Nga bị nghi ngờ đứng sau vụ gây nhiễu GPS trên máy bay của Bộ trưởng Quốc phòng Anh

Nga bị nghi ngờ đứng sau vụ gây nhiễu GPS trên máy bay của Bộ trưởng Quốc phòng Anh

Một học giả Estonia nhận định Nga có thể đang triển khai mạng lưới thiết bị gây nhiễu gắn trên các trạm phát sóng di động nhằm vô hiệu hóa tín hiệu GPS, như một phần trong nỗ lực ngăn chặn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.

Sự cố máy bay của Bộ trưởng Anh

Vào ngày 21 tháng 5, một chiếc máy bay chở ông John Healey, Bộ trưởng Quốc phòng Anh, đã phải bay trong tình trạng mất tín hiệu GPS trong ba giờ sau khi rời khỏi miền nam Estonia. Theo một phóng viên của tờ The Times có mặt trên chuyến bay, sự cố nhiễu loạn đã ảnh hưởng đến một số thiết bị điều khiển trong buồng lái của chiếc Dassault Falcon 900LX và chặn hoàn toàn quyền truy cập internet trên khoang.

Các phi công buộc phải chuyển sang sử dụng hệ thống điều hướng quán tính (inertial navigation), dựa vào các cảm biến chuyển động và quay để xác định vị trí thay vì dựa vào vệ tinh.

Trước sự cố này, ông Healey đã đến thăm các nhân viên của Lữ đoàn Bộ binh nhẹ số 4 của Anh gần Võru ở phía đông nam Estonia. Họ đang tham gia cuộc tập trận thường niên "Spring Storm" năm 2026 với sự tham gia của hơn 12.000 quân nhân từ Estonia và các nước đồng minh.

Mô hình gây nhiễu mới

Đây không phải là một sự cố riêng lẻ. Vào tháng 3 năm 2024, một máy bay Không quân Hoàng gia Anh (RAF) chở người tiền nhiệm của ông Healey là Grant Shapps cũng đã gặp phải các vấn đề kỹ thuật tương tự gần vùng đất lọt Kaliningrad của Nga. Tuần trước, các máy bay chiến đấu của Không quân Romania đã bắn hạ một hệ thống máy bay không người lái (UAV) - có nguồn gốc từ Ukraine - đã trôi vào không phận Estonia do lỗi dẫn đường, trong đó lực lượng Estonia đổ lỗi cho sự can thiệp GPS của Nga.

Dữ liệu về sự gián đoạn GPS cho thấy các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở châu Âu hiện tập trung ở trong và xung quanh nước Nga.

Công nghệ gây nhiễu trên tháp di động

Ông Ivo Müürsepp, giảng viên cao cấp tại Đại học Công nghệ Tallinn (Estonia), cho biết với đài truyền hình nhà nước ERR rằng mô hình này cho thấy Nga đang vận hành một mạng lưới phân tán các thiết bị gây nhiễu nhỏ hơn. Ông cho rằng các thiết bị này có thể được đặt chung vị trí với các tháp mạng di động, có khả năng hoạt động vừa như trạm cơ sở vừa là thiết bị gây nhiễu GPS trong cùng một phạm vi phủ sóng.

"Mô hình này cho thấy Nga đang vận hành một mạng lưới phân tán các thiết bị gây nhiễu nhỏ hơn, có thể được đặt cùng vị trí với các tháp mạng di động," ông Müürsepp nhận định.

Mục đích chính của Nga được cho là mang tính phòng thủ, nhằm bảo vệ các địa điểm trong nước khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine. Đầu tháng này, Ukraine đã tấn công các địa điểm gần Moscow bằng máy bay không người lái, trong khi Nga cũng đã thực hiện các cuộc không kích tương tự vào Ukraine.

Trong bối cảnh căng thẳng này, tháng trước, Anh đã tuyên bố sẽ cung cấp cho Ukraine ít nhất 120.000 máy bay không người lái để hỗ trợ cuộc chiến chống lại Nga.