Bong bóng AI: Khi Microsoft, Google và Amazon chi nghìn tỷ đô la chỉ để "nuôi" OpenAI và Anthropic

Có thực sự có gì để chúng ta phải ấn tượng không? Đó là câu hỏi đang được đặt ra khi nhìn vào các báo cáo tài chính mới nhất của những gã khổng lồ công nghệ. Sau những năm tháng dài hào hứng với những lời hứa hẹn về việc Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ thay đổi thế giới, bức tranh thực tế đang bắt đầu hiện rõ với những con số biết nói và sự lãng phí khổng lồ.

Microsoft, Google, Amazon và Meta dự kiến sẽ chi khoảng từ 800 tỷ đến 900 tỷ USD cho chi phí vốn (capex) liên quan đến AI vào năm 2026, và con số này sẽ vượt qua mốc 1 nghìn tỷ USD vào năm 2027. Tuy nhiên, điều đáng báo động là vào cuối năm 2027, Big Tech sẽ đã "đốt" hơn 2 nghìn tỷ USD cho AI mà dường như không có gì đáng kể để thể hiện.

Khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI

Doanh thu AI "tối tệ" và phụ thuộc lẫn nhau

Mặc dù các CEO luôn nói về sự tăng trưởng nhờ AI, nhưng khi nhìn vào các con số cụ thể, bức tranh trở nên khá ảm đạm. Google và Meta từ chối cung cấp các số liệu doanh thu AI cụ thể, thay vào đó chỉ đưa ra những tuyên bố mơ hồ như "AI đang thúc đẩy mọi phần của kinh doanh".

Microsoft và Amazon, dù dũng cảm hơn khi công bố số liệu, cũng không làm tốt hơn bao nhiêu. Microsoft công khai mức doanh thu chạy hàng năm (run rate) từ AI là 37 tỷ USD, trong khi Amazon đạt 15 tỷ USD. Tuy nhiên, so với số tiền họ đã bỏ ra, những con số này là vô cùng khiêm tốn.

Doanh thu AI của Amazon chỉ chiếm khoảng 0,419% tổng số 298 tỷ USD chi phí vốn đã bỏ ra, trong khi tỷ lệ này của Microsoft là khoảng 1,04%. Đây là những con số thật sự đáng xấu hổ đối với những khoản đầu tư nghìn tỷ.

Hạ tầng đám mây khổng lồ nhưng hiệu quả chưa rõ ràng

"Cọc chống" tên là OpenAI và Anthropic

Điều thực sự đáng lo ngại là nguồn gốc của doanh thu này. Phân tích cho thấy doanh thu AI của Microsoft và Amazon chủ yếu đến từ hai công ty startup: OpenAI và Anthropic.

• Microsoft: OpenAI chiếm hơn 70% doanh thu AI của Microsoft. Ước tính, OpenAI đã chi hơn 18 tỷ USD cho dịch vụ của Microsoft vào năm 2025, chủ yếu là thuê hạ tầng suy luận (inference). Nếu loại bỏ OpenAI, doanh thu AI thực sự của Microsoft giảm xuống dưới mức 3 tỷ USD mỗi quý.
• Amazon: Tương tự, Anthropic chiếm hơn 80% doanh thu AI của Amazon (AWS). Dự kiến Anthropic sẽ chi khoảng 12 tỷ USD mỗi năm cho AWS, chiếm phần lớn doanh thu AI mà Amazon khoe khoang.

Đây được gọi là "tài chính vòng tròn" (circular financing). Big Tech đầu tư tiền vào OpenAI và Anthropic, sau đó các công ty này dùng số tiền đó để trả lại cho Big Tech dưới dạng phí thuê hạ tầng. Trên giấy tờ, doanh thu tăng, nhưng không có dòng tiền thực sự mới đi vào hệ thống từ thị trường bên ngoài.

Google và Meta: Những câu chuyện ảo vọng

Google tiếp tục lảng tránh việc công bố doanh thu AI cụ thể, tuy nhiên sự tăng trưởng của Google Cloud dường như được thúc đẩy phần lớn bởi khoản chi tiêu khổng lồ của Anthropic cho các TPU (Tensor Processing Unit). Thậm chí, Google đang thiết lập các công ty mục đích đặc biệt (SPV) để bán chip cho Anthropic và sau đó cho Anthropic thuê lại, một cách thức "thổi phồng" doanh thu khá mờ ám.

Về phần Meta, câu chuyện AI của họ được mô tả là "vô nghĩa hoàn toàn". Meta đã đốt hơn 150 tỷ USD kể từ năm 2023 cho các trung tâm dữ liệu và GPU, nhưng không có chiến lược AI rõ ràng nào ngoài việc làm kính thực tế ảo thua lỗ và những cải tiến quảng cáo vô hồn. Những con số về tăng tỷ lệ chuyển đổi quảng cáo nhờ AI nghe có vẻ ấn tượng nhưng không được quy đổi thành doanh thu cụ thể.

Bong bóng AI và rủi ro tài chính

Tương lai ảm đạm và bẫy khấu hao

Cả ngành công nghiệp AI đang dựa vào sự tồn tại của OpenAI và Anthropic. Vấn đề là cả hai công ty này đều đang lỗ nặng hàng chục tỷ USD mỗi năm và chỉ có thể trả tiền cho hạ tầng nhờ liên tục gọi vốn từ các nhà đầu tư và chính Big Tech. Nếu dòng vốn này bị cắt đứt, "công trình" AI khổng lồ sẽ sụp đổ.

Thêm vào đó, vấn đề khấu hao đang chờ đợi ở phía trước. Những GPU trị giá hàng nghìn tỷ USD mà các công ty này đang mua sẽ trở nên lỗi thời vào năm 2030. Chi phí khấu hao này sẽ ăn mòn lợi nhuận ròng của Microsoft, Google và Meta trong tương lai gần.

Kết luận là, cơn sốt AI hiện nay đang được duy trì bởi những kỳ vọng hão huyền và các thủ thuật tài chính hơn là các giá trị thực tế mang lại cho người dùng cuối hay doanh thu bền vững.