Anthropic đã bổ nhiệm Matt Clifford, người đứng sau Kế hoạch Hành động Cơ hội AI của chính phủ Anh, làm giám đốc phụ trách quan hệ quốc tế. Việc Clifford giữ vai trò chủ tịch ARIA — cơ quan nghiên cứu sử dụng tiền thuế — trong khi làm việc cho một gã khổng lồ AI đã khiến các nghị sĩ Anh lên tiếng yêu cầu chính phủ thiết lập các biện pháp bảo vệ để tránh xung đột lợi ích.

Anthropic tuyển dụng kiến trúc sư chính sách AI của Anh, nghị sĩ cảnh báo 'xung đột lợi ích rõ ràng'

Ủy ban Khoa học và Công nghệ của Quốc hội Anh đã yêu cầu chính phủ giải thích cách ngăn chặn xung đột lợi ích sau khi Anthropic chiêu mộ Matt Clifford, chủ tịch cơ quan nghiên cứu công nghệ ARIA. Clifford sẽ đảm nhận vai trò giám đốc điều hành phụ trách các vấn đề quốc tế tại công ty AI này — nhưng vẫn tiếp tục giữ vị trí chủ tịch ARIA, nơi đầu tư tiền thuế vào nghiên cứu AI.

Xung đột lợi ích tiềm ẩn

Clifford được giao viết "Kế hoạch Hành động Cơ hội AI" vào tháng 7/2024, được chính phủ Anh công bố vào tháng 1/2025 và áp dụng toàn bộ 50 khuyến nghị. Ông cũng được bổ nhiệm làm Cố vấn Cơ hội AI của chính phủ. Bên cạnh đó, Clifford làm chủ tịch ARIA (Cơ quan Nghiên cứu và Phát minh Tiên tiến) — cơ quan nghiên cứu rủi ro cao, lợi nhuận cao được mô phỏng theo DARPA của Mỹ.

Trong thông báo trên mạng xã hội X, Clifford cho biết ông sẽ làm việc tại London, dẫn dắt các hoạt động của Anthropic với chính phủ bên ngoài Bắc Mỹ, đồng thời vẫn giữ vai trò tại ARIA và quỹ đầu tư Entrepreneurs First.

Phản ứng từ giới chức Anh

"Ông ấy đã có đóng góp đáng kể cho chính sách AI của Anh. Việc mang kiến thức, kinh nghiệm và các mối quan hệ chính phủ đến một công ty AI hàng đầu toàn cầu là điều đáng lo ngại, nhưng hoàn toàn nằm trong quy định. Tuy nhiên, ý định tiếp tục làm Chủ tịch ARIA — nơi đầu tư tiền thuế vào nghiên cứu tiên tiến, phần lớn liên quan đến AI — tạo ra xung đột lợi ích rõ ràng."

— Dame Chi Onwurah, Nghị sĩ, Chủ tịch Ủy ban Khoa học, Đổi mới và Công nghệ Hạ viện Anh

Nghị sĩ Onwurah cho biết ủy ban mong đợi Bộ trưởng AI đưa ra các biện pháp bảo vệ và ranh giới rõ ràng để đảm bảo tính độc lập của ARIA. Bà cũng nhấn mạnh rằng quốc hội không muốn ngăn cản sự di chuyển giữa khu vực công và tư nhân.

Bối cảnh chính trị mới

Sau khi Andy Burnham trở thành Thủ tướng, Kanishka Narayan được bổ nhiệm làm Bộ trưởng AI — vị trí tham dự Nội các, phụ trách Văn phòng Nội các và Bộ Kinh doanh, Đổi mới, Khoa học và Thương mại.

Clifford được bổ nhiệm làm chủ tịch ARIA từ năm 2022. Ông dự kiến sẽ tự rút lui khỏi các vấn đề liên quan đến Anthropic tại cơ quan này.

Lý do gia nhập Anthropic

Giải thích về quyết định của mình, Clifford viết:

"Rõ ràng rằng những quyết định định hình tác động của AI không nên do bất kỳ một bên nào đưa ra — cần có sự hợp tác giữa ngành công nghiệp, chính phủ và xã hội dân sự. Người dân ở mọi nơi đều muốn có quyền kiểm soát thực sự đối với cách công nghệ này được xây dựng và sử dụng trong xã hội của họ. Anthropic coi trọng điều đó, vì vậy tôi tham gia."

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Sự việc này phản ánh một xu hướng lớn: các công ty AI hàng đầu đang tích cực chiêu mộ những người có ảnh hưởng chính sách để mở rộng quan hệ với các chính phủ ngoài Bắc Mỹ. Với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, bài học quan trọng là cần có khuôn khổ pháp lý rõ ràng về xung đột lợi ích khi nhân sự chuyển dịch giữa khu vực công và các tập đoàn công nghệ — đồng thời vẫn tạo điều kiện cho sự hợp tác công-tư trong lĩnh vực AI.