Máy tính bảng Alexa mới của Amazon hé lộ bản thiết kế cho một chiếc điện thoại trong tương lai

Amazon đang âm thầm vẽ lại chân dung thiết bị phần cứng của mình, và những chiếc máy tính bảng Alexa mới nhất có thể chính là bản xem trước cho một mẫu điện thoại thông minh trong tương lai.

Máy tính bảng Alexa mới của Amazon

Từ máy tính bảng đến tham vọng smartphone

Đầu năm nay, một báo cáo của Reuters tiết lộ Amazon đang phát triển một thiết bị bí mật mang tên mã Transformer, với trợ lý AI Alexa+ là trọng tâm trải nghiệm. Khi Amazon công bố cuộc đại tu toàn diện dòng máy tính bảng của mình — khai tử những chiếc Fire Tablet giá rẻ để thay bằng dòng Alexa Tablet cao cấp, cuối cùng chạy Android với quyền truy cập Google Play Store — chúng ta đã có một bản thiết kế cho thấy một chiếc điện thoại Amazon chạy Android sẽ trông như thế nào.

Trợ lý Alexa+ nâng cấp nằm ở vị trí trung tâm trên các máy tính bảng này. Màn hình chính có một widget "Ask Alexa" cố định, cho phép người dùng gọi trợ lý để đặt câu hỏi — bạn cũng có thể kích hoạt bằng cách nói "Alexa". Điểm mới đáng chú ý là Alexa+ giờ đây sở hữu tính năng mà Amazon gọi là On-Screen Intelligence (trí tuệ trên màn hình). Tương tự Gemini của Google trên điện thoại Android hay Siri của Apple trên iPhone, Alexa có thể đọc nội dung màn hình và trả lời các câu hỏi theo ngữ cảnh, nếu người dùng đồng ý bật.

Trợ lý AI có thể "nhìn" và "hiểu" màn hình

Tính năng này có thể dùng cho những việc đơn giản như tóm tắt một trang web, nhưng cũng xử lý được các tác vụ phức tạp hơn. Đang xem một video YouTube về sản phẩm mới? Hỏi Alexa xem sản phẩm đó có bán trên Amazon không, và nếu có, thêm luôn vào giỏ hàng. Đang đọc một bài viết về các nhà hàng mới trong khu vực? Yêu cầu Alexa đánh dấu những quán gần văn phòng bạn nhất.

Alexa cũng hỗ trợ "phiên trò chuyện trực tiếp" (live sessions), giống Gemini Live hay Voice Mode của ChatGPT — cho phép bạn trò chuyện qua lại tự do với trợ lý. Chẳng hạn, khi bạn đang tập trung vào một dự án tự làm (DIY), bạn có thể yêu cầu Alexa đọc hướng dẫn chậm rãi theo nhịp của mình. Trợ lý còn hỗ trợ trí tuệ thị giác: chĩa camera máy tính bảng vào bất cứ thứ gì, Alexa có thể nhận diện vật thể và đưa ra lời khuyên hữu ích. Nhà bạn bị rò nước? Chĩa camera và hỏi Alexa cách sửa.

Trợ lý Alexa+ với tính năng On-Screen Intelligence

Đây là những trải nghiệm hoàn toàn mới với Alexa. Ông Kevin Keith, phó chủ tịch mảng thiết bị của Amazon, nói với WIRED rằng công ty "trước đây thực sự chưa có sản phẩm phù hợp để tận dụng" những khả năng này, nhưng vấn đề đã được giải quyết nhờ dòng máy tính bảng Android mới. Tuy nhiên, những tính năng này sẽ còn phù hợp hơn nữa trên một chiếc smartphone, nơi chúng có thể hữu ích hơn rất nhiều. Khi tôi đề cập điều này với ông Keith, ông cười và nói: "Chúng tôi chưa có gì để chia sẻ về việc đó. Một ý tưởng thú vị."

Bài học từ thất bại Fire Phone

Amazon từng nổi tiếng với nỗ lực làm smartphone vào năm 2014 — chiếc Fire Phone — một thất bại thảm hại bị khai tử chỉ ít lâu sau khi ra mắt vì hệ sinh thái ứng dụng hạn chế, doanh số ảm đạm và sự phụ thuộc quá mức vào những tính năng chỉ để gây ấn tượng. Thậm chí nhà thiết kế của nó gần đây còn nói ông cảm thấy xấu hổ về sản phẩm này.

Đó có thể là một phần lý do Amazon đang loại bỏ thương hiệu "Fire" và khai tử các máy tính bảng giá rẻ. Người ta có thể quên đi thảm họa năm xưa và sẽ không bị nhắc nhớ đến cái tên "Fire Phone" khi công ty cuối cùng giới thiệu một mẫu điện thoại mới.

Việc chuyển máy tính bảng sang dùng Android của Google (thay vì phiên bản rút gọn mà Fire Tablet từng chạy) và bổ sung Google Play Store là một sự thừa nhận ngầm rằng thật khó phát triển nếu thiếu một hệ sinh thái ứng dụng lành mạnh. Điều này cũng đặt nền móng cho thành công của chiếc điện thoại tương lai, vì nó sẽ không bị cảm giác thiếu ứng dụng ngay từ đầu như Fire Phone nguyên bản.

Alexa+ hiện là dịch vụ trả phí, yêu cầu đăng ký Alexa+ hoặc Amazon Prime. Tuy nhiên, Amazon cho biết bất kỳ ai mua máy tính bảng Alexa mới đều được dùng Alexa+ miễn phí, và điều này nhiều khả năng cũng sẽ áp dụng cho một chiếc điện thoại Amazon. Suy cho cùng, các thiết bị của Amazon là phương tiện để dẫn người dùng đến mua sắm trên Amazon.com. Một khảo sát năm 2022 của Pew Research Center cho thấy 76% người Mỹ mua sản phẩm qua smartphone. Việc Amazon muốn kiểm soát trực tiếp hơn phần cứng mà người ta dùng để mua hàng là điều hợp lý, đặc biệt nếu hãng định vị Alexa như một trợ lý hữu ích có thể mua sắm thay bạn.

Ông Panos Panay, người đứng đầu mảng thiết bị của Amazon

Chiến lược cao cấp hóa và thị trường đang chờ đợi

Gần đây, Amazon theo đuổi sứ mệnh làm cho phần cứng của mình cao cấp hơn. Cuộc chuyển mình này dường như tăng tốc sau khi Panos Panay — người tạo ra dòng Microsoft Surface — gia nhập công ty với vai trò lãnh đạo mảng Thiết bị & Dịch vụ vào năm 2023. Những nỗ lực nâng cấp này bao gồm loạt loa Echo ra mắt năm 2025 với mức giá tăng đáng kể so với thế hệ trước nhờ phần cứng cải tiến. Các mẫu Kindle công bố đầu tháng 10 nay có phiên bản nhôm bóng bẩy, mỏng và nhẹ hơn bao giờ hết. Dòng Alexa Tablet mới mạnh mẽ hơn, làm từ nhôm và mang cảm giác rất giống iPad.

Ông Panay đã dành những năm cuối ở Microsoft cho chiếc smartphone gập Microsoft Duo đầy thất bại. Khi nó ra mắt, ông khăng khăng rằng đó không phải là điện thoại mà là một thiết bị tập trung vào năng suất, thuộc về một hạng mục mới. Báo cáo của Reuters gợi ý rằng điện thoại của Amazon có thể sở hữu một "giao diện AI" — thứ mà ngành công nghiệp thường gọi là giao diện người dùng tạo sinh — loại bỏ nhu cầu về các cửa hàng ứng dụng truyền thống. Có thể khi ông Panay bước lên sân khấu để giới thiệu chiếc "Alexa Phone" của Amazon, ông sẽ lại khẳng định đó không phải là điện thoại, mà là một trợ lý AI hữu ích trong túi bạn, đáp ứng mọi yêu cầu của bạn — đánh dấu sự tách biệt rõ ràng khỏi mọi mẫu Android phẳng khác trên thị trường.

Thị trường smartphone hiện đang ở thế khó. Thiết bị ngày càng đắt đỏ vì cuộc khủng hoảng bộ nhớ, lượng xuất xưởng sụt giảm nhiều quý liên tiếp, và thế độc quyền đôi giữa Samsung và Apple tại thị trường Mỹ khiến các đối thủ khác khó chen chân. Các hãng điện thoại lâu đời đã bỏ cuộc và rời thị trường, như OnePlus hè năm nay hay HMD năm ngoái.

Người mua ở Mỹ không còn nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, một chiếc điện thoại Amazon — được sản xuất bởi công ty không đặt trụ sở tại Trung Quốc và được hậu thuẫn bởi sự thống trị bán lẻ của Amazon — có thể nhanh chóng nuốt trọn miếng bánh mà Motorola và Google đang tranh giành.

Với người dùng Việt Nam, động thái này đáng chú ý ở hai điểm: thứ nhất, sự trỗi dậy của trợ lý AI tích hợp sâu vào hệ điều hành cho thấy xu hướng "AI làm giao diện" đang thành hình; thứ hai, một làn sóng thiết bị Android cao cấp mới có thể tạo thêm áp lực cạnh tranh và đa dạng lựa chọn cho thị trường di động khu vực.