SideX: Bản port Visual Studio Code sử dụng Tauri, nhỏ gọn và hiệu năng cao

SideX, một dự án mã nguồn mở mới nổi, đang thu hút sự chú ý của cộng đồng lập trình viên khi cố gắng giải quyết một trong những phàn nàn lớn nhất về Visual Studio Code (VSCode): tình trạng "nặng nề" và tốn tài nguyên. Đây là một bản port kiến trúc 1:1 của VSCode, nhưng thay thế hoàn toàn nền tảng Electron bằng Tauri, sử dụng Rust cho backend và webview native cho giao diện.

SideX là gì?

Về cơ bản, SideX là VSCode nhưng được "tái sinh" với công nghệ hiện đại hơn. Dự án này chuyển đổi hơn 5.600 tệp TypeScript từ mã nguồn của VSCode, loại bỏ hoàn toàn các phụ thuộc của Electron và thay thế bằng một backend viết bằng Rust.

Mục tiêu rõ ràng của SideX là duy trì kiến trúc và các tính năng đã làm nên thương hiệu VSCode, đồng thời tối ưu hóa hiệu suất và kích thước. Theo đội ngũ phát triển, mục tiêu hướng tới là chỉ tiêu tốn khoảng 200MB RAM, một con số rất ấn tượng so với bản chính thống.

Các tính năng và trạng thái hiện tại

Đây là bản phát hành sớm (Early Release), nghĩa là dù các tính năng cốt lõi đã hoạt động, vẫn còn nhiều thứ đang trong quá trình hoàn thiện.

Đang hoạt động tốt:

• Trình soạn thảo cốt lõi (Monaco): Hỗ trợ tô sáng cú pháp và IntelliSense cơ bản.
• Trình duyệt tệp: Mở thư mục, tạo, sửa, xóa tệp.
• Terminal tích hợp: Sử dụng Rust PTY.
• Tích hợp Git cơ bản: Hỗ trợ các thao tác Git thường dùng.
• Giao diện: Hỗ trợ chủ đề (themes) và menu native.
• Tiện ích mở rộng: Có thể tải extension từ Open VSX.

Đang phát triển và chưa ổn định:

• Nhiều tính năng của workbench (không gian làm việc) chỉ mới là khung sườn hoặc triển khai một phần.
• Extension host còn ở giai đoạn sơ khai, nên không phải tất cả extension sẽ hoạt động.
• Hỗ trợ Debug đang được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh.
• Giao diện cài đặt/keybindings có thể vẫn còn lỗi.
• Hỗ trợ đa cửa sổ còn hạn chế.

Kiến trúc kỹ thuật

Điểm độc đáo của SideX nằm ở cách nó bảo toàn kiến trúc nhiều lớp của VSCode nhưng thay thế runtime:

• Electron Main Process $\rightarrow$ Tauri Rust Backend: Xử lý logic hệ thống bằng Rust thay vì Node.js.
• BrowserWindow $\rightarrow$ WebviewWindow: Sử dụng webview của hệ điều hành để hiển thị giao diện.
• Node.js APIs $\rightarrow$ Rust commands: Các thao tác tệp, terminal, v.v. được xử lý bằng lệnh Rust.
• Renderer (DOM + TypeScript): Giữ nguyên, chạy trong môi trường webview.

Công nghệ sử dụng

Dự án kết hợp các công nghệ hiện đại nhất hiện nay:

• Frontend: TypeScript, Vite 6, Monaco Editor, xterm.js.
• Backend: Rust, Tauri 2, portable-pty, rusqlite, tokio.
• Lưu trữ: SQLite (thông qua rusqlite).

Cách tham gia đóng góp

Đội ngũ phát triển SideX thừa nhận rằng khối lượng công việc cần làm là rất lớn và họ kêu gọi sự hỗ trợ từ cộng đồng mã nguồn mở. Nếu bạn muốn đóng góp, có thể fork repository, chọn một vấn đề (issue) để sửa lỗi hoặc triển khai tính năng mới, sau đó gửi pull request.

Các lĩnh vực cần hỗ trợ nhiều nhất bao gồm: Terminal, tương thích Extension, xử lý File System, nâng cấp trình soạn thảo, hoàn thiện Debug và Settings, cũng như kiểm thử trên nền tảng Windows và Linux.

Đây là một dự án rất tiềm năng cho những ai đang tìm kiếm một trình soạn thảo code mạnh mẽ như VSCode nhưng muốn sự nhẹ nhàng và hiệu năng native.

Tham khảo:

• GitHub: https://github.com/Sidenai/sidex