1/5 doanh nghiệp không thể ngăn AI agent 'chạy loạn' chi tiêu theo thời gian thực

Các đội ngũ AI doanh nghiệp đã chính thức từ bỏ chiến lược đặt cược vào một nền tảng orchestration duy nhất. Theo dữ liệu VB Pulse mới nhất, doanh nghiệp trung bình hiện đang vận hành cùng lúc ba nền tảng — không phải do tình cờ, mà vì họ không tin tưởng bất kỳ nhà cung cấp nào để nắm toàn quyền kiểm soát.

Doanh nghiệp chạy đa nền tảng để tránh khóa nhà cung cấp

Khảo sát trên 107 doanh nghiệp cho thấy 85% đang sử dụng từ hai công cụ orchestration trở lên, với 64% dùng ba nền tảng cùng lúc. Chỉ 15% doanh nghiệp vận hành trên một nền tảng duy nhất. Sự đa dạng này không chỉ nhằm tránh vendor lock-in và giữ tính linh hoạt — mà còn phản ánh sự thiếu tin tưởng vào khả năng bảo mật và phân quyền của các nhà cung cấp.

Microsoft AI Foundry/Copilot Studio xuất hiện trong 70% hệ thống, theo sau là OpenAI Agents SDK (68%) và Anthropic Claude Platform (47%). Ngoài ra, 22% đội ngũ xây dựng còn tự phát triển hệ thống orchestration nội bộ để bổ sung cho các công cụ của bên thứ ba.

Xu hướng hybrid này được dự báo sẽ tiếp tục mạnh mẽ. Hơn một nửa số người được hỏi (53%) cho biết mặt phẳng điều khiển chính sẽ là hybrid vào cuối năm 2026. Đáng chú ý, hơn hai phần ba doanh nghiệp dự định thay đổi nền tảng trong vòng một năm tới, với Claude Agent SDK là lựa chọn được 43% đội ngũ xây dựng cân nhắc.

Các doanh nghiệp đang có chủ đích xây dựng một tương lai nơi nhiều nền tảng orchestration, mô hình và agent có thể hoạt động cùng nhau trên một mặt phẳng điều khiển hybrid.

Chi tiêu tập trung vào giám sát và bảo mật

Dữ liệu cho thấy ưu tiên mua sắm của doanh nghiệp đang dịch chuyển rõ rệt sang kiểm soát và quan sát. Giám sát và gỡ lỗi agent chiếm 31% ngân sách đầu tư lớn nhất, tiếp theo là thực thi bảo mật và phân quyền (30%), và công cụ workflow (19%). Đây là sự thay đổi so với khảo sát trước đó, khi công cụ workflow dẫn đầu chi tiêu.

Về tiêu chí mua sắm, tính linh hoạt được 29% doanh nghiệp ưu tiên hàng đầu, tiếp đến là bảo mật/phân quyền (17%), độ tin cậy sản xuất (15%) và kiểm soát thực thi agent (15%). Chỉ 10% xem trọng "model gravity" (sự gắn kết tự nhiên với mô hình nền tảng).

Bài toán chi phí token chưa có lời giải

Một phát hiện đáng lo ngại: 1/5 doanh nghiệp vẫn không thể ngăn chặn chi tiêu vượt tầm kiểm soát của AI agent theo thời gian thực. Các chiến lược hiện tại bao gồm:

• 30% dựa vào kiểm soát native của nền tảng (giới hạn ngân sách hoặc throttling)
• 25% tự xây dựng proxy middleware để chặn các agent "chạy loạn"
• 25% dùng dynamic routing để chuyển tác vụ nặng sang mô hình giá rẻ
• 21% vẫn chỉ dựa vào giám sát phản ứng sau sự cố — không có kill switch theo thời gian thực

Điều thú vị là quy mô tổ chức không tạo khác biệt lớn: 18% doanh nghiệp trên 10.000 nhân viên chỉ kiểm soát phản ứng, so với 23% ở doanh nghiệp nhỏ hơn.

Còn lâu mới đến "agent thực thụ"

Dù được gọi là agent, phần lớn hệ thống hiện tại vẫn chỉ ở mức chatbot nâng cấp. Khảo sát cho thấy:

• Chỉ 2% doanh nghiệp có 76-100% hệ thống thực sự tự chủ
• 14% có 51-75% hệ thống là pipeline đa agent phức tạp
• 47% có 26-50% hệ thống orchestration thực thụ
• 35% chỉ có 1-25% hệ thống thực sự orchestration — phần lớn vẫn là trợ lý cơ bản
• 3% vẫn chỉ triển khai chatbot

Điều này khớp với khảo sát VB Pulse hồi tháng 6, khi 71% người trả lời cho biết chỉ một phần tư hoặc ít hơn số "agent" đã triển khai có thể tự động hoàn thành công việc đa bước.

Tương lai của agentic AI

Rõ ràng, các doanh nghiệp đang dần xây dựng hạ tầng điều khiển cho AI agent, nhưng làn sóng agent thực sự vẫn còn ở phía trước. Sự kết hợp giữa đa nền tảng, kiểm soát chi phí chặt chẽ và nhu cầu minh bạch sẽ tiếp tục định hình thị trường orchestration AI trong năm 2025-2026.

Với bối cảnh này, các doanh nghiệp Việt Nam đang triển khai AI agent có thể rút ra bài học: hãy chủ động xây dựng cơ chế giám sát chi phí token và khả năng quan sát ngay từ đầu, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công cụ của nhà cung cấp.