Áp lực sử dụng AI tại Amazon khiến nhân viên phải tự tạo ra các nhiệm vụ giả tạo

Áp lực từ ban lãnh đạo Amazon đối với việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những hệ quả ngoài dự kiến. Thay vì giúp tăng năng suất, mệnh lệnh bắt buộc sử dụng các công cụ AI tạo sinh (generative AI) đang khiến nhiều nhân viên cảm thấy quá tải, dẫn đến việc họ tự "sáng tạo" ra các nhiệm vụ giả tạo chỉ để đạt chỉ số (KPI).

Áp lực phải sử dụng AI

Trong nỗ lực bắt kịp xu hướng công nghệ và không bị bỏ lại phía sau bởi các đối thủ như Microsoft hay Google, Amazon đã tích cực thúc đẩy việc sử dụng AI nội bộ. Các quản lý được yêu cầu khuyến khích đội ngũ của mình áp dụng các công cụ mới này vào quy trình làm việc hàng ngày.

Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh khi áp lực này biến thành các chỉ số đo lường cứng nhắc. Thay vì để nhân viên tự tìm ra cách AI có thể hỗ trợ công việc tốt nhất, họ bị đặt vào thế phải chứng minh rằng mình đang sử dụng công cụ này thường xuyên, bất kể hiệu quả thực tế.

Hiện tượng "tạo việc" để hoàn thành chỉ tiêu

Theo các báo cáo, nhiều nhân viên tại Amazon đã bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ được coi là thừa thãi hoặc không cần thiết chỉ để có thể sử dụng AI và báo cáo kết quả. Ví dụ điển hình bao gồm việc sử dụng AI để tóm tắt các email ngắn hoặc viết mã cho những vấn đề đơn giản mà hoàn toàn có thể giải quyết thủ công nhanh hơn.

Hành động này được mô tả như một dạng "sân khấu năng suất" (productivity theater), nơi việc sử dụng công nghệ trở thành một màn trình diễn để làm hài lòng cấp trên hơn là một công cụ hữu ích để giải quyết vấn đề. Điều này không chỉ lãng phí thời gian của nhân viên mà còn làm giảm niềm tin vào giá trị thực sự mà AI mang lại.

Thách thức trong việc áp dụng công nghệ mới

Câu chuyện tại Amazon phản ánh một thách thức lớn mà nhiều doanh nghiệp công nghệ đang đối mặt trong kỷ nguyên AI. Việc áp dụng công nghệ mới cần sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc thúc đẩy đổi mới và tôn trọng quy trình làm việc tự nhiên của nhân viên.

Khi việc sử dụng công cụ trở thành một mục tiêu bắt buộc thay vì một giải pháp tối ưu, nó dễ dẫn đến sự kháng cự thụ động và các hành vi ứng xử sai lệch. Để AI thực sự phát huy tác dụng, các công ty cần tập trung vào kết quả và giá trị mang lại, thay vì chỉ đơn thuần đếm số lần nhân viên nhấn nút "sử dụng AI".

Bài học cho các doanh nghiệp

Đối với các công ty đang muốn chuyển đổi số và áp dụng AI tại Việt Nam cũng như trên thế giới, trường hợp của Amazon là một lời cảnh báo. Việc xây dựng văn hóa cởi mở với công nghệ mới rất quan trọng, nhưng nó không nên đi kèm với những áp lực hành chính vô lý.

Nhân viên cần được đào tạo và khuyến khích để thấy được lợi ích thực sự của AI, giúp giảm bớt gánh nặng công việc chứ không phải thêm vào đó các nhiệm vụ giả tạo chỉ để làm đẹp số liệu báo cáo.