Apple siết chặt quyền truy cập toàn bộ ổ đĩa trên macOS trước lo ngại từ AI

Apple vừa công bố kế hoạch siết chặt cơ chế kiểm soát quyền Full Disk Access (truy cập toàn bộ ổ đĩa) trên macOS, trước những rủi ro ngày càng lớn đến từ các tác nhân AI (AI agent) có khả năng tự chủ và mạnh mẽ hơn.

Theo hãng này, một số ứng dụng đang lợi dụng Full Disk Access theo cách có thể đẩy người dùng vào tình thế nguy hiểm, khiến dữ liệu cá nhân, thư từ, tin nhắn và lịch sử duyệt web bị phơi bày mà người dùng không hề hay biết hoặc không hiểu rõ.

Full Disk Access là gì và vì sao lại quan trọng?

Minh họa bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư

Apple lần đầu giới thiệu Full Disk Access trong macOS Mojave (10.14), như một cách để người dùng chủ động kiểm soát quyền truy cập của ứng dụng vào toàn bộ hệ thống. Tính năng này có thể bật/tắt từ menu Apple > Cài đặt hệ thống > Quyền riêng tư & Bảo mật.

Mặc định, macOS hạn chế ứng dụng truy cập vào các vùng được hệ thống bảo vệ và dữ liệu nhạy cảm của người dùng. Khi cấp quyền Full Disk Access, các lớp bảo vệ này bị gỡ bỏ, cho phép phần mềm đọc hoặc chỉnh sửa tập tin riêng tư, bao gồm thư, tin nhắn và lịch sử duyệt web.

Nếu quyền này bị quản lý lỏng lẻo, ứng dụng độc hại có thể lợi dụng để tiếp cận thông tin nhạy cảm. Đây chính là lý do Apple đang cân nhắc áp đặt các kiểm soát chặt chẽ hơn.

AI càng mạnh, rủi ro càng lớn

"Khi các tác nhân AI ngày càng có năng lực và khả năng tự chủ cao hơn, những rủi ro gắn với mức độ truy cập này sẽ gia tăng đáng kể. Chúng tôi cam kết bảo đảm người dùng hiểu rõ các rủi ro trước khi cấp quyền, để họ có thể đưa ra quyết định sáng suốt về dữ liệu và quyền riêng tư của chính mình," Apple tuyên bố.

Apple cho biết sẽ bổ sung thêm các cơ chế kiểm soát, đảm bảo ứng dụng chỉ được cấp mức truy cập này khi có sự đồng ý rõ ràng của người dùng. Tuy nhiên, hãng chưa tiết lộ thời điểm triển khai cụ thể, cũng như tiêu chí nào dẫn tới quyết định này.

Đáng chú ý, Apple nhấn mạnh rằng với các ứng dụng liên lạc, việc lạm dụng Full Disk Access còn có thể xâm phạm quyền riêng tư của cả những người mà người dùng đang trò chuyện cùng — một hệ quả mà nhiều người thường bỏ qua.

Vụ việc với trợ lý AI của Meta làm dấy lên lo ngại

Biểu tượng cảnh báo an ninh mạng

Động thái của Apple diễn ra chỉ hai tuần sau khi nhà báo công nghệ Jason Aten tiết lộ rằng trợ lý cá nhân Muse của Meta đã truy cập vào tin nhắn iMessage riêng tư của ông, dù ông tin rằng Full Disk Access đã bị tắt.

Các lãnh đạo Meta phản bác cáo buộc này, khẳng định rằng cả Full Disk Access lẫn một trình kết nối Messages đều phải được bật thủ công mới có thể xảy ra tình trạng trên. Dù vậy, vụ việc vẫn làm nổi bật mối lo ngại về cách các ứng dụng tích hợp AI có thể vượt qua ranh giới quyền riêng tư.

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Với người dùng macOS tại Việt Nam — đặc biệt là dân văn phòng, lập trình viên và những ai thường xuyên xử lý dữ liệu nhạy cảm — việc hiểu rõ cơ chế Full Disk Access trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Xu hướng tích hợp trợ lý AI vào hệ điều hành và ứng dụng đang lan rộng, đồng nghĩa với việc nhiều phần mềm hơn sẽ yêu cầu quyền truy cập sâu vào máy.

Người dùng nên chủ động kiểm tra danh sách ứng dụng đang có Full Disk Access trong phần Quyền riêng tư & Bảo mật, gỡ quyền với những phần mềm không thực sự cần thiết, và chỉ cấp quyền khi thật sự hiểu ứng dụng đó sẽ làm gì với dữ liệu của mình.

Logo SecurityWeek

Về dài hạn, động thái của Apple có thể tạo áp lực buộc các nhà phát triển ứng dụng AI phải minh bạch hơn trong cách họ xử lý dữ liệu người dùng — một tín hiệu tích cực cho toàn bộ hệ sinh thái bảo mật trên nền tảng macOS.