Elon Musk hứa tặng mỗi đứa trẻ ở Mỹ một cổ phiếu SpaceX

Elon Musk tuyên bố sẽ trao tặng một cổ phiếu SpaceX cho mỗi trẻ em dưới 18 tuổi tại Mỹ vào năm 2027. Với mức giá hiện tại khoảng 146 USD/cổ phiếu, món quà này có tổng giá trị ước tính vượt 10 tỷ USD, tương đương khoảng 1% khối tài sản ròng nghìn tỷ USD của ông.

Kế hoạch trao tặng trực tiếp cho công chúng

Musk chưa nêu rõ cách thức triển khai cụ thể, nhưng trong một bài đăng riêng ông cho biết muốn trao cổ phiếu "trực tiếp cho công chúng" và đây sẽ là lần đầu tiên trong nhiều lần ông dự định quyên tặng.

Theo số liệu của Diễn đàn Liên cơ quan về Thống kê Trẻ em và Gia đình Mỹ, hiện có hơn 70 triệu trẻ em dưới 18 tuổi tại nước này. Musk nắm giữ khoảng 849 triệu cổ phiếu phổ thông loại A và hơn 5,5 tỷ cổ phiếu loại B có quyền biểu quyết vượt trội của SpaceX, cùng tiềm năng nhận thêm nhiều cổ phần trong tương lai.

"Đây là điều tôi sẽ làm" — Musk viết, bốn giờ sau khi bình luận về kế hoạch của Anthropic.

Bối cảnh: cuộc đua phúc lợi giữa các ông lớn công nghệ

Tuyên bố của Musk xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Anthropic cam kết trích 5% cổ phần vào một "quỹ phúc lợi công" mới, nhằm thực hiện "các khoản quyên góp lớn cho các tổ chức phi lợi nhuận truyền thống hoặc phân phối trực tiếp cho những nhóm dân cư cụ thể" sau đợt IPO sắp tới.

Musk đã trả lời trực tiếp bài đăng của Anthropic trên X, gợi ý công ty nên trao "trực tiếp cho công chúng" thay vì qua các tổ chức trung gian. Đây là một động thái đáng chú ý khi cả hai công ty đều đang cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Những dấu hỏi về tính khả thi

Kế hoạch của Musk đặt ra nhiều câu hỏi về mặt pháp lý và tài chính. Chính quyền Tổng thống Donald Trump — người mà Musk từng chi khoảng 300 triệu USD để hỗ trợ tranh cử — đã thiết lập các tài khoản ngân hàng cho trẻ em thông qua Bộ Tài chính, gọi là "Trump Accounts", có thể tiếp nhận cổ phiếu quyên tặng từ các nhà tài trợ giàu có.

Tuy nhiên, việc phân phối cổ phiếu của một công ty tư nhân chưa niêm yết cho hàng chục triệu trẻ em là bài toán chưa có tiền lệ. SpaceX hiện chưa phát hành đại chúng, và giá trị cổ phiếu được xác định qua các giao dịch thứ cấp nội bộ.

Hoạt động từ thiện gây tranh cãi

Đến nay, hoạt động thiện nguyện của Musk gần như chỉ diễn ra qua Musk Foundation do chính ông sáng lập. Bất chấp quan điểm không mấy thiện cảm với hoạt động từ thiện truyền thống, đây vẫn là quỹ từ thiện tư nhân lớn thứ năm tại Mỹ.

Một phân tích gần đây của tờ The Economist cho thấy phần lớn tiền mà Musk Foundation chi ra trong nhiều năm đã chảy vào các thực thể có liên hệ với chính Musk. Gần 60% được chuyển tới một tổ chức từ thiện khác mang tên The Foundation, do Jared Birchall — quản lý tài chính của Musk — điều hành.

Với giới công nghệ và nhà đầu tư, tuyên bố mới của Musk được xem là một động thái vừa mang tính hình ảnh, vừa phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các tỷ phú công nghệ trong việc định hình hình ảnh và ảnh hưởng xã hội của mình.