Huawei tuyên bố chip AI nội địa vượt Nvidia tại thị trường Trung Quốc

Trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ vẫn siết chặt dòng chip AI cao cấp sang Trung Quốc, Huawei đang nổi lên như một thế lực nội địa thay thế đáng gờm. Mới đây, hãng công nghệ Trung Quốc đưa ra tuyên bố gây chú ý về vị thế dẫn đầu của mình trên sân nhà.

Theo đó, ông Eric Xu — Chủ tịch luân phiên của Huawei — khẳng định dòng chip NPU Ascend của hãng đã vượt qua Nvidia về thị phần tại thị trường Trung Quốc.

Lợi thế không nằm ở hiệu năng

Phát biểu trong một buổi hỏi đáp công bố tuần này, ông Xu thừa nhận việc thu thập dữ liệu thị phần chính xác của Nvidia tại Trung Quốc là khó khăn, nhưng dựa trên dữ liệu thu thập được, Ascend đã vượt lên.

"Rất khó để có số liệu chính xác về thị phần của Nvidia tại Trung Quốc, nhưng dựa trên dữ liệu chúng tôi thu thập được, Ascend đã vượt Nvidia", ông Xu nói.

Điểm mấu chốt trong lập luận của Huawei không phải là hiệu năng đỉnh cao, mà là sự ổn định nguồn cung. Trong khi các lô chip Nvidia có thể bị chặn bán bất cứ lúc nào bởi thay đổi chính sách từ Washington, chip nội địa Huawei được đảm bảo cung ứng lâu dài.

"Dù chip của chúng tôi có thể kém tiên tiến hơn, ít nhất nguồn cung được đảm bảo, để bạn không phải lo lắng về việc có chip hay không mỗi ngày", ông Xu nhấn mạnh.

Bối cảnh chính sách đã thay đổi ra sao

Câu chuyện này bắt nguồn từ chính sách kiểm soát xuất khẩu đầy biến động của Mỹ. Sau khi áp đặt yêu cầu cấp phép mới lên các loại chip dành riêng cho Trung Quốc của Nvidia và AMD vào tháng 4/2025, Bộ Thương mại Mỹ đã đảo ngược hướng đi vào mùa hè cùng năm, sau đó đạt được thỏa thuận chia phần trăm doanh thu từ một số lô chip bán sang Trung Quốc.

Đến cuối năm ngoái, chính quyền Mỹ tiếp tục nới lỏng, cho phép Nvidia bán dòng chip H200 mạnh hơn cho các khách hàng Trung Quốc được phê duyệt.

Tuy nhiên, thiệt hại đã xảy ra. Việc chặn bán chip H20 trước đó đã làm dấy lên lo ngại tại Bắc Kinh. Các quan chức Trung Quốc bắt đầu gây áp lực buộc các nhà vận hành trung tâm dữ liệu chuyển sang dùng chip nội địa thay vì chip ngoại.

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý 2, ban lãnh đạo Nvidia tiết lộ rằng dù đã bắt đầu giao một lượng nhỏ chip H200 cho khu vực này, con số đó chỉ chiếm chưa đến 1% doanh thu mảng trung tâm dữ liệu của hãng.

Chiến lược bù đắp bằng quy mô

Về mặt thông số kỹ thuật, các mẫu chip mới nhất của Huawei vẫn chưa theo kịp Nvidia hay AMD. Nhưng Huawei chọn cách bù đắp bằng quy mô triển khai.

• Huawei hiện đang triển khai siêu cụm Atlas 950 SuperCluster với 256.000 card
• Kiến trúc mới của hãng được thiết kế hỗ trợ huấn luyện và suy luận cho các mô hình hàng nghìn tỷ tham số
• Hệ thống có thể mở rộng lên tới 1 triệu NPU

Ông Xu cũng thừa nhận Huawei khó có thể là mối đe dọa với Nvidia bên ngoài Trung Quốc trong thời gian tới.

"Chúng tôi không đủ năng lực đáp ứng nhu cầu tại Trung Quốc. Chúng tôi chưa có kế hoạch mở rộng thị trường quốc tế một cách toàn diện", ông nói.

Ông cho biết Huawei ưu tiên khách hàng Trung Quốc đang cần gấp năng lực tính toán, và chỉ cung cấp số lượng hạn chế cho khách hàng quốc tế không có giải pháp thay thế.

Rào cản phần mềm đang dần được gỡ bỏ

Một trong những trở ngại lớn nhất với chip Ascend không nằm ở phần cứng, mà ở hệ sinh thái phần mềm. Ông Liao Heng — nhà khoa học trưởng của HiSilicon (thuộc Huawei) — gọi đây là "hào bảo vệ CUDA", rào cản mà gần như mọi hãng chip đối thủ đều gặp phải.

"Rào cản đầu tiên mà Ascend gặp phải thực ra không phải phần cứng. Chủ yếu là rào cản hệ sinh thái, bởi cách đây hai năm vẫn còn một rào cản phần mềm khổng lồ với Ascend", ông Liao cho biết.

Tuy nhiên, ông nhận định đã có thay đổi lớn trong 18 tháng qua. Cách đây hai năm, huấn luyện AI chủ yếu dựa trên PyTorch chạy trên CUDA, nhưng sự thay đổi trong kiến trúc mô hình đã đẩy các nhà phát triển sang lối lập trình "mega-kernel".

"CUDA không còn được các phòng thí nghiệm tiên phong coi trọng như cách đây hai năm nữa", ông Liao nói.

Theo báo cáo, DeepSeek — một trong những công ty AI hàng đầu Trung Quốc — đã phát hành một số công cụ phần mềm nhằm giúp các phòng thí nghiệm AI khác dễ dàng tiếp cận chip Ascend của Huawei hơn. Đây được xem là bước đi quan trọng để phá vỡ thế độc quyền phần mềm của Nvidia.

Ý nghĩa với thị trường công nghệ

Câu chuyện Huawei và Nvidia tại Trung Quốc phản ánh một xu hướng lớn hơn: quá trình tự chủ công nghệ đang được đẩy mạnh tại các quốc gia chịu ảnh hưởng từ kiểm soát xuất khẩu.

Với người dùng và doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam, diễn biến này có ý nghĩa nhất định. Sự cạnh tranh giữa các hệ sinh thái chip AI có thể mở ra nhiều lựa chọn hơn về nguồn cung, đồng thời cảnh báo về rủi ro phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất — bài học mà ngành bán dẫn toàn cầu đang ngày càng nhận rõ.