô hại như tuổi tác, nghề nghiệp, thành phố hay nơi học tập có thể giúp xác định danh tính người tham gia.

Anthropic lưu ý rằng một khi đã công khai, phỏng vấn có thể bị sử dụng theo cách mà người tham gia không mong muốn, kể cả bởi kẻ lừa đảo. Công ty có thể xóa bản sao của mình theo yêu cầu, nhưng không thể xóa những gì người khác đã lưu lại. Vì vậy, quyết định công khai cần được coi là vĩnh viễn.

Cách thức tham gia

Nghiên cứu diễn ra từ ngày 29 tháng 9 đến ngày 6 tháng 10 năm 2026, mở cho người dùng Free, Pro và Max trên Claude và Claude Code có tài khoản ít nhất hai tuần tuổi. Mỗi cuộc phỏng vấn kéo dài khoảng 15 phút, được thực hiện bởi Anthropic Interviewer — một AI đặt câu hỏi cho người tham gia.

Người tham gia có thể dừng bất cứ lúc nào bằng nút "End interview". Nếu kết thúc sớm, phần phỏng vấn dang dở sẽ bị xóa vĩnh viễn và không được phân tích hay công bố. Sau khi hoàn thành, người tham gia có thể đọc lại toàn bộ nội dung trước khi quyết định công khai.

Anthropic thừa nhận những hạn chế của nghiên cứu: người tham gia đều là người dùng Claude, không phải mẫu đại diện cho công chúng; nhóm chọn công khai lại là một tập hợp con khác biệt; và các câu hỏi đặt ra cũng định hình những gì người ta chia sẻ. Dù vậy, công ty tin rằng đây là lần đầu tiên một dự án như thế này được thực hiện công khai, và nó có thể thúc đẩy đáng kể việc nghiên cứu cách AI đang thay đổi cuộc sống con người.

Đối với người dùng Việt Nam quan tâm đến đạo đức và tác động xã hội của AI, đây có thể là cơ hội để tiếng nói từ khu vực Đông Nam Á được ghi nhận trong hồ sơ công khai về kỷ nguyên AI — với điều kiện cân nhắc kỹ giữa giá trị chia sẻ và quyền riêng tư cá nhân.