a16z: Startup nước ngoài đang có lợi thế nhờ AI

Trong khi nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm vẫn tập trung vào các startup có trụ sở tại Thung lũng Silicon, Andreessen Horowitz (a16z) lại đang đặt cược mạnh mẽ vào các nhà sáng lập quốc tế — và họ tin rằng AI chính là chất xúc tác tạo ra lợi thế chưa từng có cho nhóm này.

Theo ông Gabriel Vasquez, partner tại a16z phụ trách mảng ứng dụng AI và chiến lược đầu tư toàn cầu, “44% khoản đầu tư của chúng tôi trong Apps Fund One và Two có nhà sáng lập quốc tế”. Con số này phản ánh một sự thay đổi lớn trong tư duy đầu tư: không còn giới hạn ở các startup Mỹ, mà mở rộng ra toàn cầu.

Lợi thế của việc “một chân ở quê nhà, một chân ở Thung lũng Silicon”

Cùng với general partner Angela Strange, Vasquez là người dẫn dắt sáng kiến Borderless Founder network của a16z — một chương trình hỗ trợ các nhà sáng lập nhập cư và đến từ nước ngoài. Quan điểm của họ rất rõ ràng: những công ty vĩ đại có thể sinh ra ở bất cứ đâu, nhưng giờ đây, các doanh nhân nước ngoài còn có lợi thế hơn cả các đồng nghiệp Mỹ.

“Hiện nay, có một lợi thế rõ ràng khi bạn đặt một chân ở quê nhà và một chân ở Thung lũng Silicon.” — Strange và Vasquez viết trong một bài đăng.

Sự thay đổi này không phải ngẫu nhiên. Trước đây, các doanh nghiệp ngoài nước Mỹ thường chậm chạp trong việc chuyển đổi số, và mức độ sẵn sàng chi trả cho phần mềm rất thấp. Nhưng trong vòng 3-5 năm trở lại đây, mô hình này đã thay đổi hoàn toàn.

AI là chất xúc tác thay đổi cuộc chơi

Ông Vasquez chia sẻ: “Những người mua hàng từ các quốc gia bên ngoài nước Mỹ trước đây không di chuyển nhanh, và mức sẵn sàng chi trả của họ rất thấp”. Tuy nhiên, điều này đã thay đổi đáng kể, đặc biệt khi các startup quốc tế trong lĩnh vực AI bắt đầu ký được hợp đồng với các tập đoàn lớn toàn cầu ngay từ giai đoạn hạt giống.

Lý do nằm ở chính công nghệ AI. Theo Vasquez, AI đã khiến các ông lớn truyền thống nhận ra rằng họ buộc phải mua giải pháp từ bên thứ ba để duy trì khả năng cạnh tranh. Ngay cả ở những khu vực mà chi phí nhân công còn rẻ như Mỹ Latinh, các AI agent (tác tử AI) hoạt động liên tục, độ chính xác ngày càng cao, đang dần thay thế nhân lực trong nhiều lĩnh vực như chăm sóc khách hàng.

Cánh cửa mở ra cho startup địa phương

Một trong những lý do quan trọng khiến các startup Mỹ khó có thể phủ sóng toàn bộ thị trường toàn cầu ngay từ đầu là vì họ không có đủ tốc độ.

“Thị trường toàn cầu có nhu cầu rất lớn với AI, nhưng các startup Mỹ chưa đủ khả năng phục vụ toàn bộ thị trường từ ngày đầu, nên họ ưu tiên các công ty Mỹ trước,” Vasquez nói.

Điều này tạo ra khoảng trống lớn cho các nhà sáng lập địa phương: họ vừa có thể bán giải pháp AI cho doanh nghiệp trong nước, vừa linh hoạt di chuyển giữa quê nhà và nước Mỹ. Ông Vasquez nhấn mạnh rằng “khái niệm trụ sở chính đang thay đổi rất nhiều; nó linh hoạt hơn nhiều”, và ngay cả chính phủ các nước cũng có cái nhìn tương tự.

Ví dụ điển hình là Ba Lan gần đây đã mua cổ phần trong công ty ElevenLabs, một startup AI giọng nói thuộc danh mục đầu tư của a16z. Công ty này chỉ có công ty con tại Ba Lan, không đặt trụ sở chính, nhưng khách hàng của họ bao gồm InPost và LOT Polish Airlines. Hai nhà sáng lập là Piotr Dąbkowski và Mateusz Staniszewski — những ví dụ tiêu biểu cho tài năng AI Ba Lan đang tỏa sáng trên toàn cầu.

Nhân tài: lợi thế cạnh tranh then chốt

Từ góc nhìn của Vasquez, tiếp cận nguồn nhân tài là yếu tố khác biệt quan trọng nhất. Tuyển dụng nhân sự tại Thung lũng Silicon hiện tại vô cùng khó khăn, vì các startup phải cạnh tranh với Anthropic hay OpenAI — những công ty đã huy động hàng tỷ đô la để chiêu mộ nhân tài hàng đầu. Trong khi đó, các nhà sáng lập quốc tế có thể khai thác nguồn nhân lực chất lượng cao ngay tại quê nhà của họ.

Cũng chính vì lý do này mà Vasquez dành rất nhiều thời gian trên máy bay — thường là tới Stockholm — để tìm kiếm các kỳ lân công nghệ tiếp theo. Nhiều công ty AI hàng đầu châu Âu có xuất phát điểm từ các trường đại học, và các quỹ đầu tư đang đổ xô đến săn đón. Nhận định của Yoram Wijngaarde, nhà sáng lập Dealroom, có lẽ đã nói lên tất cả:

“Nhân tài châu Âu vẫn là một trong những lợi thế khởi nghiệp lớn nhất của nước Mỹ.”

Với chiến lược rõ ràng và niềm tin ngày càng vững chắc, a16z đang cho thấy rằng biên giới địa lý không còn là rào cản, mà ngược lại, nó trở thành lợi thế cạnh tranh đáng giá trong kỷ nguyên AI.