Từ chân chạy điền kinh đến CISO của Netskope: Hành trình không định trước của James Robinson

Ít ai nghĩ rằng một cậu học sinh thích thể thao hơn STEM ở vùng nông thôn Illinois lại có thể trở thành giám đốc an ninh thông tin (CISO) của một trong những công ty bảo mật đám mây hàng đầu thế giới. James Robinson chưa từng vạch ra kế hoạch cho sự nghiệp an ninh mạng, nhưng chính sự tò mò và tinh thần dấn thân đã đưa ông qua bảy công ty để đến với vị trí lãnh đạo bảo mật tại Netskope.

James Robinson, CISO của Netskope

Từ đường chạy đến phòng máy chủ

James Robinson lớn lên và theo học tại một trường trung học nhỏ ở miền Trung bang Illinois. Ông tự nhận mình "thể thao hơn là STEM": "Tôi không thể nào tỏa sáng ở lớp tiếng Anh – nhưng may mắn là giáo viên tiếng Anh cũng chính là huấn luyện viên điền kinh, nên mọi chuyện dễ thở hơn."

Năm cuối cấp, ban giám hiệu khuyên ông nên theo học nghề hoặc trường dạy nghề thay vì vào đại học. Một người bạn đang theo học ngành kỹ thuật điện tử tại một trường nghề, và Robinson đã chọn con đường đó. Điều đặc biệt là ngôi trường này vừa được đưa vào Chương trình Học viện Mạng Cisco (NetAcad).

"Thế giới bỗng nhiên trở thành một đại dương của cơ hội. Không gì có thể cản tôi lại."

Ông lao vào học NetAcad như một con thiêu thân. Vào cuối thập niên 1990, khi vẫn còn ngồi trên ghế nhà trường, Robinson đã tự thiết lập hệ thống mạng tại nhà, kết nối internet và học không ngừng nghỉ.

Bước ngoặt bất ngờ giữa cơn bão dot-com

Đầu thập niên 2000, Robinson trở thành kỹ sư mạng tại State Farm Insurance với chứng chỉ CCIE (Cisco Certified Internetwork Expert) trong tay. Ông quyết định đầu quân cho Cisco – công ty đang là "thần tượng" của thời kỳ bùng nổ công nghệ, có lúc đạt vốn hóa thị trường hơn 500 tỷ USD.

Nhưng rồi bong bóng dot-com vỡ tung. Cisco bị bất ngờ và buộc phải sa thải khoảng 8.500 nhân viên. Cánh cửa vào Cisco đóng sập trước mặt Robinson, buộc ông phải ở lại State Farm Insurance.

Tại đây, ông xin đổi vị trí và nhận được lời khuyên: "An ninh mạng sẽ là xu hướng lớn. Hãy theo nó đi." Trong một buổi phỏng vấn tại Cisco, ông từng gặp một người từ AT&T nói về ý tưởng ngắt kết nối internet và mọi liên lạc bên ngoài vì lý do bảo mật – ý tưởng đó đã ăn sâu vào tâm trí ông.

"Tôi gần như tình cờ bước vào ngành bảo mật. Tôi thấy cơ hội, nắm lấy và dấn thân."

Ở độ tuổi đôi mươi, Robinson trở thành chuyên viên phân tích kỹ thuật (bảo mật) tại State Farm Insurance.

Bảy công ty, một con đường thăng tiến

Nền tảng vững chắc về công nghệ, mạng lưới và niềm đam mê bảo mật sớm đã trở thành lợi thế cạnh tranh của Robinson. Năm 2006, ông rời State Farm để làm kỹ sư hệ thống về kiến trúc và phân tích bảo mật thông tin tại Anheuser-Busch. Ông chuyển sang Emerson Electric năm 2008, trở thành quản lý đảm bảo bảo mật sản phẩm và giám đốc bảo mật sản phẩm tại Emerson Network Power năm 2010.

Năm 2012, ông gia nhập Websense và trở thành giám đốc kiến trúc và chiến lược bảo mật năm 2013. Sau đó ông chuyển sang Accuvant-FishNet Security với vai trò giám đốc an ninh thông tin, rồi trở thành phó chủ tịch quản lý rủi ro bên thứ ba tại Optiv năm 2015.

Điểm chung trong suốt chặng đường này: luôn gắn bó với bảo mật, hiếm khi ở một vị trí quá lâu, nhưng không ngừng thăng tiến.

Năm 2018, Robinson gia nhập Netskope với vai trò phó CISO. Có vẻ như ông đã tìm thấy tiếng gọi của mình khi gắn bó với vị trí này hơn năm năm – gấp đôi thời gian trung bình ở các công ty trước đó – và chính thức trở thành CISO vào năm 2024.

Những lời khuyên định hình sự nghiệp

Mỗi người thành công đều có những lời khuyên quý giá trên đường đi. Với Robinson, một trong những người cố vấn quan trọng nhất lại là mẹ vợ của ông:

"Nếu con muốn làm điều gì đó mà liên tục bị phản đối, bị bảo rằng 'con không nên làm vì...', thì có lẽ con không còn phù hợp với vị trí, công ty hay thậm chí cả sự nghiệp đó nữa."

Ông cũng có những người cố vấn chuyên môn truyền thống và luôn cố gắng sống theo một lời khuyên cụ thể: hãy gần gũi với hoạt động kinh doanh, hiểu cách doanh nghiệp vận hành, biết điều gì khiến nó thành công và điều gì khiến nó thất bại.

Một lời khuyên khác mang tính triết lý hơn: "Nếu bạn thấy những người thông minh làm những điều ngớ ngẩn, có nghĩa là bạn chưa nắm được câu chuyện." Hàm ý ở đây là đừng vội gán ghép hành động kỳ lạ với sự ngu ngốc, mà hãy dừng lại và tự hỏi liệu mình có đang bỏ sót điều gì không.

"Nếu cánh cửa mở ra, hãy xem nó dẫn bạn đến đâu."

Và bài học xuyên suốt: không bao giờ ngừng học hỏi, bởi học tập là niềm vui khi bạn ở đúng công việc. Ông tin rằng mọi người, đặc biệt là các CISO, nên tận hưởng niềm vui bất cứ khi nào có thể, "bởi vì mọi thứ cứ ập đến và áp lực thì rất lớn."

Vai trò của bạn bè và người cố vấn

James Robinson

Robinson nhấn mạnh rằng các thành viên trong nhóm của ông cần có những người bạn tốt và người cố vấn tốt đồng hành cả trên hành trình lẫn ở đích đến.

"Có một giai đoạn tôi phải vật lộn với vài chuyện. Rồi tôi nhớ ra mình đã lâu không liên lạc với các cố vấn. Tôi gọi cho một người, chúng tôi trò chuyện và mổ xẻ vấn đề. Trong cuộc trò chuyện đó, tôi nhận ra mình đã biết phải làm gì – tôi chỉ cần thêm sự khẳng định."

Ông cũng chỉ ra một thực tế ít ai nói: khi bạn thăng tiến trên nấc thang bảo mật, bạn ngày càng trở thành "con vịt lạc đàn" trong công ty. Bạn là kỹ sư công nghệ nhưng lại làm việc với con người, là người mang đến tin xấu về quy định, thông tin khiến người khác chậm lại. Đó là lúc bạn cần những người bạn tốt – những người gần như là cố vấn xã hội.

Cách xây dựng đội ngũ bảo mật

Là một CISO, điều Robinson tìm kiếm ở ứng viên trước tiên là sự tò mò. Ông thường hỏi thẳng: "Bạn muốn làm bảo mật. Vậy bạn đang nghiên cứu gì? Tối qua bạn đọc gì? Bạn tra cứu gì? Điều gì khiến bạn hứng thú?"

Chứng chỉ bảo mật có giá trị, nhưng theo ông, "quan trọng hơn là tư duy và con người." Ông luôn có cảm tình với những người sẵn sàng làm việc chăm chỉ và bỏ ra thời gian – những người "yếu thế" nhưng quyết tâm.

Ông kể về một người đang làm trong ngành y tế muốn chuyển sang bảo mật, và một cô gái mới tốt nghiệp ở Bắc Indiana cũng vậy. Ông đều nói thẳng với họ rằng không có vị trí nào cho họ, nhưng nếu họ chuyển đến St. Louis, nơi công ty có văn phòng, có thể họ sẽ được phỏng vấn cho vị trí thực tập. Cả hai đều chuyển đi.

"Cô ấy làm rất xuất sắc. Hiện giờ cô ấy là chuyên viên kiểm thử xâm nhập trong nhóm chúng tôi, chuyên đánh giá tấn công và lỗ hổng bảo mật."

Robinson chưa từng hoàn thành bằng đại học và chấp nhận rằng có những thời điểm ông không được xem xét chỉ vì thiếu tấm bằng. Ông không hối hận, nhưng tiết lộ rằng mình đang "chạy đua" với hai đứa con 16 và 18 tuổi để xem ai tốt nghiệp trước.

Điều gì khiến một CISO trằn trọc?

Câu trả lời của Robinson có thể khiến nhiều người bất ngờ: không phải các cuộc tấn công mạng.

"Điều tôi nghĩ đến lúc đêm muộn, hay ghi vội ra giấy trước khi ngủ, là liệu tôi có thể làm tốt hơn cho bản thân và đội ngũ hay không, liệu chúng tôi có đang tiến bộ thực sự trong các dự án không. Tôi luôn tìm cách làm phong phú thêm văn hóa đội ngũ."

Ông muốn đảm bảo mọi thành viên đều được ghi nhận và ông có thể kết nối với từng người. "Những nhà lãnh đạo giỏi nhất tôi từng làm việc cùng không phải lúc nào cũng là cấp trên trực tiếp của tôi, mà là những người biết dành thời gian cho tôi. Tôi cố gắng đền đáp lại điều đó."

Với ông, các sự cố bảo mật đến rồi đi như những con sóng – đó là công việc và bạn xử lý chúng. Nhưng mối quan tâm về đội ngũ thì thường trực.

Khi được hỏi trực tiếp liệu AI có phải là mối lo ngại hiện nay không, Robinson trả lời:

"Nếu AI khiến tôi thức trắng thì đó là vì tôi đang cố học hỏi thêm về nó. Đó là sự hào hứng với AI chứ không phải nỗi sợ AI. Điều quan trọng nhất vẫn là đội ngũ và hiệu suất của đội ngũ, ít nhất là trong vài năm tới."

Có lẽ đó chính là bài học lớn nhất từ hành trình của James Robinson: đến đích không quan trọng bằng cách bạn đi, và không có thành tựu nào bền vững nếu thiếu đi những người đồng hành và tinh thần học hỏi không ngừng.

SecurityWeek