Châu Âu có tên lửa quỹ đạo thương mại đầu tiên: Isar Aerospace thành công sau thất bại năm ngoái
Công ty Đức Isar Aerospace đã phóng thành công tên lửa Spectrum hai tầng vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp từ sân bay vũ trụ Na Uy, đánh dấu lần đầu tiên châu Âu có tên lửa quỹ đạo thương mại hoàn toàn tư nhân. Thành công này giúp châu Âu giảm phụ thuộc vào Arianespace, Avio và Nga, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành vũ trụ lục địa già trong bối cảnh chính trị toàn cầu biến động.

Tên lửa Spectrum của Isar Aerospace trước khi phóng
Isar Aerospace, công ty khởi nghiệp vũ trụ có trụ sở tại Munich (Đức), vừa ghi tên mình vào lịch sử khi trở thành đơn vị đầu tiên tại châu Âu phóng thành công tên lửa quỹ đạo thương mại hoàn toàn tư nhân. Thành công này diễn ra chỉ vài tháng sau thất bại cay đắng vào tháng 3 năm ngoái, khi tên lửa Spectrum rơi xuống biển và phát nổ chỉ sau 30 giây cất cánh.
Cú phóng lịch sử từ Na Uy
Trong lần thử nghiệm thứ hai, tên lửa Spectrum hai tầng đã rời bệ phóng tại sân bay vũ trụ Andøya ở Na Uy và đưa thành công tải trọng vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO). Đây là một bước nhảy vọt đối với ngành công nghiệp vũ trụ châu Âu vốn đã phải chật vật tìm kiếm giải pháp thay thế sau khi cắt đứt quan hệ với Nga.
Phát biểu trong thông cáo báo chí, CEO kiêm đồng sáng lập Daniel Metzler nhấn mạnh:
"Hôm nay, Isar Aerospace đã mở ra không gian từ lục địa châu Âu. Phóng tên lửa vẫn là điểm nghẽn lớn nhất của ngành công nghiệp vũ trụ toàn cầu, và từ hôm nay, khách hàng thương mại lẫn tổ chức đã có một lựa chọn thực sự... Châu Âu giờ đây có quyền tiếp cận không gian có chủ quyền. Chúng ta đã bước vào một chương mới cho ngành du hành vũ trụ châu Âu."
Giảm phụ thuộc và bài toán địa chính trị
Trước đây, châu Âu gần như phụ thuộc hoàn toàn vào Arianespace và Avio – hai tập đoàn được chính phủ các nước thành viên hậu thuẫn tài chính. Tuy nhiên, bối cảnh chính trị toàn cầu hiện nay khiến thành công của Isar Aerospace trở nên đặc biệt quan trọng:
- Các quốc gia châu Âu đang dần xem Mỹ là đối tác kém tin cậy hơn trong lĩnh vực không gian.
- Nguồn cung tên lửa Soyuz của Nga đã bị cắt đứt từ sau cuộc xâm lược Ukraine.
- Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã đặt chính sách "mua hàng châu Âu" (buy European) làm trụ cột định hướng phát triển.
Việc Isar Aerospace đạt được quỹ đạo thành công sẽ mở ra nhiều lựa chọn hơn cho các khách hàng châu Âu, từ vệ tinh thương mại đến các nhiệm vụ quốc phòng. Đồng thời, nó cũng tạo áp lực cạnh tranh lành mạnh lên các "ông lớn" truyền thống trong khu vực, thúc đẩy giảm chi phí và tăng tần suất phóng.
Tương lai nào cho Isar Aerospace?
Mặc dù chưa công bố chi tiết về tải trọng cụ thể cũng như lộ trình thương mại hóa, giới phân tích nhận định Spectrum có thể phục vụ thị trường vệ tinh nhỏ đang bùng nổ. Với thiết kế tối ưu chi phí, tên lửa này được kỳ vọng sẽ là đối thủ đáng gờm của SpaceX trong phân khúc phóng vệ tinh cỡ nhỏ – vốn đang chiếm ưu thế tuyệt đối bởi tên lửa Falcon 9 của Elon Musk.
Thành công lần này không chỉ là chiến thắng của riêng Isar Aerospace, mà còn là tín hiệu tích cực cho cả hệ sinh thái startup vũ trụ châu Âu – nơi đang có hàng loạt công ty như PLD Space (Tây Ban Nha), Rocket Factory Augsburg (Đức) và Orbex (Anh) đang ráo riết hoàn thiện sản phẩm.
Với cú phóng lịch sử này, châu Âu đã chính thức khép lại thời kỳ phụ thuộc vào bên ngoài trong lĩnh vực tiếp cận không gian – một dấu mốc quan trọng trong bối cảnh kinh tế và an ninh khu vực ngày càng nhiều biến động.