Cảnh sát có thể vượt qua tính năng tự khởi động lại của iPhone để mở khóa điện thoại

Một công ty chuyên sản xuất thiết bị bẻ khóa điện thoại tuyên bố đã phát triển được giải pháp "đóng băng" iPhone ở trạng thái cho phép cảnh sát truy cập dữ liệu nhạy cảm bên trong dễ dàng hơn. Thông tin này được đưa ra dựa trên một video mà trang 404 Media thu thập được.

Đây là diễn biến mới nhất trong cuộc chiến không hồi kết giữa Apple và các công ty chuyên hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật — đôi khi thuộc cả những quốc gia độc tài — bẻ khóa iPhone.

Bối cảnh: Tính năng tự khởi động lại của Apple

Vào tháng 11 năm 2024, 404 Media tiết lộ rằng Apple đã âm thầm bổ sung một tính năng mới trong iOS, cho phép iPhone tự khởi động lại nếu không được mở khóa trong vòng 72 giờ. Ý tưởng đằng sau tính năng gọi là "inactivity reboot" (tự khởi động lại khi không hoạt động) này là đưa điện thoại trở về trạng thái khó bị cảnh sát bẻ khóa hơn, từ đó bảo vệ dữ liệu nhạy cảm khỏi các công nghệ pháp y.

Vào thời điểm Apple thay đổi, các nhân viên thực thi pháp luật đã bày tỏ lo ngại về tính năng mới này, bởi họ thường không thể thử bẻ khóa iPhone ngay lập tức sau khi thu giữ. Nguyên nhân có thể do cảnh sát vẫn đang chờ lệnh tòa, hoặc đơn giản là có quá nhiều thiết bị đang tồn đọng chờ mở khóa.

GrayKey Preserve và chế độ bảo toàn bằng chứng

Công nghệ mới để vượt qua tính năng tự khởi động lại được phát triển bởi Magnet Forensics, công ty đứng sau GrayKey — một công cụ phổ biến được bán cho các cơ quan thực thi pháp luật, cho phép mở khóa và truy cập dữ liệu lưu trữ trong iPhone và điện thoại Android.

Theo video, Magnet đã phát triển một thiết bị mới mang tên GrayKey Preserve và một tính năng cho các thiết bị GrayKey thông thường gọi là Evidence Preservation Mode (Chế độ bảo toàn bằng chứng).

"Đây là một bước ngoặt tuyệt đối cho pháp y iOS và là chức năng mà tôi ước chúng tôi đã có từ nhiều năm trước," một nhân viên của Magnet nói trong video bị rò rỉ.

Người này đặc biệt đề cập rằng giải pháp nhắm trực tiếp vào tính năng tự khởi động lại của iPhone và lượng dữ liệu mà tính năng này khiến trở nên không thể truy cập. GrayKey Preserve và Evidence Preservation Mode cũng được thiết kế để chống lại một tính năng khác của iPhone — tính năng tự động xóa một số dữ liệu nhất định như vị trí đã lưu trong bộ nhớ đệm, ảnh và tin nhắn iMessage vừa xóa sau một số ngày.

"Chúng tôi sẽ có thể bảo toàn dữ liệu đó trong khoảng thời gian vô hạn."

Cách thức hoạt động

Video hướng dẫn, được sản xuất riêng cho các nhân viên thực thi pháp luật và có vẻ được ghi vào đầu năm 2025, không giải thích chi tiết kỹ thuật đằng sau sản phẩm và tính năng mới này, nhưng đưa ra một số gợi ý mạnh mẽ về cách nó vận hành. 404 Media đã giữ kín danh tính người cung cấp video vì họ không được phép chia sẻ với bên thứ ba.

"Một trong nhiều việc mà GrayKey Preserve sẽ làm, như một phần của toàn bộ quy trình, trong lần truy cập đầu tiên, là bật Chế độ Máy bay, hay cụ thể hơn là vô hiệu hóa các truyền dẫn vô tuyến như Bluetooth, Wi-Fi và mạng di động. Làm điều này không chỉ cho phép bạn bảo toàn dữ liệu tại hiện trường mà còn cô lập dữ liệu tại hiện trường," nhân viên này giải thích.

"Ngay cả khi thiết bị đó không có khả năng bật Chế độ Máy bay hoặc tắt các bộ phát qua Trung tâm điều khiển của iOS. Một khi đã có quyền truy cập ban đầu và thiết bị ở trạng thái được bảo toàn, chúng tôi cũng vô hiệu hóa tất cả các sóng vô tuyến đó để đảm bảo dữ liệu không thể truyền tới thiết bị."

Ý tưởng đằng sau GrayKey Preserve và Evidence Preservation Mode là giữ iPhone ở trạng thái gọi là After First Unlock (AFU) — tức là sau lần mở khóa đầu tiên. Ở trạng thái này, cảnh sát về cơ bản có thể truy cập dữ liệu vốn khó lấy được hơn nhiều nếu điện thoại ở trạng thái Before First Unlock (BFU) — trước lần mở khóa đầu tiên. Nếu iPhone ở trạng thái BFU, một số dữ liệu nhạy cảm sẽ bị mã hóa, và việc bẻ khóa mật mã thiết bị có thể khó hơn đáng kể — đôi khi gần như bất khả thi.

"Trạng thái AFU đó được ghi lại," nhân viên này nói. "Ngay cả khi thiết bị đó khởi động lại vì bất kỳ lý do gì — bảo trì bộ nhớ, mất nguồn hay bất cứ điều gì — trạng thái AFU không bị mất. Đây chính là điều kỳ diệu thực sự đằng sau GrayKey Preserve và chức năng Evidence Preservation Mode."

Khi sử dụng giải pháp mới này, các nhân viên thực thi pháp luật chỉ nhìn thấy phiên bản phần mềm và model thiết bị của iPhone, chứ không thấy bất kỳ dữ liệu nào bên trong. Điều này cho phép cảnh sát bảo toàn dữ liệu họ quan tâm mà không thực sự nhìn thấy nó trước khi được cấp phép.

Phản hồi từ các bên

Apple và Magnet đều không phản hồi yêu cầu bình luận.

404 Media đã chia sẻ bản ghi video với Jiska Classen, nhà nghiên cứu tại Viện Hasso Plattner, người chuyên nghiên cứu bảo mật iPhone. Mặc dù Classen cho biết không thể biết chắc chắn cách tính năng mới của Magnet hoạt động dựa trên video, bà đã đưa ra một số giả thuyết và đồng ý rằng đây là "một bước ngoặt khá lớn" hoặc "ít nhất là đưa mọi thứ trở lại trạng thái trước khi có tính năng tự khởi động lại".

Theo bà, nhiều khả năng Magnet đã tìm ra cách thao túng đồng hồ của iPhone, về cơ bản là "làm chậm thời gian" hoặc thậm chí "ngăn đồng hồ chạy, ngay cả sau khi khởi động lại". GrayKey có thể đã vô hiệu hóa các tác vụ của iPhone khiến dữ liệu hết hạn.

Ý nghĩa đối với người dùng Việt Nam

Cuộc chiến giữa Apple và các công ty pháp y như Magnet, Cellebrite không chỉ diễn ra ở Mỹ. Các công cụ này được bán cho cơ quan thực thi pháp luật trên toàn thế giới, bao gồm cả khu vực Đông Nam Á. Đối với người dùng iPhone tại Việt Nam, đặc biệt là những người quan tâm đến quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu cá nhân, diễn biến này cho thấy:

• Tính năng bảo vệ của Apple không phải là bất khả xâm phạm — các công ty pháp y liên tục tìm cách vượt qua chúng
• Thời gian là yếu tố then chốt — càng để điện thoại ở trạng thái đã mở khóa lâu, nguy cơ dữ liệu bị trích xuất càng cao
• Cập nhật iOS thường xuyên là biện pháp phòng vệ quan trọng nhất mà người dùng có thể chủ động thực hiện

Điều chắc chắn là Apple giờ đây phải tìm ra cách Magnet đã vượt qua tính năng tự khởi động lại, và tìm cách ngăn chặn công ty này cùng công nghệ của họ "đóng băng" iPhone — và dữ liệu nhạy cảm lưu trong đó — theo thời gian.