Bảo tàng Leonardo da Vinci 3D được xây dựng hoàn toàn bằng code

Một tổ chức phi lợi nhuận nhỏ vừa chính thức mở cửa cánh đầu tiên của Museum of Ages — một bảo tàng kỹ thuật số dành riêng cho Leonardo da Vinci. Đây là tour tham quan ảo gồm 17 điểm dừng, dẫn người xem đi qua các tác phẩm hội họa, những cỗ máy được tái tạo và cả ngôi nhà cuối đời của ông tại Amboise. Điểm đặc biệt: toàn bộ bảo tàng được dựng hoàn toàn bằng code, với mã nguồn mở dưới giấy phép AGPL-3.0.

Tái hiện lịch sử bằng Three.js và WebGPU

Bảo tàng được xây dựng trên nền tảng Three.js, với vật liệu của các căn phòng và cỗ máy được tạo lập trực tiếp trong code. Hệ thống chạy trên WebGPU, và nếu trình duyệt không hỗ trợ, nó sẽ tự động chuyển sang WebGL2 như phương án dự phòng.

Để tạo kết cấu bề mặt (texture), nhóm phát triển sử dụng các bản quét ảnh Creative Commons Zero (CC0) cùng một số mô hình 3D miễn phí cho các vật thể nhỏ. Theo chia sẻ của người sáng lập, bảo tàng mang đến:

• Các bức họa của da Vinci được hiển thị gần đúng kích thước thật
• 15 cỗ máy của ông được tái tạo lại bằng code
• 29 bản vẽ giải phẫu của danh họa
• 207 trang bản thảo, trong đó 131 trang đã được dịch, có thể đọc trên một chiếc bàn đọc ảo và lật ngược góc nhìn để đọc đúng nét chữ gốc
• Ngôi nhà cuối đời của ông tại Amboise được dựng lại ở những điểm dừng cuối

Bảo tàng hiện hỗ trợ bảy ngôn ngữ, giúp tiếp cận người xem ở nhiều quốc gia khác nhau.

Phân loại độ tin cậy: Điểm sáng về mặt học thuật

Điều đáng chú ý là mỗi điểm dừng trong bảo tàng đều được gắn một trong bốn nhãn phân loại:

• Documented (được ghi chép lại)
• Reconstructed (được tái tạo)
• Conjectural (mang tính phỏng đoán)
• Not known (chưa xác định)

Ở chế độ xem chi tiết, người dùng có thể tra cứu nguồn gốc, số đo và giấy phép của từng hiện vật. Cách tiếp cận này thể hiện sự minh bạch học thuật đáng ghi nhận — bảo tàng dán nhãn cho bản tái tạo, chứ không phải cho tác phẩm gốc.

"Chúng tôi xây lại những gì đã từng tồn tại. Bạn bước vào trong đó."

Sứ mệnh tiếp cận: Bảo tàng cho mọi người

Mục tiêu cốt lõi của dự án không chỉ là công nghệ, mà là khả năng tiếp cận. Nhóm sáng lập chia sẻ rằng không phải ai cũng có thể đến bảo tàng thật — vì bệnh tật, khuyết tật, chi phí đi lại hay khoảng cách địa lý. Do đó, họ còn kết xuất trước toàn bộ hành trình để bảo tàng có thể chạy mượt trên cả những chiếc điện thoại cũ, đồng thời dễ sử dụng cho người lớn tuổi.

Đây là một hướng đi đáng chú ý trong bối cảnh các bảo tàng số đang nở rộ, nhưng phần lớn vẫn phụ thuộc vào nội dung video hoặc ảnh 360 độ thay vì một không gian 3D tương tác thực sự.

Mã nguồn mở và giấy phép

Toàn bộ mã nguồn của bảo tàng được phát hành theo AGPL-3.0, còn văn bản và hình ảnh theo CC BY-SA 4.0. Các bản sao chép hiện vật có giấy phép riêng. Mã nguồn có thể truy cập tại github.com/chipmates/museumofages.

Với người dùng Việt Nam quan tâm đến đồ họa web, đây là một ví dụ thực tế đáng tham khảo về cách kết hợp Three.js, WebGPU và các tài nguyên CC0 để tạo ra trải nghiệm 3D phong phú ngay trên trình duyệt — không cần cài đặt, không cần phần cứng mạnh.

Đội ngũ phát triển cho biết đang mở rộng thêm các cánh mới và kêu gọi cộng đồng góp ý về chủ đề bảo tàng kỹ thuật số tiếp theo.