Khảo sát Stack Overflow: Lập trình viên dùng AI nhiều nhưng vẫn dè chừng phán đoán của nó

Khảo sát mới nhất của Stack Overflow với 30.903 phản hồi từ lập trình viên và chuyên gia công nghệ tại 169 quốc gia cho thấy mức độ sử dụng AI đang tăng mạnh, nhưng niềm tin vào công cụ này vẫn còn khá dè dặt. Gần một phần ba lập trình viên dùng AI hằng ngày dành từ bốn giờ trở lên mỗi ngày cho công cụ này, trong khi 79% cho rằng việc trích dẫn nguồn là yếu tố quan trọng để quyết định có tin tưởng câu trả lời do AI tạo ra hay không.

Mức độ sử dụng AI ngày càng sâu

Theo khảo sát, trong số 10.926 người dùng AI hằng ngày trả lời câu hỏi về thời gian sử dụng, khoảng 80% cho biết dùng công cụ này ít nhất một giờ mỗi ngày. Đáng chú ý, gần một phần ba trong số đó dành từ bốn giờ trở lên trong ngày làm việc để tương tác với AI.

Các con số này phản ánh một xu hướng rõ rệt: AI đã trở thành một phần không thể thiếu trong quy trình làm việc của lập trình viên, từ việc viết mã, gỡ lỗi cho đến tra cứu tài liệu kỹ thuật.

Niềm tin vẫn là yếu tố gây tranh cãi

Dù sử dụng nhiều, lập trình viên vẫn tỏ ra thận trọng với phán đoán của AI. Khảo sát cho thấy:

• Chỉ khoảng 7% lập trình viên tin tưởng kết quả AI cho các quyết định công việc quan trọng
• 48% tin tưởng khi có thể dễ dàng kiểm chứng kết quả đầu ra
• 79% coi việc trích dẫn nguồn là quan trọng hoặc rất quan trọng khi quyết định có tin cậy câu trả lời kỹ thuật do AI tạo ra hay không

Ông Prashanth Chandrasekar, Giám đốc điều hành Stack Overflow, nhận định sự hoài nghi này chính là một "lá chắn bảo vệ quan trọng" khi các AI agent ngày càng trở nên tự chủ hơn.

"Khi các agent đảm nhận nhiều công việc hơn, lập trình viên cần biết câu trả lời đến từ đâu, ngữ cảnh nào đã định hình thông tin được tạo ra hoặc quyết định được đưa ra, và phần quan trọng nhất – rằng họ thực sự có thể kiểm chứng độ chính xác và mức độ liên quan của nó. Niềm tin không phải là điều mặc nhiên có được với lập trình viên; nó phải được giành lấy thông qua tính minh bạch, trích dẫn nguồn và ngữ cảnh kỹ thuật phong phú."

Công cụ nào đang được dùng phổ biến nhất?

Khảo sát cũng phân loại rõ các nhóm công cụ AI mà lập trình viên đang sử dụng:

• Trợ lý lập trình hoặc coding agent: 66% người được hỏi
• Công cụ chat đa dụng: 63%
• Quy trình agent tự động hóa: 26%
• Không sử dụng công cụ AI nào: 17%

Mối quan hệ thương mại đầy tranh cãi với các công ty AI

Stack Overflow từ lâu đã vướng vào những tranh cãi xoay quanh quan hệ thương mại với các công ty AI. Đầu năm 2024, nền tảng này ra mắt OverflowAPI, cung cấp quyền truy cập trả phí vào kho nội dung hỏi đáp và yêu cầu các nhà cung cấp AI tham gia phải trích dẫn nguồn cho câu trả lời.

Chỉ vài tháng sau, người dùng bắt đầu phản đối mạnh mẽ thương vụ hợp tác với OpenAI – thỏa thuận cho phép công ty này huấn luyện mô hình AI bằng 15 năm đóng góp của cộng đồng. Nhiều người dùng tuyên bố sẵn sàng xóa bài đăng và chấp nhận rủi ro mất điểm uy tín còn hơn để đóng góp của mình trở thành dữ liệu huấn luyện cho OpenAI.

Học hỏi không ngừng vẫn là xu hướng chủ đạo

Một điểm đáng chú ý khác: 52% người được hỏi cho biết đã học được một kỹ năng lập trình hoặc ngôn ngữ lập trình mới trong năm nay. Trong đó, các công cụ tạo mã bằng AI nằm trong nhóm tài nguyên học tập phổ biến nhất, chỉ xếp sau tài liệu kỹ thuật chính thức.

Ý nghĩa với lập trình viên Việt Nam

Với cộng đồng lập trình viên Việt Nam – vốn đang hội nhập sâu vào thị trường công nghệ toàn cầu – kết quả khảo sát này mang lại vài gợi ý thực tế. Việc sử dụng AI để tăng tốc công việc là xu hướng không thể đảo ngược, nhưng kỹ năng kiểm chứng và đánh giá nguồn thông tin sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn chính việc viết mã. Các doanh nghiệp phần mềm trong nước khi tích hợp AI vào quy trình phát triển cũng nên chú trọng yêu cầu trích dẫn nguồn và khả năng kiểm toán kết quả đầu ra, thay vì đặt trọn niềm tin vào công cụ.