AMD chạm mốc vốn hóa 1.000 tỷ USD nhờ làn sóng AI

AMD vừa chính thức ghi tên mình vào câu lạc bộ các công ty có vốn hóa nghìn tỷ USD. Đây là cột mốc đáng chú ý với một hãng vốn luôn bị xem là "kẻ yếu thế" trong cuộc đua chip. Động lực chính đến từ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo, cùng sự trưởng thành của cả hai mảng sản phẩm chủ lực là GPU và CPU.

Vốn hóa nghìn tỷ, nhưng vẫn là kẻ về nhì

Vào thứ Hai, vốn hóa thị trường của AMD đã có thời điểm vượt mốc 1.000 tỷ USD. Con số này đưa AMD vào nhóm rất ít hãng thiết kế chip từng đạt được thành tích tương tự.

Dù vậy, cần nhìn thẳng vào thực tế: AMD vẫn kém xa Nvidia. Đối thủ này hiện là công ty giá trị nhất thế giới với vốn hóa gần 5.500 tỷ USD. Nhưng ở chiều ngược lại, AMD đã vượt qua Intel, đối thủ truyền thống nay thành "bạn - thù" của mình, khi Intel hiện chỉ được định giá khoảng 640 tỷ USD.

Vị thế của AMD đã thay đổi rõ rệt: từ kẻ bám đuổi trong phân khúc chip máy chủ, họ đang trở thành lựa chọn thay thế thực sự đáng cân nhắc cho cả CPU lẫn GPU.

Từ người đến sau trong cuộc đua AI

AMD không phải là kẻ nhanh chân trong cuộc đua AI. Trong nhiều năm, phần lớn nguồn lực phát triển GPU của hãng tập trung cho các ứng dụng tính toán hiệu năng cao truyền thống và các dự án siêu máy tính quốc gia.

Bước ngoặt đến vào năm 2023 với dòng Instinct MI300A. Trên lý thuyết, sản phẩm này có hiệu năng cao hơn, bộ nhớ nhiều hơn và băng thông lớn hơn các GPU H100 và H200 của Nvidia thời điểm đó.

Tuy nhiên, sản phẩm của AMD khi ấy vẫn bị mang tiếng vì phần mềm chưa được tối ưu. Phần lớn phần mềm vốn được thiết kế ban đầu cho các bộ tăng tốc của Nvidia.

• Trong suốt ba năm qua, đội ngũ GPU của AMD đã nỗ lực thay đổi cách nhìn về nền tảng phần mềm ROCm.
• Nhờ các đợt triển khai quy mô lớn dòng MI300 và MI350 từ Microsoft, OpenAI, Oracle, Anthropic và Meta, AMD dần khẳng định vị thế.
• Lợi thế cạnh tranh chính nằm ở giá thấp hơn và dung lượng bộ nhớ cao hơn.
• Những thương vụ với các nhà cung cấp cloud nhỏ như TensorWave và Vultr cũng giúp cộng đồng mã nguồn mở làm quen với bộ tăng tốc của AMD.

Đến giữa năm 2026, AMD tuyên bố không chỉ thu hẹp khoảng cách hiệu năng với Nvidia, mà còn sắp ra mắt nền tảng tính toán dạng rack lớn và nhanh hơn cả hệ thống Blackwell và Vera Rubin hiện tại của đối thủ.

Cụ thể, hệ thống Helios của AMD được cho là có bộ nhớ HBM4 và băng thông mở rộng quy mô cao hơn 50% so với hệ thống AI tiên tiến nhất của Nvidia, cùng hiệu năng huấn luyện AI cao hơn từ 15 đến 25%. AMD còn khẳng định Helios mang lại hiệu năng trên mỗi đô la cao hơn 30% so với đối thủ.

Không chỉ có GPU

GPU không phải là lý do duy nhất khiến định giá AMD tăng vọt. Vào tháng 2, ông Aaron Rakers của Wells Fargo Securities ước tính doanh số GPU Instinct chiếm khoảng 2,5 đến 2,6 tỷ USD trong tổng doanh thu 10,3 tỷ USD của quý 4 năm 2025, gần tương đương doanh thu CPU Epyc.

Sự trỗi dậy của các tác vụ AI dạng agent như OpenClaw và Claude Code đã thúc đẩy nhu cầu CPU. Dù mô hình AI vẫn chạy trên GPU, nhưng mã nguồn và công cụ mà chúng tạo ra và thực thi vẫn cần CPU để vận hành. Đây là thị trường cạnh tranh khốc liệt hơn nhiều, khi AMD phải đối đầu không chỉ Intel mà còn Arm, Qualcomm, Nvidia và chính các nhà cung cấp cloud.

Tuy vậy, dòng Epyc với số lõi trên mỗi đô la cao và hiệu năng trên mỗi đô la tốt hơn ở các thế hệ gần đây đã giúp AMD tăng thị phần đáng kể.

• Tháng 8, thị phần CPU máy tính để bàn của AMD vượt 35%.
• AMD hiện sản xuất CPU máy tính để bàn mạnh nhất thế giới, gần như không có đối thủ ở phân khúc máy trạm nhờ việc đổi tên các Epyc đã mở khóa thành Threadripper nhiều lõi.
• Trong trung tâm dữ liệu, thị phần AMD vọt lên 34,5%.
• Nếu chỉ tính riêng Epyc và Intel Xeon SP, con số này lên tới 46,4%.

Những bước tiến này có phần nhờ Intel chật vật trong việc tung ra các dòng Xeon cạnh tranh. Kể từ khi thất bại với Xeon Sapphire Rapids và để AMD bắt kịp trong gần hai năm, Intel vẫn đang loay hoay thu hẹp khoảng cách. Khả năng Intel có một CPU trung tâm dữ liệu thực sự cạnh tranh có thể phải chờ đến năm 2028.

Danh mục công nghệ rộng mở

AMD ngày nay không chỉ là hãng làm CPU và GPU. Trong một thập kỷ qua, họ đã xây dựng danh mục công nghệ trải rộng từ smartNIC, DPU đến FPGA, thậm chí cả thiết kế hệ thống thông qua các thương vụ mua bán.

Thương vụ mua Xilinx đặc biệt đáng chú ý. Dù không phải nguồn doanh thu lớn, nó đưa AMD trở thành nhà cung cấp FPGA lớn nhất thị trường, đồng thời trang bị cho hãng một núi bằng sáng chế giúp duy trì sức cạnh tranh. Ví dụ, các NPU giúp AMD đủ điều kiện gắn mác Copilot+ của Microsoft được lấy trực tiếp từ tài sản trí tuệ của Xilinx.

Tương lai của AMD sẽ đi về đâu?

Cũng như AMD từng là công cụ tạo áp lực giá lên CPU của Intel, vai trò này giờ đang lặp lại với GPU trung tâm dữ liệu của Nvidia. Cùng với sự kiện ra mắt Helios vào tháng 7, AMD công bố Anthropic đã đồng ý triển khai tới 2 gigawatt bộ tăng tốc Instinct để phục vụ huấn luyện và suy luận AI. OpenAI, Oracle, Microsoft và Meta cũng có kế hoạch triển khai hệ thống rack này ở quy mô lớn.

"Về AI trung tâm dữ liệu, số lượng và quy mô ngày càng tăng của các đợt triển khai Helios và dòng MI450 đang đặt mảng kinh doanh trung tâm dữ liệu vào đà tăng trưởng mạnh mẽ trong nửa cuối năm nay, và sẽ tăng tốc trong năm 2027", CEO Lisa Su chia sẻ với nhà đầu tư.

Bà còn cho biết doanh thu mảng trung tâm dữ liệu dự kiến tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ trong năm 2027.

Dù vậy, giới phân tích Phố Wall vẫn tỏ ra thận trọng. Lo ngại chính là AMD đang bỏ quá nhiều trứng AI vào quá ít giỏ. Nhưng nhìn ở góc độ ngược lại, với danh mục trải rộng từ tính toán đa dụng, HPC, AI, hệ thống nhúng, máy tính để bàn đến game, có thể thấy dù không lớn bằng Nvidia, mức độ phơi nhiễm của AMD với bong bóng AI nhỏ hơn rất nhiều.