Làm việc cho Chromium: So sánh giữa Google và hợp tác xã Igalia

Sharon Yang, một lập trình viên Chromium, đã có bài phát biểu tại hội nghị FOSSY 2026 về trải nghiệm làm việc của cô tại cả Google và Igalia. Bài nói mang tên "Từ tập đoàn đến hợp tác xã" đã so sánh hai mô hình tổ chức hoàn toàn khác biệt và cách chúng ảnh hưởng đến công việc phát triển trình duyệt mã nguồn mở.

Từ Google đến Igalia

Sharon Yang bắt đầu sự nghiệp của mình tại Google với tư cách là thực tập sinh khi còn là sinh viên tại Đại học British Columbia. Sau đó, cô làm việc toàn thời gian cho Google trong sáu năm, chủ yếu tập trung vào lớp nội dung của trình duyệt Chrome - phần thuộc dự án Chromium mã nguồn mở.

Đến cuối năm 2024, cô quyết định tìm kiếm cơ hội mới và gia nhập Igalia - một công ty tư vấn mã nguồn mở chuyên nhận hợp đồng phát triển các dự án, bao gồm cả Chromium. Đáng chú ý, Igalia là tổ chức đóng góp lớn nhất cho Chromium mà không phải là nhà sản xuất trình duyệt.

"Tôi đã có khoảng thời gian vui vẻ làm việc tại Google, đồng nghiệp thân thiện, mọi thứ đều ổn" - Sharon Yang chia sẻ về thời gian tại Google.

Những khác biệt cơ bản

Sự khác biệt giữa hai công ty bắt đầu từ quy mô và mô hình sở hữu:

• Google: khoảng 180.000 nhân viên, doanh thu hơn 400 tỷ USD, thuộc sở hữu của các nhà đầu tư tổ chức
• Igalia: khoảng 180 nhân viên, doanh thu dưới 1 tỷ USD, thuộc sở hữu của chính nhân viên

Điểm khác biệt nổi bật nhất là cấu trúc lương. Tại Google, mức lương trải rộng từ gói 600 triệu USD của CEO đến khoảng 100.000-300.000 USD của kỹ sư. Trong khi đó, tại Igalia, tất cả nhân viên đều được trả lương như nhau, từ trên xuống dưới và trên toàn cầu.

Cấu trúc tổ chức phẳng

Một trong những điểm thú vị nhất mà Yang chia sẻ là cấu trúc tổ chức tại Igalia. Công ty "cố ý duy trì cấu trúc phẳng" và không có quản lý. Thay vào đó, các nhân viên tự đưa ra quyết định về:

• Dự án nào nên nhận
• Có nên tăng nhân sự hay không
• Thời gian nghỉ phép

Vì là một hợp tác xã, các quyết định này được đưa ra thông qua bỏ phiếu tập thể. Theo Yang, điều tốt đẹp của mô hình này là những người ra quyết định cũng chính là những người bị ảnh hưởng bởi quyết định đó - điều "không hề xảy ra ở một công ty thông thường".

Thách thức và lợi ích

Yang thừa nhận có những thách thức với mô hình hợp tác xã. Các cuộc họp quyết định có thể kéo dài hai ngày theo múi giờ châu Âu. Tuy nhiên, cô cho rằng đây là "cái giá nhỏ phải trả" cho một cấu trúc "hoàn toàn khác biệt và cảm giác rất tốt".

Điều lớn nhất đối với Yang là không có hệ thống thăng chức. Khi còn trẻ, cô từng bị áp lực phải thăng chức - điều được coi là kỳ vọng mặc định của nhân viên mới. Cô chia sẻ thẳng thắn: "Meta thực sự sa thải bạn nếu bạn không đạt được một cấp độ nhất định trong thời gian quy định."

Cấu trúc lương phẳng cũng mang lại lợi ích về công bằng. Là một phụ nữ và từng làm việc với visa, Yang nhận thấy những lo ngại về chênh lệch lương "là những lo lắng rất thực tế, và giờ đây tất cả đều biến mất". Mọi người đều bình đẳng, dẫn đến nhiều tin tưởng và hợp tác hơn.

Loại dự án khác nhau

Có một sự khác biệt thú vị về loại dự án mà hai công ty theo đuổi. Tại Google, Yang làm việc với "các tính năng mới hoặc chỉ số hào nhoáng mà họ muốn cải thiện" - thường nhằm mục đích thăng chức cho kỹ sư.

Tại Igalia, các dự án đến trực tiếp từ nhân viên kỹ thuật, nên thường tập trung vào "sức khỏe mã nguồn hoặc nợ kỹ thuật". Ví dụ, Igalia đang làm việc về "cải thiện khả năng tương tác của web-platform-test giữa các trình duyệt".

"Đó là công việc quan trọng và tốt, nhưng thật khó tưởng tượng bất kỳ ai ở Google làm việc đó như công việc hàng ngày. Đó không phải loại công việc được ưu tiên hay thưởng."

Quản lý hiệu suất

Một câu hỏi từ khán giả về việc làm sao giám sát nhân viên trong cấu trúc phẳng đã nhận được câu trả lời thú vị. Yang giải thích rằng vẫn có hệ thống phản hồi hiệu suất, mỗi nhân viên đều có một người cố vấn đóng vai trò tương tự quản lý. "Mọi người đang giám sát hiệu suất của bạn và đó là tập hợp của tất cả những người bạn làm việc cùng."

Một người tham dự đã nêu câu nói nổi tiếng trong phong trào hợp tác xã: "Nếu bạn đã thấy một hợp tác xã, bạn mới chỉ thấy một hợp tác xã." Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chia sẻ cấu trúc nội bộ giữa các hợp tác xã để học hỏi lẫn nhau.

Ý nghĩa đối với cộng đồng mã nguồn mở

Câu chuyện của Sharon Yang mang lại góc nhìn thú vị về cách các mô hình tổ chức khác nhau ảnh hưởng đến phát triển mã nguồn mở. Trong khi Google có nguồn lực khổng lồ để thúc đẩy các tính năng mới, Igalia tập trung vào công việc "sức khỏe mã nguồn" thiết yếu nhưng ít được chú ý.

Đối với cộng đồng công nghệ Việt Nam, đặc biệt là các lập trình viên quan tâm đến mã nguồn mở và mô hình làm việc linh hoạt, câu chuyện này gợi mở về khả năng của các mô hình tổ chức phi truyền thống trong phát triển phần mềm. Nó cũng cho thấy rằng công việc đóng góp cho các dự án mã nguồn mở lớn như Chromium không chỉ giới hạn ở các tập đoàn công nghệ khổng lồ.