Turbo Basic của Borland: Huyền thoại trình biên dịch BASIC một thời

Turbo Basic khởi đầu với tên gọi BASIC/Z, do Robert "Bob" Zale viết ra và là trình biên dịch tương tác đầu tiên chạy trên hệ điều hành CP/M. Đến năm 1987, Borland mua lại và phát hành cho MS-DOS, nhưng chỉ bán được vài năm trước khi khai tử. Sau đó Bob mua lại bản quyền để tiếp tục phát triển dưới tên PowerBASIC.

Borland Turbo Basic phiên bản 1.0

Từ BASIC/Z đến Turbo Basic

Điểm khác biệt lớn nhất của Turbo Basic so với các sản phẩm cùng thời là nó là trình biên dịch (compiler) chứ không chỉ là trình thông dịch (interpreter). Nhờ vậy, người dùng có thể tạo ra các chương trình thực thi lớn hơn nhiều so với trước đây.

Cụ thể, GWBASIC bị giới hạn ở các tệp .BAS (mã trình thông dịch BASIC) không quá 64 KB. Với Turbo Basic, bạn có thể tạo tệp có kích thước bất kỳ, miễn là nó vừa với bộ nhớ khả dụng của máy.

IDE — vũ khí đặc trưng của Borland

Một trong những tính năng được yêu thích nhất của các trình biên dịch Borland là IDE (Integrated Development Environment — môi trường phát triển tích hợp). Thời đó, người ta còn gọi chúng là môi trường phát triển kiểu "Edit-Compile-Run" (Soạn – Biên dịch – Chạy).

Mặt trước đĩa mềm Turbo Basic 1.1

Nghe qua có vẻ không khác gì GWBASIC, nhưng vào thời điểm đó, một trình biên dịch là công cụ chuyên nghiệp. Cách làm phổ biến khi ấy là dùng trình soạn thảo văn bản yêu thích để viết mã, rồi chạy trình biên dịch và trình liên kết (linker) từ dòng lệnh để tạo tệp .EXE.

Trong IDE của Turbo Basic, bạn có thể:

• Viết và định dạng mã nguồn ngay trong môi trường tích hợp
• Cấu hình toàn bộ tùy chọn biên dịch, chẳng hạn như mức sử dụng bộ nhớ
• Chạy chương trình trực tiếp "trong bộ nhớ" hoặc biên dịch thành tệp thực thi

Khi biên dịch, chương trình còn tạo ra một tệp mã đối tượng (object code) — tệp trung gian giữa ngôn ngữ bậc cao và tệp nhị phân thực thi. Các tệp này có phần mở rộng .OBJ.

Các phiên bản và khả năng tương thích

Dưới thời Borland, Turbo Basic có một vài phiên bản được phát hành:

• Phiên bản 1.0 là bản đầu tiên. Với những ai đã viết chương trình BASIC trên GWBASIC hoặc QBASIC, bạn có thể nạp các tệp .BAS vào Turbo Basic và nó tương thích khoảng 90%, chỉ trừ một vài lệnh. Để đảm bảo an toàn, bạn cần lưu tệp trong GWBASIC ở chế độ ASCII bằng cú pháp: SAVE option "myprog",A
• Phiên bản 1.1 ra mắt cùng năm đó và được cho là chỉ là bản sửa lỗi của v1.0.

Mặt sau đĩa mềm Turbo Basic 1.1

Năm 1987, Borland cũng phát hành một loạt "Turbo Toolboxes" bổ trợ, hoạt động song hành cùng Turbo Basic.

Bối cảnh Borland và trụ sở Scotts Valley

Borland International ban đầu đặt trụ sở tại Scotts Valley, California — cụ thể là Enterprise Technology Center, ngay cạnh Highway 17 trong dãy núi Santa Cruz.

Khuôn viên gồm 7 tòa nhà được xây dựng vào đỉnh cao thành công của Borland năm 1993, với diện tích văn phòng khổng lồ lên tới 444.000 feet vuông, bao gồm bể bơi cỡ Olympic, sân tennis và bóng rổ, nhà hát ngoài trời lẫn trong nhà cùng các tiểu cảnh nước cầu kỳ.

Chi phí xây dựng khuôn viên cho 1.200 nhân viên lên tới gần 120 triệu USD. Đến năm 2013, khuôn viên này được một nhà đầu tư Trung Quốc mua lại với giá chỉ bằng 1/10 so với chi phí xây dựng ban đầu.

Turbo Basic có thể coi là một mảnh ghép thú vị trong lịch sử ngôn ngữ lập trình — minh chứng cho giai đoạn chuyển mình từ trình thông dịch sang trình biên dịch tích hợp IDE, đặt nền móng cho cách chúng ta phát triển phần mềm ngày nay.