90 năm lịch sử của những chiếc ống nhòm gắn chặt tại các đài quan sát

Nếu bạn từng đứng trên đài quan sát ở thác Niagara, bên rìa hẻm núi Grand Canyon hay nhìn ra cầu Cổng Vàng, khả năng cao bạn đã thấy những chiếc ống nhòm của Tower Optical — thậm chí có thể đã bỏ một đồng xu vào sử dụng mà không hề biết tên công ty sản xuất ra chúng. Lần đầu tiên trong lịch sử, công ty này quyết định bán ra một số ít thiết bị mang tính biểu tượng này cho các nhà sưu tập tư nhân.

Những chiếc ống nhòm mạ chrome nặng nề này đã trở thành một phần không thể thiếu của các đài quan sát khắp Hoa Kỳ và Canada. Tower Optical, thành lập tại một xưởng cơ khí ở Norwalk, Connecticut năm 1933, vẫn do cùng một gia đình điều hành cho đến năm 2025. Từ những năm 1930 đến 1980, công ty đã sản xuất khoảng 2.000 chiếc, với mọi bộ phận được lắp ráp thủ công tại nhà máy ở Norwalk — nơi vẫn còn lưu giữ những cỗ máy nguyên bản từ những năm 1930-40.

Sức bền qua nhiều thập kỷ

Điều đáng kinh ngạc nhất về những chiếc ống nhòm này là khả năng chịu đựng khắc nghiệt của chúng. Phải trải qua mùa đông băng giá, mùa hè oi bức, mưa tuyết, cát bụi và đủ mọi hiểm họa môi trường, nhưng cặp kính ngắm 10×42 bên trong vẫn cho hình ảnh sắc nét, hết thập kỷ này đến thập kỷ khác.

"Nếu ai đó quan tâm đến lịch sử của một chiếc máy, chúng tôi sẽ xem thẻ bảo trì... Ví dụ, máy số 507 được sản xuất từ những năm 1950. Hồ sơ cho thấy nó đến phà Staten Island năm 1961, Công viên Battery ở New York vào những năm 80, Vườn thú Bắc Carolina vào những năm 90 và gần đây nhất là Tháp Coit ở San Francisco." — Adam Rice, đồng chủ sở hữu hiện tại.

Sự ra đời của một huyền thoại quang học

Một chi tiết thú vị là kính bên trong có nguồn gốc riêng của nó. Các tấm kim loại trên ống nhòm từng ghi "Bausch & Lomb Optical Viewer" vì kính ngắm bên trong do hãng Bausch & Lomb sản xuất. Nhiều thiết bị vẫn còn giữ nguyên bộ quang học Bausch & Lomb gốc — một phần lý do khiến chất lượng hình ảnh vẫn tốt sau gần một thế kỷ.

Huy hiệu đối tác ưu tiên của Google

Quy trình sản xuất nguyên bản gần như đã thất truyền. Adam Rice chia sẻ: "Không còn ai thực sự biết cách chế tạo ban đầu. Trong kho của chúng tôi có khoảng 5.000 feet vuông chứa đầy máy tiện và máy mài từ những năm 1930-40 với trục trên cao để vận hành ròng rọc. Thợ máy của chúng tôi ước tính nếu phải làm một chiếc như thế này trong nước ngày nay, chi phí có thể lên tới 15.000-20.000 USD." Đầu kính ngắm được đúc bằng đồng và mạ chrome, các bộ phận còn lại làm bằng sắt.

Thách thức của thời đại số

Thách thức lớn nhất mà công ty phải đối mặt hôm nay là điều mà những người sáng lập không bao giờ lường trước được: không ai còn mang theo đồng xu 25 cent nữa. Giải pháp của họ là trang bị tính năng tap-to-pay (thanh toán chạm) trong khi vẫn giữ nguyên vẻ ngoài hoài cổ.

"Chúng tôi yêu cầu công ty kỹ thuật không được thay đổi ngoại hình của máy ngoài thiết bị thanh toán. Thiết bị rất tối giản, chỉ là một hộp đen nhỏ, và chúng tôi thậm chí đang cân nhắc phủ một lớp chrome để nó hòa quyện hơn nữa." — Adam Rice.

Cơ hội sở hữu một phần lịch sử

Lần đầu tiên trong 90 năm, Tower Optical bán ra một số ít các thiết bị này cho tư nhân, với giá khởi điểm khoảng 9.500 USD. Mức giá có thể cao hơn cho những chiếc có nguồn gốc từ các địa danh nổi tiếng như Empire State Building, Rockefeller Center hay Tượng Nữ thần Tự do.

Một chiếc ống nhòm Tower Optical tại đài quan sát

Khi mua, người sở hữu sẽ nhận được một thiết bị đã được tân trang hoàn chỉnh, thẻ bảo trì lịch sử gốc và một cặp kính ngắm mới do OM Digital cung cấp. Với khoảng 1.800 máy đang hoạt động tại 400 địa điểm trên khắp Bắc Mỹ, mỗi chiếc mang trong mình một câu chuyện riêng về hành trình di chuyển và những công trình mà nó từng phục vụ.

Trong tương lai, Tower Optical còn có kế hoạch tích hợp trải nghiệm số như thực tế tăng cường (AR) tại các địa điểm đông đúc như Rockefeller Center — một minh chứng cho thấy ngay cả những thiết bị cổ điển nhất cũng có thể bước vào kỷ nguyên công nghệ hiện đại mà không đánh mất đi sức hút vượt thời gian của mình.