Microsoft nỗ lực tăng tốc Windows với bước tiến lớn về hiệu suất WinUI 3

Microsoft tuyên bố đã đạt được một "bước tiến lớn" trong hiệu suất của WinUI 3, khung ứng dụng gốc hiện hành dành cho các ứng dụng Windows. Cụ thể, những phần của File Explorer được viết bằng khung này đã ghi nhận sự cải thiện tốc độ lên tới 25%. Beth Pan, kỹ sư phần mềm trưởng của Microsoft, đã công bố các số liệu chi tiết cho thấy phần WinUI trong File Explorer hiện giảm 41% việc cấp phát bộ nhớ và giảm 45% số lần gọi hàm.

Bà Pan cho biết thêm rằng một số tối ưu hóa "liên quan đến các thay đổi mang tính phá vỡ nhỏ hoặc lớn", do đó chúng sẽ ở chế độ tự chọn (opt-in) ban đầu cho các nhà phát triển sử dụng khung này. Kế hoạch của Microsoft là đưa các tối ưu hóa này trở thành mặc định trong các phiên bản WinUI và Windows App SDK trong tương lai, nhưng vẫn giữ tùy chọn tắt khi cần thiết.

Nỗ lực làm mới trải nghiệm Windows

Các tối ưu hóa mới này là một phần trong nỗ lực chung nhằm làm cho hệ điều hành Windows phản hồi nhanh hơn. Vào tháng 3, người đứng đầu bộ phận Windows, Pavan Davuluri, đã cam kết cải thiện chất lượng của hệ điều hành, bao gồm việc đảm bảo một "File Explorer nhanh hơn và đáng tin cậy hơn". Bài đăng của ông cũng nhấn mạnh rằng Microsoft có ý định "chuyển đổi nhiều trải nghiệm hơn sang WinUI 3" để đạt được độ phản hồi nhanh hơn cho người dùng.

Tuy nhiên, bài đăng của Pan mang lại cảm giác vừa mừng vừa lo cho cộng đồng lập trình viên. Các vấn đề về hiệu suất của WinUI 3 thực chất đã được biết đến rộng rãi từ nhiều năm nay. Mặc dù Microsoft gọi đây là khung ứng dụng gốc (native framework), nhưng định nghĩa này có phần chệch hướng. WinUI 3 dựa trên WinRT (Windows Runtime), một giao diện thành phần được sử dụng lần đầu trong Windows 8, nằm giữa mã ứng dụng và API Win32 cơ bản - thứ có cơ sở "gốc" hơn.

Một ưu điểm của WinUI 3 là hỗ trợ Fluent UI, hệ thống thiết kế của Windows. Các nhà phát triển sử dụng WinUI 3 có được giao diện và cảm nhận của Windows 11, nhưng đổi lại họ không nhận được hiệu suất tốt nhất.

Phản ứng từ cộng đồng phát triển

Cộng đồng lập trình viên đã không ngần ngại phản hồi về vấn đề này.

"WinUI 3 hiện tại đo được là chậm hơn cả WPF [Windows Presentation Foundation] và UWP [Universal Windows Platform]… điều này KHÔNG ĐƯỢC," một bình luận cho hay.

Một người khác thẳng thắn nhận định: "bạn không thể xây dựng một ứng dụng WinUI và gọi nó là mượt mà cùng một lúc."

Nhà cung cấp thành phần DevExpress cũng đã đăng bài phân tích về các vấn đề hiệu suất của WinUI 3. Công ty này nhận định rằng kiến trúc thành phần WinUI có tiềm năng về khả năng hiển thị và hoạt ảnh nhanh, nhưng "thật không may, mọi hành động trong thành phần đều yêu cầu khả năng tương tác với WinRT, điều này rất chậm". Những lo ngại này làm lung lay hy vọng của Davuluri rằng việc sử dụng nhiều WinUI 3 hơn sẽ khắc phục hiệu suất Windows 11, trừ khi chính khung này được cải thiện triệt để như những gì Pan tuyên bố.

Bài học từ lịch sử

Một phàn nàn lâu đời khác trong cộng đồng nhà phát triển Windows là bộ phận phát triển của Microsoft thường tạo ra các khung mới mà các nhóm Windows và Office không nhất quán trong việc áp dụng. Sự căng thẳng nội bộ này đã tồn tại từ nhiều năm. Một số người có thể còn nhớ các bản dựng sớm của "Longhorn", tên mã cho Windows Vista, đã phải được viết lại hoàn toàn trước khi phát hành năm 2007 do các vấn đề hiệu suất với .NET. Điều này từng gây ra sự thiếu tin tưởng vào .NET trong chính nhóm Windows.

"Những gì bạn cần làm là thực sự sử dụng khung của mình trên toàn công ty," một bình luận khác đề xuất.

Pan đã đáp lại, khẳng định "đó là những gì chúng tôi đang thúc đẩy".

Đây chính xác là những gì các nhà phát triển sử dụng WinUI 3 muốn nghe, nhưng lịch sử lâu dài và rối rắm của các khung giao diện người dùng Windows cho thấy một cách tiếp cận nhất quán và bền vững trên toàn công ty là điều khó có thể xảy ra trong tương lai gần.