Black Twitter đang hồi sinh mạnh mẽ trên Threads

Sau khi Twitter bị Elon Musk thâu tóm và đổi tên thành X, cộng đồng người da màu tại Mỹ đã tìm thấy một "ngôi nhà mới" trên Threads. Nền tảng do Meta vận hành đang trở thành huyết mạch của hệ sinh thái mạng xã hội da màu, thậm chí có lúc sánh ngang tầm ảnh hưởng mà Black Twitter từng nắm giữ.

Từ sự phẫn nộ đến tiếng nói cộng đồng

Tuần trước, sau khi một bồi thẩm đoàn lớn tại bang Mississippi từ chối truy tố hình sự trong cái chết của Nolan Wells — nam sinh da màu 18 tuổi mất tích trên đảo Horn khi đi cùng nhóm bạn da trắng rồi được tìm thấy đã tử vong — người dùng da màu trên Threads đã đồng loạt lên tiếng đòi công lý.

"Nói cho rõ ràng: bang Mississippi đang che đậy vụ giết người Nolan Wells", người dùng @_taexoxo đăng tải hai ngày sau quyết định ngày 21/9.

Vụ việc làm dấy lên căng thẳng chủng tộc trên toàn nước Mỹ. Danh hài D.L. Hughley bình luận chua cay: "Năm nay bồi thẩm đoàn truy tố một vũng nước chuyển màu xanh, nhưng lại không truy tố khi một đứa trẻ da màu được tìm thấy úp mặt trong nước!"

Người Mỹ da màu chưa bao giờ ngần ngại vạch trần những đạo đức giả về chủng tộc — Twitter từng là công cụ không thể thiếu khi phong trào Black Lives Matter bùng nổ thập niên 2020 — nhưng làn sóng thảo luận trên Threads lần này mang sắc thái đặc biệt.

Threads — người kế thừa tinh thần của Black Twitter

Năm 2021, khi lần đầu khám phá sự mở rộng văn hóa của Black Twitter, tác giả từng viết rằng đó là "tất cả mọi thứ: tin tức và phân tích, tiếng gọi và hồi đáp, quan tòa và bồi thẩm đoàn — một sân khấu hài, một buổi trị liệu tâm lý và một buổi tiệc gia đình gộp lại làm một". Năm năm sau, Threads đang chứng minh mình là người kế thừa tinh thần đó.

Trên Threads, người dùng dễ dàng bắt gặp những cuộc trò chuyện về định kiến tuổi tác mà phụ nữ da màu phải đối mặt, xen lẫn những bình luận về phim ảnh. Nói về loạt phim siêu anh hùng mới Lanterns của HBO Max, một người dùng nhận xét đây là phim khoa học viễn tưởng đầu tiên "có một nhân vật được chọn là người da màu và một nhân vật da trắng làm phép màu".

Cuộc di cư khỏi X

Jamilah Lemieux, nhà phê bình văn hóa với 208.000 người theo dõi trên Threads, chia sẻ với WIRED:

"Thời hoàng kim của Twitter là dưới thời Obama. Giờ chúng ta đang sống qua nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Trump. Có một nơi để cười cho khỏi khóc quan trọng y như trước đây vậy."

Lemieux từng hoạt động trên Twitter hơn một thập kỷ, bàn về thiên chức làm mẹ và quyền phụ nữ, nhưng dần rút lui vì mức độ quấy rối và thù địch bắt đầu vượt qua những tương tác tích cực.

Twitter đã thay đổi rõ rệt vào năm 2022 sau khi Elon Musk mua lại nền tảng và đổi tên thành X. Với những người dùng kỳ cựu, ứng dụng trở nên khó sử dụng hơn: khó thấy nội dung mình muốn, các tài khoản phát ngôn thù địch và tuyên truyền gia tăng, và công tác kiểm duyệt dường như biến mất qua một đêm.

Các tên tuổi lớn chuyển sang Threads

Ngày nay, nhiều tiếng nói văn hóa lớn trên X đã di cư sang Threads — bao gồm tác giả Roxane Gay, nhà hoạt động Brittany Packnett Cunningham và nhà báo Nikole Hannah-Jones. Bài tiểu luận gần đây của Hannah-Jones trên New York Times Magazine về quyết định cho con gái theo học trường công chủ yếu là người da màu đã làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt trên mạng.

Bluesky và Blacksky — đối thủ nhiều tiềm năng

Bluesky ra mắt ở chế độ mời vào năm 2023 trước khi mở cửa đại chúng một năm sau đó. Nhưng phải đến chiến thắng tranh cử năm 2024 của Donald Trump, hàng triệu người dùng mới đổ xô sang Bluesky.

Rudy Fraser, một lập trình viên có nền tảng tổ chức cộng đồng, đã tạo ra Blacksky — một bảng tin và dịch vụ kiểm duyệt tùy chỉnh nhanh chóng trở thành điểm hội họp trung tâm của nhiều người dùng da màu trên nền tảng này. Tuy an toàn hơn nhưng Blacksky chưa tạo được ảnh hưởng dư luận như Black Twitter từng làm với #OscarsSoWhite hay #IfTheyGunnedMeDown.

Rianna Walcott, trợ lý giáo sư truyền thông tại Đại học Maryland, người sáng lập Dự án Di cư Kỹ thuật số Da màu, nhận định:

"Vấn đề mệt mỏi vì nền tảng và việc tiếp cận khán giả da màu toàn cầu có lẽ đang hạn chế tầm nhìn của Blacksky, vì nó thiếu lượng người dùng ban đầu đến từ một hệ sinh thái nền tảng đã kết nối sẵn như của Meta."

Lợi thế của Threads

Threads ưu tiên tương tác và cho phép người dùng dễ dàng tham gia các cộng đồng như Black Threads, Black British Threads hay Black LGBTQ Threads. Theo bài đăng trên blog Meta từ tháng 12, có hơn 200 nhóm như vậy.

"Tôi nghĩ với người dùng da màu, việc tìm thấy nhau với số lượng lớn quan trọng hơn định hướng chính trị tổng thể của nền tảng", Walcott nói.

Threads có lợi thế độc nhất nhờ tích hợp chặt chẽ với Facebook và Instagram — hai nền tảng có hơn 6 tỷ người dùng cộng lại. Threads hiện có hơn 500 triệu người dùng hoạt động hàng tháng và theo báo cáo của Statista từ tháng 3, đang trên đà vượt qua con số 557 triệu người dùng hàng tháng của X.

Sức mạnh tạo ảnh hưởng thực tế

Phil Lewis, biên tập viên tại HuffPost, cho biết Black Twitter đặc biệt "tỏa sáng" khi người dùng tường thuật trực tiếp các sự kiện như lễ trao giải và trận đấu thể thao. "Tôi chưa thấy điều đó trên Threads. Nhưng bạn có thể cảm nhận khi một khoảnh khắc văn hóa đang diễn ra trên Threads theo cách tương tự."

Dù vậy, nền tảng này đã tạo ra những thay đổi đáng ngạc nhiên. Vào tháng 8, khi thành phố Gary, Indiana — nơi đa số cư dân là người da màu — mất điện trong hai tuần gây thiếu lương thực, chính người dùng TikTok và Threads là những người đầu tiên nâng cao nhận thức về sự cố này.

Vẫn còn đó những lo ngại

Điều đáng chú ý nhất mà Walcott nhận thấy ở Threads với tư cách người kế thừa Black Twitter là cách người dùng chủ động xây dựng và duy trì câu chuyện lịch sử của nền tảng.

Người dùng @missglowdigger hào hứng: "Threads là điều tuyệt vời nhất từng xảy ra với mạng xã hội của người da màu."

Nhưng ngay lập tức có người nhắc nhở: "Đúng vậy và tôi yêu cộng đồng này, NHƯNG đừng quá thoải mái… đây vẫn là ứng dụng của người da trắng."