Các nhà sáng lập công khai những câu chuyện "kinh hoàng" khi gọi vốn, nhiều người đã chỉ đích danh quỹ đầu tư

Gọi vốn từ các nhà đầu tư mạo hiểm (VC) được coi là một "nghi thức" bắt buộc đối với các nhà sáng lập công nghệ. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến một trải nghiệm phổ biến khác: những câu chuyện "kinh hoàng" trong các buổi thuyết trình (pitching). Một cuộc thảo luận quy mô lớn chia sẻ những câu chuyện như vậy đã diễn ra suốt tuần qua trên mạng xã hội X, với những bình luận vừa hài hước vừa gây ức chế. Chúng tôi đã đọc qua tất cả để tìm ra những trường hợp thú vị nhất giúp bạn đọc.

Greg Isenberg, một người làm podcast về startup, nhà văn và là người sáng lập Late Checkout Studio — một công ty holding có các dự án trước đây đã được WeWork mua lại — đã khởi xướng cuộc trò chuyện này với câu chuyện về một VC ngủ gật trong buổi họp. Isenberg có lượng người theo dõi lớn trên X và bài đăng của ông rõ ràng đã chạm đến nỗi đau của cộng đồng.

"Tôi từng thuyết trình vòng Series A trị giá 15 triệu USD tại một trong 3 quỹ VC hàng đầu. Có 12 người trong cuộc họp. Một General Partner (GP) đã ngủ gật ngay tại bàn. Ngủ say trong hơn 30 phút. Không ai nhắc đến chuyện đó cả. Mọi người cứ tiếp tục làm việc," ông chia sẻ trên X.

VC ngủ gật trong các buổi thuyết trình là câu chuyện phổ biến nhất được chia sẻ. Không chỉ là buồn ngủ, mà là ngủ say bất tỉnh.

Mark Pincus, nhà sáng lập Zynga, cũng kể lại câu chuyện VC ngủ gật của mình. "Tôi nhìn người bạn đã sắp xếp cuộc họp và hỏi xem tôi có nên tiếp tục thuyết trình không, và cô ấy nói có. Cảnh tượng đó giống như bộ phim 'Weekend at Bernie's' gặp gỡ thung lũng Silicon," ông viết.

Đáng ngạc nhiên là ngủ gật không đồng nghĩa với việc VC sẽ không đầu tư. Nhiều nhà sáng lập báo cáo rằng họ đã nhận được term sheet (thỏa thuận đầu tư) từ chính những đối tác đã ngủ gật trong buổi thuyết trình.

"Tôi từng thuyết trình về một đối tác vào năm 2015 cho vòng Series A của chúng tôi, trong đó một đối tác (người nổi tiếng trong danh sách Midas) ngủ gật và người kia không ngừng cau có. Tôi nhận được cuộc gọi 2 tiếng sau đó từ ban đầu tư rằng họ đang gửi term sheet qua," Liz Wessel viết. Wessel, người đồng sáng lập và đã bán startup HR WayUp và hiện là đối tác tại First Round Capital, cho biết đội của bà đã không nhận tiền — và VC đó đã rất sốc.

Có quá nhiều câu chuyện về VC ngủ gật đến mức Arianna Simpson, cựu đối tác của a16z, đã viết: "Các VC có ổn không?? Có vẻ như chứng buồn ngủ đang lan tràn."

Tất nhiên, không thiếu những câu chuyện về việc VC ký term sheet rồi rút lui vào phút chót, hoặc "bặt vô âm tín" (ghosting), không bao giờ chuyển tiền. Phần gây ức chế hơn nữa là một số VC này dường như vẫn coi các nhà sáng lập như công ty trong danh mục đầu tư, yêu cầu cập nhật tình hình công ty hoặc xin làm người tham khảo. Một nhà sáng lập nói rằng VC thậm chí còn muốn chia sẻ phần lợi nhuận sau khi công ty được mua lại.

Travis Kalanick, đồng sáng lập Uber nổi tiếng với sự quyết đoán, đã kể một câu chuyện về việc phát hiện một VC đang cố gắng "trốn" cuộc họp và rời khỏi tòa nhà. Kalanick nói rằng ông đã theo VC đến tận xe hơi và thuyết trình từ ghế phụ.

Không phải ai cũng có những trải nghiệm tồi tệ để báo cáo. Một số nhà sáng lập nói rằng họ chưa bao giờ có trải nghiệm nào khác ngoài những trải nghiệm tuyệt vời với VC, với một số người thậm chí còn chia sẻ những câu chuyện tình yêu về các nhà đầu tư cụ thể. Đúng là hầu hết VC đều chăm chỉ, thực sự cố gắng giúp đỡ và không ngủ gật trong các cuộc họp. Nhưng những trải nghiệm tồi tệ lại quá phổ biến đến mức Pincus đã thốt lên: "Tôi yêu khoảnh khắc này, khi các nhà sáng lập không còn phải sợ hãi khi chỉ trích hành vi ngớ ngẩn của VC."

Những câu chuyện gây sốc nhất

Tuy nhiên, những câu chuyện thực sự gây sốc là những bài đăng của Matthew Prince, nhà sáng lập Cloudflare. "Một đối tác của Sequoia đã từ chối Cloudflare vì ông ấy không nghĩ rằng một người phụ nữ có thể lãnh đạo một công ty hạ tầng bảo mật," Prince viết. Người phụ nữ đó là đồng sáng lập kiêm COO của Cloudflare, Michelle Zatlyn. Cho đến nay, Cloudflare là một công ty có giá trị thị trường 87 tỷ USD, với doanh thu dự kiến hàng năm là 2,8 tỷ USD vào năm 2026, phán xét đó rõ ràng đã không đứng vững với thử thách của thời gian.

Shaun Maguire, đối tác của Sequoia, người không xa lạ gì với những tranh cãi về phát ngôn của chính mình, đã trả lời rằng ông luôn ngưỡng mộ Zatlyn và yêu cầu Prince tiết lộ tên của đối tác đã nói như vậy. Prince né tránh: "Có lẽ sẽ nói chuyện này vào một ngày nào đó qua một ly rượu. Nhưng tôi cá là ông đã có một phỏng đoán tốt rồi."

Nhưng chưa hết, Prince còn tiết lộ thêm!

Ông kể một câu chuyện về nhà đầu tư nổi tiếng Vinod Khosla, người đã đề nghị đầu tư và sau đó, theo trí nhớ của Prince, đã gợi ý rằng nhà sáng lập nên "sa thải" các đồng sáng lập khác và lấy lại cổ phần của họ. "Tôi nghĩ cách đọc nhân từ nhất là đó là một thử thách đối với nhân cách của tôi. Nhưng tôi đã xúc phạm đến mức chúng tôi không bao giờ nói chuyện nữa. Đã chặn số điện thoại của ông ấy ngay lập tức."

Prince nhanh chóng thêm vào sắc thái về Khosla: "Ông ấy cực kỳ thông minh và sắc sảo. Đã là một nhà đầu tư phi thường — không thể tranh luận về thành tích của ông ấy. Chỉ đơn giản là không phải tính cách tôi chọn để làm việc cùng."

Đáng chú ý là trí nhớ về các cuộc trò chuyện thường có xu hướng khác nhau, và chúng ta không biết Khosla thực sự đã nói gì, ý nghĩa là gì hay nhớ gì. Nhưng nhiều người đã mở to mắt trước những lời nói cởi mở như vậy về một trong những VC thành công và quyền lực nhất của Thung lũng Silicon. Nhiều người gọi sự thẳng thắn của Prince là ví dụ điển hình của việc có "tiền để không còn phải quan tâm" (FU money). Prince, tất nhiên, hiện là một tỷ phú.

Không phải mọi câu chuyện của Prince đều mô tả VC là kẻ phản diện. Cụ thể, ông tưởng rằng mình đã sắp xếp một buổi gặp gỡ xã giao đơn giản vào một ngày thứ Hai với Marc Andreessen, đồng sáng lập quỹ đầu tư a16z. Thay vào đó, Andreessen xuất hiện với cả đội ngũ đầu tư, sẵn sàng để bị thuyết phục. Prince, người chưa chuẩn bị gì, đã không gây ấn tượng. "Tôi đã đóng khung bức thư từ chối họ gửi," ông nói về kết quả đó. Những người khác cũng kể những câu chuyện tương tự về các cuộc gặp với Andreessen và công ty của ông.

Có lẽ câu chuyện hài hước nhất đến từ Julie Fredrickson, một nhà sáng lập trở thành nhà đầu tư, người đã nhận được cuộc gọi từ một nhân viên của VC trước khi đến văn phòng của quỹ — cảnh báo bà về một khối đá bên ngoài cửa sổ có hình dáng giống cơ quan sinh dục nam mà các nhà đầu tư bên trong dường như không hay biết. "Quỹ đó mãi mãi trong tâm trí tôi là Dickrock Ventures," bà viết.

Mặc dù các VC của Thung lũng Silicon bị "chê" nhiều nhất, nhưng các nhà sáng lập cũng chia sẻ các sự việc liên quan đến VC quốc tế. Một số VC cũng kể về việc thuyết trình trước các nhà đầu tư hạn chế (limited partners).

Những luồng thảo luận này đáng đọc không chỉ vì những tiếng cười, mà còn vì những gì chúng tiết lộ: Quy trình gọi vốn thiếu minh bạch, quan hệ quyền lực là có thật, và những trải nghiệm mà các nhà sáng lập thì thầm với nhau trong tư nhân thực sự phổ biến hơn nhiều so với những gì ngành công nghiệp thừa nhận công khai.

Có lẽ Isenberg đã giải thích tốt nhất bài học đằng sau tất cả những câu chuyện này. "Nếu bạn đang gọi vốn ngay bây giờ, chỉ cần biết rằng: mọi nhà sáng lập đều có một câu chuyện như thế này. Quy trình này kỳ lạ. Quan hệ quyền lực cũng kỳ lạ," ông viết.

Một bài học thứ hai có thể là: Nếu Andreessen đồng ý gặp bạn, ông ấy thực sự nghiêm túc đấy.