Fairphone 6 chạy postmarketOS: Camera chính đã hoạt động, hành trình Linux phone tiến xa

Trong một bước tiến đáng chú ý cho cộng đồng Linux phone, nhà phát triển Catcrafts vừa công bố camera chính trên Fairphone 6 chạy postmarketOS đã hoạt động thành công, bao gồm cả lấy nét tự động và chỉnh màu. Dự án này không chỉ mở ra hy vọng cho việc sử dụng điện thoại Linux hàng ngày mà còn hé lộ tham vọng táo bạo về một chiếc điện thoại mã nguồn mở hoàn toàn dựa trên kiến trúc RISC-V.

Camera chính đã "lên tiếng" trên nền tảng Linux

Sau khi nhà phát triển nondescriptpointer thực hiện driver cho ống kính góc rộng, Catcrafts đã tiếp tục viết driver cho camera chính của Fairphone 6. Camera này hiện hoạt động cùng với tính năng lấy nét tự động (autofocus) và bước đầu xử lý chỉnh màu (color correction). Mặc dù quá trình chỉnh màu vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, kết quả so sánh trước và sau đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chất lượng hình ảnh.

So sánh ảnh trước và sau khi chỉnh màu trên camera chính

Tuy nhiên, nhà phát triển cũng thừa nhận hình ảnh hiện tại vẫn còn khá nhiều hạt nhiễu (grain), một phần do ứng dụng camera mặc định lưu ảnh dưới định dạng JPG. So với ảnh chụp từ một chiếc Galaxy A16 chạy Android, chất lượng vẫn còn một khoảng cách không nhỏ, nhưng đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục tối ưu.

So sánh chất lượng ảnh giữa Fairphone 6 chạy Linux và Galaxy A16

Xác minh gọi khẩn cấp và hành trình "hợp pháp hóa" Linux phone

Một trong những vấn đề lớn với điện thoại Linux là tính năng gọi khẩn cấp (emergency calling) chưa được xác minh. Catcrafts đã chủ động liên hệ với cơ quan quản lý số khẩn cấp 112 tại Hà Lan. Điều bất ngờ là đơn xin kiểm tra đã được chấp thuận. Buổi kiểm tra sẽ diễn ra vào thứ Ba, ngày 18 tháng 8, từ 13:30 đến 14:15 theo giờ địa phương. Nếu thành công, đây sẽ là một cột mốc quan trọng, chứng minh rằng một chiếc điện thoại Linux có thể sử dụng an toàn trong các tình huống khẩn cấp.

Bên cạnh đó, cộng đồng đã xác nhận thành công 4 nhà mạng hoạt động tốt với thiết bị này bao gồm KPN (Hà Lan), Telekom Deutschland (Đức), Phonero và Telia (Na Uy). Danh sách này dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng nhờ sự đóng góp của người dùng.

Tầm nhìn lớn: Công ty phi lợi nhuận và điện thoại RISC-V

Catcrafts không chỉ dừng lại ở việc "cày" driver. Anh đang có kế hoạch thành lập một công ty phi lợi nhuận (stichting) để quản lý dự án một cách minh bạch. Toàn bộ tài chính, bao gồm cả tiền lương của chính nhà phát triển, sẽ được công khai trên website để đảm bảo mọi khoản quyên góp đều được sử dụng đúng mục đích.

Đáng chú ý nhất là tham vọng dài hạn: thay vì cố gắng tạo ra một chiếc smartphone Android tốt hơn, anh dự định sẽ thiết kế một chiếc điện thoại chạy trên kiến trúc RISC-V với độ mở tuyệt đối, dù có thể sẽ phải đánh đổi về hiệu năng và thời lượng pin. Anh thừa nhận sản phẩm đầu tiên có thể sẽ giống như PinePhone — một thiết bị "mộc mạc" nhưng lại là mảnh ghép quan trọng cho hệ sinh thái Linux di động.

Hình ảnh minh họa về Linux phone

Lịch trình phát triển tiếp theo

Danh sách các tính năng cần hoàn thiện vẫn còn dài:

• Cải thiện thêm quá trình chỉnh màu và giảm nhiễu hạt.
• Chuyển sang laser rangefinder autofocus thay vì chỉ dựa vào phần mềm.
• Hoàn thiện camera trước (selfie).
• Tích hợp cảm biến vân tay.
• Tiến hành kiểm thử chuyên sâu trước khi mở bán.

Sau khi hoàn tất Fairphone 6, dự án sẽ chuyển sang hỗ trợ Fairphone 6+ vừa được công bố chính thức. Dù vướng phải một số hạn chế về vận chuyển quốc tế (không bán được cho thị trường Mỹ, Canada do vấn đề bảo hiểm trách nhiệm pháp lý, và các nước bị cấm vận), nhà phát triển vẫn giữ vững tinh thần lạc quan:

"Từ rất lâu rồi tôi mới cảm thấy cuộc sống của mình có mục đích trở lại. Và tôi vẫn còn rất nhiều kế hoạch phía trước!"

Với tốc độ phát triển hiện tại, giấc mơ về một chiếc điện thoại Linux thực sự dùng được hàng ngày không còn là điều viển vông. Đây chắc chắn là một dự án đáng để cộng đồng công nghệ Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung theo dõi.