Bí ẩn tầng mù mịt của Sao Kim thực chất là bụi vũ trụ

Sao Kim từ lâu vẫn là một hành tinh đầy bí ẩn với lớp mây dày đặc che phủ. Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra lời giải cho một trong những câu hỏi hóc búa nhất về hành tinh này: nguồn gốc của tầng mù mịt bí ẩn nằm sâu trong bầu khí quyển.

Tầng mù bí ẩn được phát hiện từ thập niên 1970

Lớp "tầng mù phía dưới" (lower haze) màu vàng nhạt ở đáy khí quyển Sao Kim được các tàu thăm dò Venera và Pioneer Venus phát hiện lần đầu vào những năm 1970. Đây là những tàu vũ trụ đầu tiên gửi thành công hình ảnh hành tinh này về Trái Đất, nhưng lớp mù mà chúng ghi nhận được vẫn chưa có lời giải thích trong suốt nhiều thập kỷ.

Điều mà không ai biết vào thời điểm đó là lớp mù này thực chất là sự tích tụ các hạt vật chất có nguồn gốc từ thiên thạch.

Bụi vũ trụ và axit sulfuric tạo nên lớp mù

Theo nghiên cứu mới, những "sao băng" bốc cháy trong bầu khí quyển để lại các hạt bụi vũ trụ. Sau khi axit sulfuric tương tác với những hạt bụi này, chúng tạo thành lớp mù quan sát được.

Nhà khoa học hành tinh Hiroki Karyu cùng nhóm nghiên cứu tại Đại học Tohoku ở thành phố Sendai, Nhật Bản, đã làm sáng tỏ cách lớp mù này hình thành nhờ một mô hình vi vật lý (microphysical model). Đây là dạng mô hình mô phỏng các quá trình ở quy mô cực nhỏ tạo nên mây và mưa trên Trái Đất cũng như các thiên thể khác.

"Dòng bụi vũ trụ liên tục đổ vào là đủ để duy trì tầng mù phía dưới này với phân bố kích thước hạt quan sát được từ các tàu thăm dò xuyên khí quyển," Karyu cho biết trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Astronomy. "Những hạt mù có nguồn gốc vũ trụ này hoạt động như các hạt nhân ngưng tụ hiệu quả, thúc đẩy sự hình thành mây trong tầng mây chính ngay cả khi ở rất xa nguồn ban đầu của chúng."

Ý nghĩa đối với nghiên cứu hành tinh

Phát hiện này không chỉ giải mã một bí ẩn kéo dài hàng chục năm mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về cách bụi vũ trụ ảnh hưởng đến khí quyển các hành tinh khác. Kết quả cho thấy bụi thiên thạch có thể đóng vai trò quan trọng hơn chúng ta tưởng trong việc hình thành các tầng mây và lớp mù, ngay cả trên những hành tinh có điều kiện khắc nghiệt như Sao Kim.

Đối với cộng đồng nghiên cứu thiên văn và khoa học hành tinh, đây là minh chứng cho thấy các mô hình vi vật lý có thể giúp lý giải những hiện tượng quan sát được từ không gian mà các lý thuyết trước đây chưa thể giải thích.