Aircad: CAD chuyên nghiệp chạy trên trình duyệt, tích hợp AI

Một lập trình viên vừa giới thiệu Aircad trên Hacker News — một hệ thống CAD chuyên nghiệp chạy trực tiếp trong trình duyệt, không cần cài đặt. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc "đưa CAD lên web", mà ở cách sản phẩm này xử lý hai vấn đề lớn nhất của ngành: cộng tác và tích hợp AI.

Theo tác giả, Aircad ra đời từ sự bất mãn với các công cụ CAD hiện có: đắt đỏ và cải tiến quá chậm. Các công cụ CAD trên nền web thế hệ mới thì hoặc chưa đủ toàn diện để hoàn thành một dự án, hoặc chậm hơn bản desktop vì đẩy các tác vụ nhạy cảm về hiệu năng lên server (như OnShape), hoặc không được thiết kế để mở rộng cho công việc thực tế trong môi trường cộng tác.

Soạn thảo 2D và mô hình khối 3D trong một không gian

Aircad gộp soạn thảo 2D chính xác và mô hình khối 3D vào cùng một giao diện, với dòng lệnh hỗ trợ các phím tắt quen thuộc. Bộ công cụ gồm trim, split, extend, stretch, cung, hatch, block và layer, kèm các chế độ bắt điểm (snap).

Giao diện mô hình khối 3D của Aircad

Phần mô hình hóa dùng NURBS (Non-Uniform Rational B-Spline — đường cong toán học dùng để biểu diễn bề mặt trơn trong CAD) cho phép thực hiện phép boolean, fillet, shell, loft và sweep. Ngoài ra còn có kiểu mô hình hóa push/pull: chọn một mặt rồi đẩy hoặc kéo với độ chính xác cao. Thư viện block có sẵn cửa, cửa sổ, đồ nội thất và thiết bị vệ sinh theo cả hệ đo Imperial và Metric, cộng với block riêng của từng nhóm được chia sẻ ở một nơi.

AI agent nằm trong chính công cụ

Khác với phần lớn công cụ CAD coi AI là plug-in gắn thêm, Aircad tích hợp một AI agent trực tiếp vào quy trình làm việc. Người dùng có thể đặt câu hỏi hoặc mô tả chỉnh sửa bằng ngôn ngữ tự nhiên, và agent thao tác ngay trên bản vẽ.

Ví dụ trong tài liệu sản phẩm: khi được hỏi một cầu thang có đạt chuẩn không, agent kiểm tra theo tiêu chuẩn IRC (International Residential Code), phát hiện 14 bậc cao 8 inch vượt giới hạn 7¾ inch, tính toán rằng cần 15 bậc cao 7,47 inch để đạt chuẩn, rồi đề xuất phương án giữ nguyên chiếu nghỉ trên. Khi người dùng đồng ý, agent tạo bản nháp thay đổi trên bản vẽ và chờ lệnh Apply hoặc Discard.

Cơ chế stage-and-commit này là điểm khác biệt: mọi thay đổi đều đến dưới dạng bản nháp, được tô sáng trong bản vẽ, và không có gì thay đổi nếu người dùng chưa bấm đồng ý. Người dùng được chọn mô hình AI (Auto, Claude, GPT, Gemini, DeepSeek, GLM và nhiều mô hình khác), hỏi từ dòng lệnh hoặc từ panel Agents. Toàn bộ tính năng AI là tùy chọn — mọi thứ trong Aircad vẫn hoạt động nếu không dùng.

Cộng tác không dựa trên file

Theo tác giả, quy trình cộng tác CAD hiện nay mong manh, tốn kém và phức tạp: dựa trên file, tách rời tài liệu thiết kế (như PDF) khỏi nguồn gốc, và thường là tính năng cộng thêm làm tăng giá gói đăng ký.

Aircad xây dựng cộng tác ngay từ đầu: chia sẻ một liên kết để mọi người cùng làm việc trên một file duy nhất, thấy được ai đang làm ở đâu, không có bản sao cũ. Bình luận được ghim vào đúng vị trí trên bản vẽ. Mỗi file giữ lịch sử phiên bản không giới hạn với đầy đủ người sửa và thời điểm, có thể so sánh hai phiên bản bất kỳ (phần thêm, đổi, xóa được tô màu ngay trên bản vẽ), fork từ bất kỳ điểm nào trong lịch sử, hoặc khôi phục phiên bản cũ.

So sánh hai phiên bản bản vẽ trong Aircad

Tài liệu, định dạng file và hiệu năng

Về tài liệu, Aircad hỗ trợ đầy đủ các loại kích thước (linear, angular, radius, diameter, arc length, ordinate, baseline, continue), GD&T (Geometric Dimensioning and Tolerancing — dung sai hình học và vị trí), leader, text, bảng và title block có thuộc tính. Chế độ xem gồm mặt cắt có hatch, hidden line xuất từ mô hình, độ dày nét, đổ bóng và vật liệu dựa trên mô phỏng vật lý, với bản xem trước in khớp PDF.

Về định dạng, công cụ đọc DWG và DXF kèm layout, block, dimension; nhập được file Rhino (3DM), STEP, glTF, SVG; xuất ra DWG, DXF, PDF cho bản vẽ và STL, OBJ cho mô hình.

Về hiệu năng, Aircad tuyên bố xử lý được file hơn 250.000 đối tượng. Ví dụ minh họa là tòa nhà 108 tầng với 38.510 khối rắn có thể chỉnh sửa. Các tác vụ nặng như boolean, fillet cạnh, loft, sweep và Make2D chạy nền, không chặn bản vẽ; nhấn Esc để dừng.

Scripting API mở

Toàn bộ giao diện được bao sau một scripting API: bất cứ thao tác nào làm được trên giao diện đều làm được qua API, và các phép mô hình hóa phức tạp cũng chạy hiệu quả qua đây. Lập trình viên có thể viết lệnh bằng JavaScript trên chính API mà các lệnh tích hợp sử dụng — có input kèm snap, xem trước trực tiếp, tùy chọn và một bước undo duy nhất — rồi lưu trong file hoặc chia sẻ với nhóm. Script chạy trong sandbox không có truy cập mạng.

Ví dụ mô hình sản phẩm dựng bằng Aircad

Góc nhìn

Với kỹ sư và nhóm thiết kế tại Việt Nam, điểm hấp dẫn nhất của mô hình "chạy trên trình duyệt" là rào cản gia nhập: không cần máy trạm cấu hình cao, không cần cài đặt và cấp phép phức tạp, chỉ cần trình duyệt là mở được bản vẽ ở bất cứ máy nào. Điều này đặc biệt hữu ích với các nhóm làm việc phân tán hoặc cộng tác với đối tác nước ngoài, nơi việc gửi qua lại file DWG và "final_v3.dwg" vẫn là nỗi đau quen thuộc.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một công cụ chạy trên web vẫn phụ thuộc vào đường truyền internet và dịch vụ đám mây của nhà cung cấp — bài học từ các dịch vụ SaaS đã cho thấy rủi ro khi dữ liệu thiết kế cốt lõi nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp. Việc Aircad hỗ trợ đọc/ghi DWG và STEP là điểm cộng lớn cho khả năng thoát dữ liệu, nhưng doanh nghiệp nên xem xét kỹ trước khi chuyển các dự án dài hạn lên một nền tảng mới chưa được kiểm chứng ở quy mô lớn.

Khả năng scripting qua JavaScript cũng mở ra hướng đi thực tế cho các đội kỹ thuật trong nước: tự động hóa các quy trình lặp lại, sinh bản vẽ từ dữ liệu tham số, hoặc viết công cụ riêng cho tiêu chuẩn nội bộ — những việc trước đây thường đòi hỏi đầu tư vào các bộ CAD đắt tiền với API hạn chế.