Game xây dựng thành phố đang thiếu đi "linh hồn" – Phần 2

Bài viết gốc của Alex Lingris ngày 3 tháng 10 năm 2026 đã gây ra nhiều cuộc thảo luận sôi nổi trên Reddit và Hacker News. Trong phần 2 này, tác giả rời xa khía cạnh kỹ thuật để tập trung vào một câu hỏi đầy ám ảnh: vì sao những thành phố chúng ta xây dựng trong game lại trông vô hồn đến vậy?

Cảnh quan thành phố trong game xây dựng

Nỗi thất vọng dai dẳng

Dù đã thất vọng với Cities: Skylines 2, tác giả vẫn không thể ngừng quay lại với trò chơi. Đó không phải là sự lựa chọn có ý thức, mà giống như một nhu cầu nội tâm sâu thẳm. Khi còn nhỏ, chúng ta chơi với những chiếc xe đồ chơi trên thảm nỉ in hình thành phố, hoặc ra ngoài sân đất tạo ra công trường với đường hầm và cầu ngay cạnh khóm hồng của mẹ. Một chút tưởng tượng thuở bé ấy biến thành nhu cầu khởi động Cities: Skylines và xây dựng một thành phố sống động.

Trong bài viết trước, tác giả đã bàn về thể loại game này ở phạm vi rộng hơn, chủ yếu tập trung vào khía cạnh mô phỏng. Lần này, bài viết sẽ hoàn toàn không mang tính kỹ thuật, mà tập trung vào thẩm mỹ và nỗi thất vọng mỗi khi tác giả nhìn ngắm thành phố của mình.

Mọi bề mặt đều vuông vức và phẳng lì

Mọi thứ đều vuông vức và thiếu tự nhiên. Nhìn vào một khu vực bất kỳ trong thành phố, tác giả cố gắng tìm ra lý do tại sao nó lại xấu đến vậy. Điều gì khiến người chơi chỉ muốn nhấn Alt+F4 ngay lập tức?

Ở đó, chúng ta thấy một điểm giao nhau giữa vỉa hè, vài viên gạch từ một tòa nhà và bãi cỏ. Trông có đẹp không? Thật ra, để nó trông tự nhiên hơn thì khó đến mức nào?

Tác giả thừa nhận rằng ai đó có thể đạt được kết quả tương tự hoặc tốt hơn bằng mod và decal. Nhưng với hầu hết người chơi, việc dành 40 giờ để quản lý tỉ mỉ từng góc phố là điều không thực tế. Và nếu không bỏ ra từng ấy thời gian, mọi thứ đều trở nên vô hồn.

Một điều tác giả thực sự yêu thích ở thể loại game này là được ngắm nhìn thành phố và xem thuật toán đã tạo ra những gì. Được bất ngờ. Nếu phải ngồi vẽ tay từng góc nhỏ, "phép màu" đó sẽ biến mất.

So sánh bề mặt thành phố trước và sau khi cải thiện

Sự sạch sẽ đến mức "loạn thần kinh"

Như đã nói, một trong những lý do tác giả xây dựng thành phố là để sau đó có thể đi dạo và ngắm nhìn những góc phố ngẫu nhiên. Điều này cũng giống như khi tác giả đi dạo ở trung tâm Athens; ông tìm kiếm những góc nhỏ duyên dáng của thành phố. Không nhất thiết phải đẹp, không cần sạch sẽ, mà là những khung cảnh kể lên một câu chuyện. Trong trò chơi này, mọi thứ đều được "khử trùng" đến mức loạn thần kinh.

Hãy nhìn xem những texture nhỏ bé có thể tạo ra khác biệt lớn đến nhường nào đối với bầu không khí tổng thể.

Chuyện gì với những bậc thang?

Không hiểu vì lý do gì mà trò chơi dường như "có thù" với bậc thang. Liệu chúng ta có thể có vài bậc thang không? Nếu tác giả là nhà thiết kế cho game, ông sẽ nhìn vào 100 bức ảnh của các thành phố thực tế và ghi chú lại những yếu tố tạo nên chúng, chẳng hạn như:

• Bậc thang
• Ổ gà trên đường
• Rác thải
• Dây cáp
• Hình vẽ graffiti
• Công trường xây dựng
• Giàn giáo
• Cột điện
• Dấu vết của quá khứ (không gian công cộng hoặc tòa nhà được tái sử dụng)
• Lá cây
• Hình dạng hữu cơ

Không biết khu phố của bạn thế nào, nhưng ở khu của tác giả, có lẽ chỉ 1 trong 50 ngôi nhà là sạch sẽ và ngăn nắp đến vậy. Hầu hết đều có vết ẩm mốc, cỏ dại, đồ chơi bị bỏ quên trong vườn, quần áo phơi trên ban công. Một số nhà có lan can gỉ sét. Ngay cả những ngôi nhà được giữ gìn cẩn thận cũng để thiên nhiên tự do ở vài góc. Và "thiên nhiên tự do" không phải là những ô vuông xanh mướt hoàn hảo.

Những góc phố với chi tiết đời thường

Những ngôi nhà nghèo nàn và bị bỏ hoang

Đáng tiếc thay, thành phố thực nào cũng có những khu nghèo với nhà bỏ hoang hoặc trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Đây là một yếu tố thẩm mỹ khác vừa mang lại tính chân thực, vừa cung cấp phản hồi hữu ích cho người chơi. Bạn không nên phải mở bảng thống kê để biết vấn đề nằm ở đâu. Chỉ cần nhìn vào thành phố, cảnh quan có thể và nên tự nói lên tất cả.

Tác giả hy vọng rằng các game xây dựng thành phố trong tương lai hoặc các DLC của CS2 sẽ tập trung hơn vào việc thêm "linh hồn" và cá tính cho trò chơi. Cho đến lúc đó, chúng ta đành phải dựa vào bản năng Bob Ross của mình.

Góc nhìn cho người chơi Việt Nam

Với cộng đồng game thủ Việt Nam, những tựa game như Cities: Skylines hay SimCity từ lâu đã là nơi để thỏa mãn niềm đam mê quy hoạch đô thị. Tuy nhiên, các thành phố trong game thường thiếu đi chất "đời" rất đặc trưng của đô thị Việt Nam: những con hẻm nhỏ quanh co, dây điện chằng chịt, quán cà phê vỉa hè, hay những ngôi nhà ống san sát. Việc bổ sung các chi tiết thẩm mỹ chân thực không chỉ giúp trò chơi hấp dẫn hơn mà còn mở ra tiềm năng cho các modder người Việt tạo ra những bộ asset mang đậm bản sắc địa phương.

"Tôi hy vọng các game xây dựng thành phố tương lai sẽ tập trung vào việc thêm linh hồn và cá tính."