DistroKid âm thầm gỡ nhạc của nghệ sĩ sau vụ kiện từ Universal Music

Universal Music Group (UMG) đã kiện DistroKid vào tháng 9 với cáo buộc nền tảng phân phối nhạc này vận hành một "đường ống nhạc rác AI" (AI-slop pipeline). Động thái pháp lý đó đang tạo ra hệ quả trực tiếp: một loạt bài hát do nghệ sĩ phân phối qua DistroKid đã bị gỡ bỏ khỏi các dịch vụ streaming.

Nghệ sĩ bị xóa nhạc mà không hề hay biết

Nhiều nghệ sĩ đã lên mạng xã hội phản ánh rằng DistroKid âm thầm xóa tác phẩm của họ mà không có bất kỳ thông báo nào. DistroKid sau đó đã xác nhận với The Verge rằng các động thái này là phản hồi trực tiếp cho những khiếu nại của UMG.

Đáng chú ý, không chỉ các ca khúc do AI tạo ra bị ảnh hưởng. Nghệ sĩ McGwire cho biết sáu bài hát của anh đã bị gỡ khỏi các nền tảng streaming. Anh khẳng định không hề nhận được liên lạc nào từ DistroKid trước hay sau khi bài hát bị xóa, và phải tự tìm cách liên hệ để hỏi nguyên nhân.

"Tôi phải trải qua một cuộc trò chuyện vòng vo kéo dài với bot trước khi tiếp cận được nhân viên thật" — McGwire kể lại.

Một trong những bài hát bị gỡ là bản cover ca khúc "Isn't She Lovely" của Stevie Wonder, mà theo McGwire, anh đã có giấy phép hợp lệ. Một bài khác sử dụng beat mua từ chợ nhạc trực tuyến đã được cấp phép cho nhiều người dùng khác. Điều khiến anh bức xúc nhất là một bài hát bị xóa với lý do "sample chưa được làm rõ" — trong khi ca khúc được cho là bị sample lại phát hành sau bài của anh tới hai năm.

Vấn đề nằm ở sự thiếu minh bạch và quyền khiếu nại

Phần lớn bức xúc của nghệ sĩ đến từ việc thiếu thông tin liên lạc và không có cơ chế phản hồi. Rapper nerdcore Insane Ian đăng đàn rằng anh "bị gỡ một bài hát gốc mà không có cảnh báo, và họ cũng không chịu nói lý do".

Rapper King Chase cũng gặp khó khăn trong việc tiếp cận người phụ trách tại DistroKid. Anh cho biết toàn bộ một album của nghệ sĩ mà anh đang hợp tác đã bị xóa mà không có thông báo hay giải thích. Album này đã tồn tại trên nền tảng 3-4 năm và "không hề có tranh chấp bản quyền nào".

Sự việc phản ánh một vấn đề quen thuộc trong ngành công nghiệp âm nhạc số: khi các nền tảng phải tuân thủ yêu cầu từ những ông lớn như UMG, nghệ sĩ độc lập thường là bên chịu thiệt đầu tiên và cũng là bên ít quyền lực nhất để lên tiếng.

DistroKid nói gì?

Bà Amanda Ferri, Phó Chủ tịch Dịch vụ Nghệ sĩ của DistroKid, khẳng định với The Verge:

"Một số lượng rất nhỏ bản thu được phân phối qua DistroKid đã bị gỡ bỏ để phản hồi những khiếu nại của UMG. Chúng tôi phản đối mạnh mẽ các cáo buộc trong vụ kiện của UMG và lấy làm tiếc vì sự gián đoạn đối với các nghệ sĩ bị ảnh hưởng. Chúng tôi đang nỗ lực giảm thiểu gián đoạn này trong khi vẫn bảo vệ khả năng phát hành nhạc của nghệ sĩ."

Bối cảnh cuộc chiến giữa UMG và làn sóng nhạc AI

Vụ kiện của UMG nhằm vào DistroKid với cáo buộc thực hành thương mại gây nhầm lẫn và "xâm phạm bản quyền trắng trợn". Đây là một phần trong cuộc chiến rộng lớn hơn giữa các hãng đĩa lớn và các nền tảng phân phối nhạc liên quan đến làn sóng nhạc tạo bởi AI.

Song song với việc kiện tụng, UMG cũng đang hợp tác với ElevenLabs để ra mắt một nền tảng nhạc AI của riêng mình, và cùng Sony kiện lại Suno. Bức tranh cho thấy các hãng đĩa không hề chống lại AI một cách tuyệt đối, mà đang cố giành quyền kiểm soát dòng chảy sáng tạo bằng công nghệ này.

Điều này có ý nghĩa gì?

Sự việc đặt ra câu hỏi lớn về việc ai chịu trách nhiệm khi hệ thống tự động gỡ nhạc mắc lỗi. Với các nghệ sĩ độc lập từng coi DistroKid là cánh cửa giá rẻ để đưa nhạc lên Spotify, Apple Music và các nền tảng khác, việc bị xóa nhạc đột ngột không chỉ ảnh hưởng thu nhập mà còn đe dọa sự nghiệp của họ.

Đối với người dùng và nghệ sĩ Việt Nam đang phân phối nhạc quốc tế qua các nền tảng tương tự, đây cũng là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc lưu trữ bản gốc, giấy tờ cấp phép sample rõ ràng, và cần có kênh liên lạc trực tiếp với đơn vị phân phối để xử lý sự cố kịp thời.