Google khai tử Manifest V2: uBlock Origin bị gỡ khỏi Chrome Web Store, người dùng cần biết điều gì?

Google vừa chính thức gỡ toàn bộ tiện ích Manifest V2 (MV2) khỏi Chrome Web Store, đánh dấu cột mốc cuối cùng trong quá trình chuyển đổi kéo dài nhiều năm sang nền tảng Manifest V3 (MV3). Trong số các tiện ích bị loại bỏ có uBlock Origin — một trong những công cụ chặn quảng cáo và bảo vệ quyền riêng tư mạnh mẽ nhất từng xuất hiện trên web.

Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến người dùng Chrome mà còn tác động sâu rộng đến hệ sinh thái Chromium khi Chrome Web Store vẫn là kho tiện ích chính cho nhiều trình duyệt khác. Tuy nhiên, một số trình duyệt như Brave đã chủ động tìm giải pháp riêng để giữ các tiện ích MV2 quan trọng tiếp tục hoạt động.

Toàn bộ tiện ích MV2 đã bị gỡ khỏi Chrome Web Store

Theo thông báo từ Google, ngày hôm nay đánh dấu mốc cuối cùng trong quá trình chuyển đổi mà hãng đã ấp ủ suốt nhiều năm: tất cả các tiện ích Manifest V2 còn sót lại đã bị gỡ khỏi Chrome Web Store. Trong số đó, uBlock Origin là cái tên đáng chú ý nhất — một công cụ chặn nội dung được cộng đồng người dùng và giới chuyên gia bảo mật đánh giá cao suốt hơn một thập kỷ qua.

Google cũng lưu ý rằng: "Các tiện ích Manifest V2 đã cài đặt trên Chrome 138 trước đó vẫn sẽ tồn tại, nhưng sẽ không thể nhận được bản cập nhật nào và không thể cài đặt lại từ Chrome Web Store sau khi đã bị gỡ."

Bên cạnh đó, đội ngũ Chrome Web Store (CWS) đã chủ động thông báo trực tiếp đến các nhà phát triển tiện ích bị ảnh hưởng trước khi hành động gỡ bỏ diễn ra.

Ảnh hưởng lan rộng ngoài phạm vi Google Chrome

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là Chrome Web Store hiện đang là chợ tiện ích thống trị đối với các trình duyệt dựa trên Chromium, không chỉ riêng Chrome. Người dùng của những trình duyệt như Brave, Edge hay Opera đều phụ thuộc vào CWS để tìm kiếm và cài đặt tiện ích.

Vì vậy, việc gỡ bỏ này có tác động vượt xa phạm vi Google Chrome. Người dùng nay không thể tìm thấy hoặc cài đặt các tiện ích MV2 thông qua Chrome Web Store, ngay cả khi trình duyệt Chromium mà họ sử dụng vẫn tiếp tục hỗ trợ Manifest V2.

Brave giữ lại một số tiện ích MV2 quan trọng

Trước tình hình đó, đội ngũ phát triển trình duyệt Brave đã đưa ra quyết định chủ động: tự lưu trữ bốn tiện ích MV2 phổ biến trên hệ thống backend riêng và cho phép người dùng kích hoạt chúng dễ dàng ngay trong trình duyệt. Danh sách bao gồm:

• AdGuard — công cụ chặn quảng cáo toàn diện

• uBlock Origin — tiện ích chặn quảng cáo hiệu quả hàng đầu

• uMatrix — công cụ kiểm soát quyền truy cập nâng cao

• NoScript — chặn script chạy trên trang web

Cửa hàng tiện ích Chrome với uBlock Origin

Đây được xem là một động thái thể hiện sự lắng nghe với cộng đồng người dùng, những người coi trọng quyền kiểm soát trình duyệt và quyền riêng tư của họ.

Trình duyệt Brave với uBlock Origin

Vì sao Google quyết tâm loại bỏ MV2?

Lập luận của Google cho Manifest V3 khá rõ ràng. Công ty khẳng định rằng nền tảng tiện ích mới mang lại bảo mật mạnh mẽ hơn, quyền riêng tư tốt hơn, hiệu suất cao hơn và kiểm soát chặt chẽ hơn đối với những gì tiện ích được phép thực hiện.

Đây là những vấn đề chính đáng cần giải quyết, đặc biệt khi xét đến mức độ truy cập mà một tiện ích trình duyệt có thể có đối với hoạt động duyệt web của người dùng. Tuy nhiên, nhiều người dùng và chuyên gia bảo mật vẫn cho rằng sự đánh đổi giữa bảo mật và khả năng kiểm soát là điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Người dùng Việt Nam nên làm gì?

Với những người dùng Chrome tại Việt Nam vẫn đang sử dụng uBlock Origin hoặc các tiện ích MV2 khác, có một số lựa chọn:

• Giữ nguyên trên Chrome cũ: Nếu bạn chưa cập nhật Chrome lên phiên bản mới hơn 138, tiện ích vẫn hoạt động trong thời gian tới.

• Chuyển sang trình duyệt Brave: Nếu bạn muốn tiếp tục dùng uBlock Origin, Brave hiện là lựa chọn hợp lý khi vẫn hỗ trợ các tiện ích MV2 chọn lọc.

• Tìm giải pháp thay thế MV3: Trên Chrome Web Store hiện có các tiện ích chặn quảng cáo nền tảng MV3 như uBlock Origin Lite hay AdGuard MV3 với hiệu năng ổn định.

• Sử dụng giải pháp chặn quảng cáo ở tầng DNS: Các giải pháp như AdGuard DNS hoặc NextDNS có thể chặn quảng cáo ở cấp độ mạng mà không cần tiện ích trình duyệt.

Việc Google thực hiện lộ trình chuyển đổi này là điều đã được công bố từ lâu, nhưng tác động thực tế đến người dùng vẫn rất đáng chú ý. Với những ai coi trọng quyền riêng tư và khả năng kiểm soát trải nghiệm duyệt web của mình, đây có thể là thời điểm thích hợp để cân nhắc lại lựa chọn trình duyệt cũng như các công cụ bảo vệ trực tuyến của bản thân.