Bí ẩn loạt sự cố sập đồng loạt của ChatGPT, Claude và Grok: Không ai lý giải nguyên nhân

Sáng thứ Năm vừa qua, người dùng trên toàn thế giới đã phải chứng kiến một sự kiện hiếm gặp khi ba mô hình AI tiên phong gồm ChatGPT (OpenAI), Claude (Anthropic) và Grok (xAI) đồng loạt ngừng hoạt động trong cùng một khoảng thời gian. Điều đáng nói là các công ty này đều nhanh chóng khắc phục sự cố, nhưng không ai đưa ra lời giải thích rõ ràng về nguyên nhân sâu xa.

Sự trùng hợp về thời gian khiến nhiều chuyên gia nghi ngờ rằng có thể các dịch vụ này đang dùng chung một nhà cung cấp hạ tầng nào đó và nhà cung cấp này gặp trục trặc. Tuy nhiên, khi được WIRED liên hệ, cả OpenAI và Anthropic đều không nhắc đến bất kỳ nguồn bên ngoài nào. Trong khi đó, SpaceX (công ty mẹ của xAI) xác nhận sự cố của Grok xuất phát từ trung tâm tính toán tại Memphis.

Diễn biến chi tiết của loạt sự cố

Theo báo cáo từ WIRED, sự việc bắt đầu từ khoảng 6:23 sáng (giờ Thái Bình Dương) khi Anthropic đưa ra cảnh báo về một "sự cố một phần" ảnh hưởng đến các yêu cầu tới Claude Opus 5 và các phiên bản khác. Chỉ vài phút sau đó, xAI cũng đăng thông báo về việc điều tra sự cố của Grok trên trang trạng thái dịch vụ.

• Anthropic: Bắt đầu gặp lỗi từ 6:23 sáng, và đã xác định được nguyên nhân cùng triển khai bản sửa lỗi ngay sau đó. Sự cố được đánh dấu là đã giải quyết vào lúc 9:16 sáng.
• xAI (Grok): Gặp sự cố trên tất cả các nền tảng từ 6:30 sáng và kết thúc hoàn toàn vào 10:05 sáng. Nguyên nhân được xác định là do sự cố tại trung tâm tính toán Memphis.
• OpenAI: Một lỗi định tuyến bắt đầu từ 7:43 sáng đã khiến ChatGPT và Codex không thể truy cập được với một số người dùng. Lỗi này đã được khắc phục thành công từ 8:17 sáng.

"Một lỗi định tuyến bắt đầu từ khoảng 7:43 sáng (giờ Thái Bình Dương) hôm thứ Năm ngày 3 tháng 9 đã khiến ChatGPT và Codex không khả dụng với một số người dùng trên các nền tảng." — Kathleen Chaykowski, phát ngôn viên của OpenAI

Điều thú vị là vào sáng hôm đó cũng có những báo cáo rời rạc về việc Google Gemini có thể gặp sự cố, nhưng Google không xác nhận và cũng không ghi nhận bất kỳ sự kiện nào trên bảng điều khiển trạng thái của họ.

Vì sao không ai tìm ra nguyên nhân chung?

Thông thường, khi nhiều dịch vụ cùng ngành gặp sự cố cùng một lúc, điều đó thường chỉ ra rằng có một nhà cung cấp điện toán đám mây, mạng phân phối nội dung (CDN) hoặc bên thứ ba nào đó đang gặp trục trặc và ảnh hưởng đến nhiều khách hàng. Tuy nhiên, các gã khổng lồ về cơ sở hạ tầng internet như Cloudflare, Amazon Web Services (AWS) và Microsoft Azure đều không báo cáo sự cố nào trong ngày hôm đó.

Một điểm đáng chú ý là mối quan hệ giữa các công ty này. Trước đó, vào tháng 5, Anthropic và xAI đã công bố "quan hệ đối tác tính toán" với SpaceX. Điều này cho thấy có thể có sự phụ thuộc lẫn nhau về hạ tầng, nhưng SpaceX chỉ đưa ra lời xin lỗi "gửi đến các đối tác tính toán bị ảnh hưởng" của mình mà không cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Ảnh hưởng và bài học cho người dùng Việt Nam

Đối với người dùng Việt Nam đang ngày càng phụ thuộc vào các trợ lý AI như ChatGPT, Claude hay Grok cho công việc và học tập, loạt sự cố này là một lời nhắc nhở quan trọng. Khi sử dụng các dịch vụ AI quan trọng, người dùng nên xây dựng kế hoạch dự phòng bằng cách sử dụng nhiều nền tảng khác nhau, cũng như theo dõi các trang trạng thái chính thức của dịch vụ để nắm bắt tình hình kịp thời.

Mặc dù các sự cố đã được giải quyết và "lưu lượng truy cập đã trở lại bình thường" theo lời xAI, việc thiếu một lời giải thích rõ ràng về nguyên nhân chung vẫn khiến cộng đồng công nghệ lo ngại. Điều này đặt ra câu hỏi về độ tin cậy của hạ tầng AI khi ngày càng nhiều công ty chạy đua xây dựng các mô hình lớn hơn và phụ thuộc vào các trung tâm dữ liệu tập trung.