Tên lửa tư nhân Đức lập kỷ lục: Lần đầu tiên đưa châu Âu vào quỹ đạo từ lãnh thổ châu Âu

Ngành công nghiệp vũ trụ châu Âu vừa ghi nhận cột mốc mang tính bước ngoặt khi công ty khởi nghiệp Isar Aerospace của Đức thành công đưa tên lửa Spectrum lên quỹ đạo Trái Đất từ bãi phóng tại Na Uy — một sự kiện chưa từng có tiền lệ trên lục địa già.

Tên lửa Spectrum của Isar Aerospace phóng từ Trung tâm vũ trụ Andøya tại Na Uy

Sáng ngày 5/9/2026 (giờ địa phương tối 4/9 tại Na Uy), tên lửa hai tầng cao 28 mét đã rời bệ phóng tại Trung tâm vũ trụ Andøya ở phía Bắc Na Uy vào lúc 22:12 giờ địa phương. Chỉ hơn bảy phút sau, Spectrum chính thức đi vào quỹ đạo hình elip quanh hành tinh, xác lập kỷ lục là tên lửa đầu tiên đạt quỹ đạo từ đất liền châu Âu.

"Khoảnh khắc này chính là lịch sử — lịch sử của Spectrum, của Isar và của châu Âu", Nikolaos Perakis, kỹ sư trưởng dự án Spectrum tại Isar, phát biểu trong buổi phát trực tiếp sự kiện. "Tôi vô cùng tự hào về thành tựu to lớn này."

Hành trình vượt khó của Spectrum

Trước khi đạt được cột mốc này, Spectrum đã có một lần phóng thất bại đáng nhớ. Chuyến bay đầu tiên diễn ra vào tháng 3/2025 mang tên "Going Full Spectrum" đã phải kết thúc sớm chỉ chưa đầy một phút sau khi cất cánh, khiến tên lửa rơi trở lại Trái Đất.

Theo báo cáo điều tra được công bố vào tháng 9/2025, nguyên nhân sự cố được xác định đến từ việc van thông hơi mở không chủ ý và mất kiểm soát thái độ bay ở giai đoạn đầu của thao tác xoay trở. Nhóm kỹ thuật đã mất hai tháng để hoàn tất quá trình điều tra và khắc phục triệt để.

Chuyến bay thứ hai mang tên "Onward and Upward" cũng gặp không ít trắc trở khi liên tiếp bị hoãn do các vấn đề kỹ thuật như trục trặc van điều áp, rò rỉ bình áp lực composite, thời tiết xấu và cả tàu thuyền xâm nhập khu vực phóng. Tuy nhiên, đội ngũ kỹ sư đã kiên trì vượt qua tất cả để đưa tên lửa lên bệ phóng vào ngày hôm nay.

"Chúng tôi đã gặp nhiều trì hoãn và thất bại, nhưng đã trở lại mạnh mẽ hơn từ những thử thách đó. Điều này chứng minh công sức kỹ thuật khổng lồ của toàn đội ngũ và đó là những gì đưa chúng tôi vào quỹ đạo", Perakis chia sẻ.

Mục tiêu mang tính chiến lược

Khác với lần phóng đầu tiên chỉ mang tính thử nghiệm, chuyến bay thứ hai của Spectrum đã mang theo tải trọng thực tế gồm 5 vệ tinh cubesat và một thí nghiệm khoa học. Tầng trên của tên lửa sẽ thực hiện các thao tác triển khai sau khi hoàn tất quá trình đốt cháy để chuyển từ quỹ đạo elip ban đầu (cận điểm 180km, viễn điểm 500km) sang quỹ đạo ổn định hơn.

Với khả năng mang tải lên tới 1.000 kg lên quỹ đạo thấp của Trái Đất, Isar Aerospace đặt tham vọng biến Spectrum thành "ngựa thồ" cho phân khúc vệ tinh nhỏ và vừa đang phát triển mạnh mẽ. Công ty có trụ sở gần Munich còn cho biết cơ sở sản xuất của họ có thể chế tạo hơn 30 tên lửa mỗi năm, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

Hình ảnh từ tầng hai của tên lửa Spectrum khi đạt quỹ đạo

Bối cảnh: Kỷ nguyên mới cho vũ trụ châu Âu

Thành công này của Isar Aerospace mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh châu Âu đang nỗ lực khẳng định quyền tự chủ trong lĩnh vực không gian. Trước đây, các vệ tinh châu Âu buộc phải phụ thuộc vào tên lửa nước ngoài như Soyuz của Nga hay Falcon 9 của Mỹ để tiếp cận không gian, hoặc phải sử dụng bãi phóng Kourou ở Nam Mỹ — nằm ngoài lãnh thổ châu Âu.

Việc phóng thành công từ ngay lòng đất châu Âu mở ra cơ hội giảm chi phí, tăng tính chủ động và thúc đẩy hệ sinh thái vũ trụ tư nhân ngay tại lục địa này. Với các doanh nghiệp khởi nghiệp vũ trụ châu Âu khác như PLD Space (Tây Ban Nha) hay Orbex (Anh) cũng đang ráo riết chuẩn bị tên lửa riêng, cuộc cạnh tranh trong khu vực hứa hẹn sẽ ngày càng sôi động.

Những bước đi tiếp theo

Mặc dù việc đạt quỹ đạo là một thành công lớn, Isar Aerospace vẫn cần hoàn tất quá trình triển khai tải trọng trước khi tuyên bố nhiệm vụ thành công toàn diện. Tuy nhiên, với những gì đã đạt được, công ty Đức này đang cho thấy tiềm năng trở thành một trong những đơn vị tiên phong trong việc thương mại hóa các chuyến bay vũ trụ nhỏ tại châu Âu.

Đội ngũ Isar Aerospace ăn mừng sau khi phóng thành công

"Chuyến bay thứ hai là một cột mốc lớn, một thành công lớn", Perakis nhấn mạnh. "Nhưng đây mới chỉ là khởi đầu. Tôi thực sự mong chờ những bước tiến tiếp theo."

Với việc châu Âu ngày càng quan tâm đến việc phát triển năng lực vũ trụ độc lập khi giữa lúc các căng thẳng địa chính trị toàn cầu diễn biến phức tạp, thành công của Isar Aerospace không chỉ là niềm tự hào của riêng nước Đức mà còn là tín hiệu tích cực cho toàn bộ ngành công nghiệp vũ trụ của lục địa già trong những năm tới.