Cuộc di cư của các giám đốc OpenAI: Greg Brockman là người thắng lớn cuối cùng

Trong khi Sam Altman vẫn là CEO kiêm gương mặt đại diện quen thuộc nhất của OpenAI, thì một thực tế đang dần hiện rõ: Greg Brockman, đồng sáng lập và là Chủ tịch công ty, đang ngày càng trở thành nhân vật quyền lực nhất trong vận hành hàng ngày. Giữa làn sóng ra đi của hàng loạt giám đốc điều hành cấp cao chỉ trong vài tháng, Brockman đã hấp thụ gần như toàn bộ quyền lực, trở thành người quyết định chiến lược sản phẩm, hạ tầng và định hướng kinh doanh của OpenAI.

Sự tập trung quyền lực này diễn ra vào thời điểm cực kỳ nhạy cảm, khi OpenAI đang phải đối mặt với áp lực sinh lời, cạnh tranh khốc liệt với Anthropic trong mảng doanh nghiệp, và chuẩn bị cho một đợt IPO lịch sử. Liệu một người có thể gánh vác toàn bộ trọng trách này, và điều đó sẽ định hình tương lai của một trong những công ty AI quan trọng nhất thế giới ra sao?

Từ kỹ sư nền tảng đến người đứng sau mọi quyết định

Hình minh họa về sự thay đổi quyền lực tại OpenAI

Greg Brockman không phải là cái tên xa lạ trong giới công nghệ. Anh bỏ học MIT để tham gia Stripe từ những ngày đầu, trở thành CTO trước khi rời đi để đồng sáng lập OpenAI vào năm 2015. Tuy nhiên, trong nhiều năm, anh thường được nhắc đến như một kỹ sư xuất chúng có vai trò quan trọng nhưng kín tiếng, ít xuất hiện trên truyền thông.

Mọi thứ thay đổi sau cuộc đảo chính hội đồng quản trị năm 2023, khi Sam Altman bất ngờ bị sa thải. Chính khoảnh khắc đó, Brockman đã thể hiện sự trung thành tuyệt đối bằng cách tuyên bố từ chức ngay lập tức để đi theo Altman. Anh sẵn sàng cùng Altman thành lập công ty mới hoặc dẫn dắt một bộ phận tại Microsoft. Hành động này được xem là "canh bạc" lớn nhất trong sự nghiệp của Brockman, và nó đã thành công mỹ mãn khi Altman được phục chức.

Kể từ đó, mối quan hệ giữa hai người trở nên gắn bó hơn bao giờ hết. Altman học được bài học đắt giá về lòng tin, và Brockman chính là người duy nhất vượt qua được bài kiểm tra đó. Khi các giám đốc khác lần lượt rời bỏ công ty trong năm nay, Altman không ngần ngại trao cho người đồng sáng lập của mình ngày càng nhiều quyền hạn và trách nhiệm.

Nắm giữ mọi mảng trọng yếu của OpenAI

Chỉ tính riêng từ tháng 4 năm nay, danh sách các giám đốc điều hành rời khỏi OpenAI đã lên đến hàng chục người, bao gồm những cái tên đình đám như Fidji Simo (cựu CEO của Instacart, từng phụ trách mảng sản phẩm và AGI), Brad Lightcap (cựu COO kiêm người đứng đầu các dự án đặc biệt), hay Denise Dresser (giám đốc doanh thu) — những nhân vật quan trọng trong bất kỳ đợt IPO nào.

Với việc những vị trí này để trống, Brockman đã nhanh chóng mở rộng tầm ảnh hưởng của mình. Anh hiện đang điều hành toàn bộ bốn trụ cột chính của công ty:

• Bộ phận sản phẩm và nền tảng: Bao gồm ChatGPT, Codex và nghiên cứu phát triển sản phẩm cốt lõi.
• Mảng tiêu dùng: Tất cả các sản phẩm hướng tới người dùng cuối như sức khỏe, thương mại điện tử và tài chính cá nhân.
• Hạ tầng và mở rộng quy mô: Đảm bảo năng lực tính toán, trung tâm dữ liệu và các hệ thống nền tảng.
• Dữ liệu và tăng trưởng: Bao gồm cả chiến lược quảng cáo và các chỉ số kinh doanh.

Điều này đồng nghĩa với việc Brockman về cơ bản là người điều hành hoạt động hàng ngày của OpenAI, trong khi Altman tập trung hơn vào những vấn đề lớn như định hướng dài hạn, nghiên cứu đột phá và chuẩn bị cho đợt IPO sắp tới.

Cuộc chạy đua với Anthropic và bài toán IPO

OpenAI đang phải tăng tốc để cạnh tranh trong bối cảnh AI đang bùng nổ

Sự thay đổi về cơ cấu quyền lực này diễn ra trong bối cảnh OpenAI đang phải chịu sức ép vô cùng lớn. Các báo cáo cho thấy doanh thu quý 2 của OpenAI đã tụt lại sau Anthropic trong phân khúc doanh nghiệp, nơi Claude đang ngày càng được ưa chuộng. Trước áp lực phải sinh lời và chuẩn bị cho IPO, OpenAI buộc phải "thắt lưng buộc bụng" và tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực tạo ra doanh thu chính.

Theo các luật sư và nhà phân tích được Hayden Field phỏng vấn, để thành công trước mắt các nhà đầu tư, OpenAI cần cho thấy họ không chỉ sao chép đối thủ mà còn phải tạo ra khác biệt. Điều đó đồng nghĩa với việc họ sẽ phải đẩy mạnh mảng phần cứng và sản phẩm tiêu dùng — một hướng đi mà Brockman được đánh giá có nhiều kinh nghiệm.

Đây là một thách thức không nhỏ. Việc cạnh tranh trực tiếp với Google trong lĩnh vực tìm kiếm (thông qua ChatGPT Search) và thậm chí có tham vọng thay thế iPhone bằng một thiết bị hoàn toàn mới với sự hỗ trợ của Jony Ive là một mục tiêu đầy tham vọng, thậm chí là có phần viển vông. Tuy nhiên, với việc được định giá cao và cần câu chuyện tăng trưởng thuyết phục, OpenAI có vẻ đã sẵn sàng chấp nhận rủi ro này.

Hai con người định hình tương lai của một đế chế AI

Mặc dù Brockman khẳng định rằng công ty "kiên cường" nhờ sự ổn định của hai người sáng lập, nhưng thực tế cho thấy sự xáo trộn nhân sự liên tục không bao giờ là tín hiệu tích cực. Các nhân viên có thể cảm thấy mất ổn định khi cơ cấu quản lý thay đổi liên tục, và việc phân bổ nguồn lực tính toán hạn chế giữa các bộ phận sẽ là bài toán khó cho bất kỳ ai phải đứng ra giải quyết.

Một yếu tố mới cũng được đề cập trong bài phân tích là việc Brockman công khai thể hiện quan điểm chính trị bằng cách quyên góp hàng chục triệu USD, điều này có thể tạo ra sự chia rẽ nội bộ. Trong khi các công ty công nghệ thường phải vật lộn với áp lực từ nhân viên về các vấn đề chính trị, thì một nhà lãnh đạo cấp cao lại chủ động hỗ trợ tài chính cho một phe phái rõ ràng sẽ là một thách thức mới cho văn hóa doanh nghiệp.

Câu hỏi lớn được đặt ra là liệu Brockman có tiếp tục thăng tiến để thay thế Altman trở thành CEO trong vài năm tới hay không, khi Altman ngày càng có xu hướng lui về phía sau đảm nhận vai trò hoạch định chiến lược. Dù kịch bản nào xảy ra, nhiều khả năng OpenAI sẽ không còn là công ty như cách chúng ta biết đến khi kết thúc năm 2026, với những tham vọng, chấn động và thay đổi không ngừng.

Nhìn về tương lai: Sự cô đọng quyền lực vào một nhóm lãnh đạo nhỏ (chỉ còn Brockman và Altman nắm những vị trí then chốt) là một con dao hai lưỡi. Nó giúp công ty đưa ra quyết định nhanh chóng và nhất quán hơn, nhưng cũng khiến OpenAI trở nên mong manh hơn nếu một trong hai người gặp sự cố. Trong bối cảnh làn sóng bài AI đang dâng cao và thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, bài toán vận hành này sẽ là chìa khóa quyết định cho sự thành bại của OpenAI trong giai đoạn hậu IPO.