Cacao Trung Mỹ đã "di cư" tới Georgia (Mỹ) từ 1.000 năm trước: Bằng chứng về mạng lưới thương mại xuyên lục địa

Một nghiên cứu khảo cổ học mới đây đã tìm thấy dấu vết DNA cổ đại của cacao — nguyên liệu làm sô cô la — trong các mảnh gốm tại Etowah, một thành phố thổ dân ở phía bắc Atlanta, Georgia (Mỹ). Phát hiện này cho thấy người Mississippian đã có mạng lưới giao thương vươn tới Trung Mỹ, cách xa hơn 3.000 km, và họ đã sử dụng cacao trong các bữa tiệc quan trọng từ thế kỷ 11. Điều này không chỉ làm thay đổi hiểu biết về lịch sử ẩm thực của khu vực mà còn cung cấp bằng chứng về sự kết nối văn hóa và thương mại phức tạp giữa các nền văn minh bản địa tại Bắc Mỹ.

Dấu vết trên những "chiếc đĩa bẩn" cổ xưa

Nhóm nghiên cứu do nhà khảo cổ Adam King từ Đại học South Carolina dẫn đầu đã phân tích các mảnh gốm vứt bỏ sau một bữa tiệc lớn tại Etowah vào thế kỷ 11. Trên bề mặt bên trong của chúng, họ phát hiện các đoạn DNA cổ đại (ancient DNA) của loài Theobroma cacao — loài cây có hạt sau khi phơi khô và rang lên sẽ tạo ra sô cô la.

Điều đặc biệt gây chú ý là cacao chỉ có thể sinh trưởng trong vùng khí hậu nhiệt đới. Khoảng cách từ Etowah đến vùng trồng cacao tự nhiên gần nhất là hơn 3.000 km.

Hệ quả: Một mạng lưới thương mại khổng lồ

Phát hiện này cho thấy không chỉ người Mississippian có vị giác tuyệt vời, mà họ còn sở hữu các tuyến đường giao thương trải dài khắp lục địa.

Để có được cacao tại Georgia vào thời điểm đó, người dân Etowah không thể tự trồng được mà phải dựa vào thương mại hoặc trao đổi qua nhiều tầng lớp trung gian từ Trung Mỹ. Điều này chứng minh:

• Mạng lưới giao thương giữa các khu vực đã phát triển mạnh mẽ từ rất sớm, vượt xa phạm vi khu vực.
• Cacao đóng vai trò quan trọng trong các nghi lễ và bữa tiệc, được xem như một thức uống hoặc thực phẩm sang trọng dành cho giới tinh hoa.
• Sự trao đổi văn hóa lan tỏa: Việc sử dụng cacao trong các nghi lễ cho thấy sự giao thoa với các tập tục của nền văn minh Maya và Aztec ở Trung Mỹ.

Ý nghĩa và sự phát triển của xã hội Mississippian

Theo các nhà nghiên cứu, cacao có thể đã góp phần tạo ra giá trị biểu tượng cho các tù trưởng địa phương trong việc củng cố quyền lực thông qua các yến tiệc. Trong một chừng mực nào đó, "thứ đồ uống vua chúa" này có thể đã góp phần xây dựng nên các gò đất nghi lễ khổng lồ (Mississippian mounds) tại Etowah — biểu tượng quyền lực và tổ chức xã hội của người bản địa Bắc Mỹ.

Bằng chứng DNA cổ đại trong khảo cổ học này không chỉ giúp xác định nguồn gốc thực phẩm, mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về dòng chảy hàng hóa và văn hóa trong quá khứ xa xôi.