Na Uy chuẩn bị trở thành quốc gia tiếp theo cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi

Na Uy đang chuẩn bị bước tiến quyết liệt trong nỗ lực bảo vệ trẻ em trước tác động của môi trường số bằng cách đề xuất lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi.

Động thái này xuất phát từ mối lo ngại ngày càng tăng về tác động của các nền tảng kỹ thuật số đối với sự phát triển tâm lý của trẻ em, đồng thời đặt ra những thách thức lớn về việc xác minh độ tuổi và quyền riêng tư dữ liệu.

Bảo vệ trẻ em trước áp lực số

Theo đề xuất mới của chính phủ Na Uy, trẻ em dưới 16 tuổi sẽ không được phép tạo tài khoản hoặc sử dụng các nền tảng mạng xã hội phổ biến hiện nay như TikTok, Instagram, Facebook và Snapchat.

Bộ trưởng Bộ Trẻ em và Gia đình Na Uy cho rằng trẻ em cần được sống trong một môi trường ít áp lực hơn và không bị cuốn vào vòng xoáy của việc so sánh trực tuyến cũng như sự lệ thuộc vào thuật toán. Mục tiêu cốt lõi là để "trẻ em được làm trẻ em", giúp chúng phát triển các kỹ năng xã hội trong thế giới thực thay vì thông qua màn hình điện tử.

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng việc sử dụng mạng xã hội quá mức ở lứa tuổi thanh thiếu niên có liên quan mật thiết đến sự gia tăng của lo âu, trầm cảm và các rối loạn về hình ảnh cơ thể.

Thách thức trong xác minh độ tuổi

Dù ý định của lệnh cấm là tốt, nhưng việc thực thi gặp phải rào cản kỹ thuật đáng kể. Hiện tại, phần lớn các nền tảng mạng xã hội chỉ dựa vào việc người dùng tự khai báo năm sinh để xác định độ tuổi — một phương pháp dễ dàng bị qua mặt.

Để lệnh cấm có hiệu lực, Na Uy sẽ yêu cầu các công ty công nghệ phải triển khai các biện pháp xác minh danh tính nghiêm ngặt hơn. Điều này có thể bao gồm:

• Yêu cầu cung cấp số định danh cá nhân hoặc giấy tờ tùy thân.
• Sử dụng công nghệ phân tích tuổi dựa trên sinh trắc học.
• Kiểm tra chéo với cơ sở dữ liệu dân số quốc gia.

Tuy nhiên, các biện pháp này đang vấp phải sự phản đối từ các nhóm bảo vệ quyền riêng tư, vì việc thu thập dữ liệu nhận dạng cá nhân nhạy cảm của hàng triệu người dùng có thể tạo ra những rủi ro bảo mật mới.

Xu hướng toàn cầu trong việc quản lý mạng xã hội

Na Uy không đơn độc trong cuộc chiến này. Quốc gia này đang gia nhập vào xu hướng toàn cầu ngày càng nghiêm ngặt hơn đối với mạng xã hội và người dùng vị thành niên.

• Úc đã thông qua luật cấm mạng xã hội cho người dưới 16 tuổi, được coi là một trong những đạo luật khắt khe nhất thế giới hiện nay.
• Liên minh Châu Âu (EU) thông qua Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA), yêu cầu các nền tảng lớn phải tắt tính năng "quảng cáo nhắm mục tiêu" dựa trên dữ liệu cá nhân đối với trẻ em.

Sự chuyển dịch chính sách này cho thấy việc quản lý công nghệ đang thay đổi từ mô hình tự điều chỉnh (self-regulation) của các công ty Big Tech sang sự kiểm soát chặt chẽ của pháp luật nhà nước. Đối với các nền tảng mạng xã hội, áp lực không chỉ đến từ việc duy trì tăng trưởng người dùng mà còn từ việc tuân thủ các quy định pháp lý ngày càng phức tạp tại từng thị trường quốc gia.