TeXbrain: Trình soạn thảo LaTeX chạy hoàn toàn trong trình duyệt nhờ WebAssembly, mã nguồn mở và miễn phí

TeXbrain là một trình soạn thảo LaTeX mã nguồn mở, miễn phí và không cần tài khoản, hoạt động hoàn toàn trong trình duyệt. Điểm đặc biệt của công cụ này là engine pdfTeX được biên dịch sang WebAssembly (WASM) và chạy trực tiếp trên máy người dùng, thay vì trên server như Overleaf. Toàn bộ quá trình soạn thảo, biên dịch và quản lý phiên bản đều diễn ra ở phía client, mang lại sự riêng tư và khả năng làm việc ngoại tuyến.

Dự án do một kỹ sư đang học thạc sĩ tên Braian Plaku phát triển, xuất phát từ việc muốn có một giải pháp LaTeX tích hợp Git miễn phí — điều mà Overleaf tính phí. Với TeXbrain, người dùng có thể mở một thư mục dự án trên ổ cứng, chỉnh sửa file .tex, xem PDF kết quả cập nhật theo thời gian thực, rồi commit và push lên GitHub ngay trong một tab.

Các tính năng chính

• Biên dịch LaTeX ngay trong trình duyệt: Engine pdfTeX chạy dưới dạng WebAssembly, không có backend hay server xử lý file. File PDF được tạo trực tiếp trên máy của người dùng.
• Tải gói CTAN theo nhu cầu: Các gói phổ biến được đi kèm sẵn; những gói khác (như memoir, KOMA-Script) được tự động tải từ TeX Live mirror lần đầu sử dụng và lưu vào bộ nhớ đệm để dùng ngoại tuyến.
• Xem trước PDF trực tiếp: Nhờ thư viện pdf.js của Mozilla, người dùng có thể xem nhiều trang, phóng to và bôi đen văn bản.
• Tích hợp Git toàn diện: Clone, tạo nhánh, commit, push, pull, merge — tất cả đều chạy bằng isomorphic-git, một thư viện Git thuần JavaScript, không cần cài đặt CLI.
• Truy cập trực tiếp thư mục trên đĩa cứng: Sử dụng File System Access API (tương thích Chrome/Edge) giúp bạn có thể kết hợp TeXbrain với các công cụ khác như Git CLI, TeX local, hoặc AI Agent trên cùng một bộ file.
• Hỗ trợ dự án đa file: Cây thư mục, tab chỉnh sửa, kéo-thả, nhận diện các loại file .tex, .bib, .sty, .cls, v.v.
• Soạn thảo mạnh mẽ: Dựa trên CodeMirror 6, có tô màu cú pháp, gợi ý tự động hơn 70 lệnh LaTeX, gấp code, snippet picker, giao diện sáng/tối và bảng lệnh (command palette).
• Hoạt động ngoại tuyến: Sau lần tải đầu tiên, người dùng có thể làm việc mà không cần kết nối mạng. Quá trình biên dịch hoàn toàn là cục bộ.
• Mẫu dự án có sẵn: Bài báo, luận văn, beamer, báo cáo, CV, thư, v.v.

Kiến trúc và cách hoạt động

Theo tác giả, TeXbrain là một static site hoàn toàn không có backend. Toàn bộ ứng dụng được xây dựng bằng SvelteKit (static adapter) và deploy lên GitHub Pages.

• Biên dịch: Engine pdfTeX (từ dự án SwiftLaTeX) được biên dịch sang WASM và chạy trong bộ nhớ ảo (MEMFS). Khi engine cần một file không có sẵn (class, package, font...), service worker sẽ giải quyết theo chuỗi: bộ nhớ đệm → gói nhỏ đi kèm → TeX Live mirror trên jsDelivr → máy chủ SwiftLaTeX dự phòng.
• Git: Tất cả thao tác Git đều dùng isomorphic-git, lưu trữ trong LightningFS (IndexedDB). Người dùng có thể đồng bộ file giữa hệ thống file thật và Git working tree.
• Bảo mật: Toàn bộ xử lý diễn ra trong trình duyệt, file không bao giờ rời khỏi máy trừ khi người dùng chủ động push. Không có telemetry, analytics, hay tài khoản. Token Git được lưu trong localStorage. Việc biên dịch nằm trong hộp cát WASM, không có lệnh shell nào được thực thi.

Hạn chế hiện tại

• Chỉ hỗ trợ pdfTeX, chưa có XeTeX hay LuaTeX, do đó các gói như fontspec hay polyglossia sẽ không hoạt động.
• Chưa tích hợp bibtex hoặc biber. Tài liệu dùng biblatex sẽ nhận được thebibliography đơn giản, nhưng kiểu trích dẫn bị bỏ qua. Tác giả cho biết đây là tính năng tiếp theo được lên kế hoạch.
• Gói cố định theo chuẩn TeX Live 2020, nên các phiên bản mới hơn của package không có sẵn.
• Truy cập thư mục trực tiếp chỉ hoạt động trên Chromium (Chrome, Edge, Arc, Brave). Firefox và Safari phải dùng hệ thống file ảo (OPFS).
• Git remote cần CORS proxy. Mặc định dùng proxy công cộng của dự án isomorphic-git, người dùng có thể cấu hình proxy riêng.

Dành cho ai?

TeXbrain đặc biệt phù hợp với những người dùng máy tính công ty, Chromebook hoặc PC trong phòng thí nghiệm đại học — nơi việc cài đặt TeX Live không phải lúc nào cũng được phép. Nó cũng hữu ích cho những ai muốn một giải pháp nhẹ, không phải bảo trì bộ cài TeX, hoặc muốn kết hợp git mà không cần rời khỏi trình duyệt. Nếu bạn đã có môi trường TeX local ưng ý, tác giả cũng khuyên bạn nên tiếp tục sử dụng nó — TeXbrain không nhất thiết phải thay thế mọi quy trình làm việc hiện có.

Tham khảo

• Dùng thử ngay: tex.swimmingbrain.dev
• Mã nguồn: github.com/swimmingbrain/texbrain (MIT License)