Cảm giác của một nhà phát triển game web "cũ kỹ" trước thời đại game được tạo ra bởi AI

Cảm giác của một nhà phát triển game web "cũ kỹ" trước thời đại game được tạo ra bởi AI

Quay trở về năm 2012, khi tôi bắt đầu làm phiên bản web của trò chơi mô phỏng bóng rổ Basketball GM (BBGM), lập trình web là một câu chuyện hoàn toàn khác so với bây giờ. Khi đó, npm vẫn còn là khái niệm mới mẻ và hiếm ai sử dụng. Việc đóng gói hay triển khai JavaScript còn rất sơ khai, nhiều người vẫn đang gộp các file lại với nhau một cách thủ công. Những thứ như TypeScript, React, hay async/await... thậm chí chưa tồn tại!

Thực ra lúc đó cực kỳ khó khăn. Các công cụ và tài liệu hướng dẫn tệ hại hơn nhiều so với ngày nay. Nhưng tôi nghĩ sẽ rất tuyệt nếu có thể chạy BBGM trên trình duyệt web, nên tôi đã kiên trì theo đuổi. Theo thời gian, hệ sinh thái phát triển web đã nở rộ trở nên như ngày nay: chắc chắn chưa hoàn hảo, nhưng tốt hơn vô số so với năm 2012.

Đến năm 2021, BBGM đã đủ lớn để trở thành công việc toàn thời gian của tôi. Mọi thứ diễn ra rất suôn sẻ! Ngày nay, trò chơi này phổ biến và có lợi nhuận hơn cả năm 2021.

Trong vài năm qua, tôi từng thắc mắc không biết điều đó sẽ kéo dài được bao lâu.

Liệu mọi người có sẽ chán BBGM không? Các trò chơi điện tử thường không giữ được sự phổ biến qua nhiều năm, nhưng thể thao lại là một ngoại lệ. Chừng nào bóng rổ còn hot, người ta sẽ vẫn muốn chơi game bóng rổ. Tất nhiên ai cũng biết điều này, cứ nhìn vào các bản phát hành hàng năm của Madden hay 2k luôn siêu phổ biến là hiểu. Game mô phỏng quản lý thể thao là một ngách nhỏ hơn so với những dòng game chính thống đó, nhưng vẫn là một ngách có lợi nhuận đối với tôi và một số nhà phát triển game khác.

Điều đó cũng khiến tôi tự hỏi... Liệu có ai đó sẽ tung ra một trò chơi xuất sắc hơn BBGM đến mức tôi mất hết người dùng không? Một "2k" đối đầu với "Live" của tôi? Tại sao điều đó chưa xảy ra?

Có những game mô phỏng bóng rổ khác, nhưng trong nhiều năm không có đối thủ thực sự nào trong ngách của tôi, đó là kiểu game miễn phí, dựa trên nền tảng web và có nhiều tính năng.

Tại sao lại như vậy? Tôi nghĩ vì việc cạnh tranh với tôi không phải là một quyết định kinh doanh tốt.

Tôi không làm BBGM để giàu sang, tôi làm nó như một sở thích. Chỉ sau nhiều năm làm việc, nó bắt đầu kiếm được một chút tiền, và rồi mất thêm nhiều năm nữa mới nuôi sống được tôi như một công việc toàn thời gian. Rất ít người sẵn sàng bỏ nhiều công sức như vậy vào một trò chơi điện tử. Có lẽ một lập trình viên giỏi hơn tôi có thể làm nhanh hơn? Nhưng những lập trình viên giỏi hơn tôi thì có những cơ hội kiếm tiền hào phóng hơn cả ngách nhỏ bé này của tôi. Có lẽ một đội ngũ lập trình viên có thể làm nhanh hơn? Chà, trả lương cho một đội ngũ lập trình viên thì rất đắt đỏ. Tôi chắc chắn không kiếm đủ tiền để làm điều đó. Vậy tại sao ai đó lại muốn chi nhiều tiền hơn số mà BBGM kiếm được chỉ để có cơ hội cạnh tranh với nó?

Phần cuối cùng cũng quan trọng... vì BBGM đã tồn tại, bất kỳ người mới nào gia nhập thị trường đều phải giành lấy người dùng từ tôi, trong khi khi tôi làm, thị trường chưa tồn tại. Tôi không có đối thủ trong ngách của mình. Vì vậy, ngay cả những người chơi đam mê như tôi cũng có thể không có nhiều động lực để tạo ra "BBGM tiếp theo", họ có thể thích làm một trò chơi hơi khác một chút.

Đó là cách tôi tự giải thích cho vị thế may mắn của mình trong nhiều năm. Tôi có công việc mơ ước mà nhiều người khao khát, nhưng các yếu tố kinh tế cho thấy tôi khá an toàn. Không ai sẽ cạnh tranh nghiêm túc với tôi vì họ sẽ có rất ít cơ hội thực sự đánh bại tôi và tạo ra một doanh nghiệp có lợi nhuận.

Và rồi AI xuất hiện.

Tôi nhớ chút mã AI đầu tiên tôi thấy, không lâu sau khi ChatGPT ra mắt. Ai đó đã tạo ra một hệ thống mà bạn có thể yêu cầu AI tạo một chút HTML/CSS/JS để thực hiện một nhiệm vụ đơn giản. Và nó hoạt động... kiểu gì đó với một số nhiệm vụ rất cơ bản. Thật điên rồ!

Đến nay, mọi thứ đã leo thang khá nhiều.

Bây giờ nhiều người nói rằng lập trình thủ công của con người đã lỗi thời. Một số trong số họ là những kẻ ngốc bị che mắt bởi sự quảng cáo. Nhưng một số khác là những lập trình viên tài năng, lành nghề mà tôi đã ngưỡng mộ sâu sắc trong nhiều năm. Đây không phải là bùng nổ tiền mã hóa (crypto), đây là thứ có thực.

Cá nhân tôi, tôi rất ít lập trình bằng AI. Tôi không làm bất cứ thứ gì kiểu "tác nhân" (agent) cả. Tôi chỉ đôi khi hỏi nó các câu hỏi cụ thể trong chat, tương tự như cách tôi từng hỏi trên Stack Overflow ngày xưa. Có lẽ tôi đang để mất một chút năng suất vì không đón nhận AI đầy đủ, nhưng, well, tôi thích lập trình! Tôi không muốn AI làm hết mọi việc lập trình giúp mình. Có lẽ một ngày nào đó tôi sẽ bị buộc phải đón nhận công nghệ mới đã làm lỗi thời kỹ năng của mình, như đã xảy ra với rất nhiều người trong rất nhiều ngành trong quá khứ. Nhưng tôi không mong điều đó xảy ra.

Tuy nhiên, rất nhiều người thì lại mong muốn. Có nhiều lập trình viên yêu thích làm việc với AI. Và còn có nhiều người chưa thực sự là lập trình viên, nhưng giờ đây với AI, họ có thể trở thành như vậy.

Điều này đã dẫn đến nhiều thay đổi trong ngành công nghệ. Và nó cũng dẫn đến một số thay đổi trong ngành công nghiệp game mô phỏng thể thao. Gần như mỗi ngày lại có một game mô phỏng thể thao "vibe coded" (do AI tạo ra theo hứng cảm) được ra mắt. Một số người phớt lờ chúng vì chúng thường khá sơ sài và không quá hay. Nhưng ngay cả những game sơ sài cũng có ít nhất một số tính năng ấn tượng. Và không phải tất cả chúng đều sơ sài.

Điều liên quan đặc biệt đến tôi là nhiều game vibe coded này là game trên nền tảng web giống như Basketball GM. Có lẽ cùng một lý do khiến công cụ lập trình AI sơ khai mà tôi đề cập ở trên làm lập trình web: nó phổ biến, có vô số tài liệu và ví dụ, và dễ chạy. Bạn chỉ cần mở trình duyệt web. Không cần những công cụ độc quyền kỳ lạ nào.

Mọi thứ chắc chắn đã thay đổi kể từ năm 2012. Hồi đó, tôi đang đối mặt với một thách thức khổng lồ để làm một game mô phỏng thể thao trên nền web. Nhưng bây giờ đó là con đường dễ dàng. Lời giải thích tôi viết ở trên về việc có lẽ không ai thực sự cạnh tranh với BBGM vì nó không hợp lý về mặt kinh tế? Kinh tế học đã thay đổi. Giờ đây ai cũng đang cố gắng cạnh tranh với tôi!

Tuy nhiên, ngay lúc này thực tế chưa có gì thay đổi đối với tôi. BBGM vẫn phổ biến hơn hay kém như vài năm qua. Thực tế nó đang kiếm được nhiều tiền hơn một chút trong năm nay, nhờ thị trường quảng cáo cải thiện. Nhưng tôi không còn cảm thấy thoải mái khi ngồi yên trong ngách của mình nữa. Cảm giác như kẻ thù đang tiếp cận tường thành của thành phố, và chưa có gì thực sự thay đổi, cuộc vây hãm chưa bắt đầu, trận chiến chưa nổ ra. Nhưng nó đang đến.

Bao lâu nữa thì có ai đó làm ra thứ vừa tốt như BBGM? Bao lâu nữa thì có ai đó làm ra thứ tốt hơn đáng kể? Câu nói của Yogi Berra về việc dự đoán rất khôn ngoan, nên tôi không biết câu trả lời cho những câu hỏi này, nhưng nếu phải đoán, tôi sẽ nói có lẽ một hay hai năm? Một cái gì đó tương tự như vậy? Ai biết được.

Như tôi đã đề cập ở trên, tôi biết tôi không phải là người đầu tiên trong lịch sử cảm thấy như vậy về sự thay đổi công nghệ ảnh hưởng đến sinh kế của mình. Nhưng AI thì khác. Mọi thay đổi công nghệ trong quá khứ cuối cùng cũng mở ra cơ hội mới cho con người, vì con người luôn là sinh vật thông minh nhất. Điều gì sẽ xảy ra khi điều đó không còn đúng nữa?

Đó là một cảm giác kỳ lạ. Cảm giác như những ngày tháng thành công của tôi với tư cách là một dev game độc lập đã được đếm xuôi. Nhưng kỳ lạ hơn là tôi không thể thực sự lo lắng quá nhiều về điều đó, bởi vì nếu AI tiếp tục cải thiện và làm tôi lỗi thời, nó sẽ cũng làm lỗi thời khá nhiều thứ khác. Có lẽ là tất cả mọi thứ?

Vì vậy, tôi đoán hiện tại tôi chỉ sẽ tiếp tục, công việc như bình thường, cho đến khi cuộc vây hãm thực sự bắt đầu...