Canada đình chỉ đàm phán thương mại với Mỹ, tuyên bố đáp trả thuế quan đồng đô-la

Trong một tuyên bố gây chấn động vào tối ngày 21/8/2026, Thủ tướng Canada Mark Carney chính thức thông báo đình chỉ toàn bộ các cuộc đàm phán thương mại với Hoa Kỳ ngay trước thời điểm Mỹ dự kiến áp đặt mức thuế 50% lên khoảng 28 tỷ USD hàng hóa Canada. Canada khẳng định sẽ đáp trả bằng việc áp thuế tương ứng lên hàng hóa Mỹ, đánh dấu bước ngoặt lớn trong quan hệ kinh tế Bắc Mỹ.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước leo thang suốt 18 tháng qua, khi chính quyền Mỹ liên tục thay đổi chính sách thuế quan ngay cả với các đồng minh thân cận nhất. Quyết định này không chỉ tác động đến nền kinh tế hai nước mà còn gây ảnh hưởng sâu rộng đến chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Lý do dẫn đến quyết định đình chỉ

Theo tuyên bố của Thủ tướng Carney, mặc dù Canada đã nỗ lực đạt được một thỏa thuận công bằng, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược, nhưng những thay đổi vào phút cuối trong các điều khoản đề xuất từ phía Mỹ được đánh giá là không công bằng, không hợp lý về mặt kinh tế, và đặt ra câu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai.

"Những thay đổi vào phút cuối trong các điều khoản đề xuất của Mỹ là không công bằng, không hợp lý về mặt kinh tế và đặt ra câu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào" — Thủ tướng Mark Carney.

Các mục tiêu ban đầu của Canada trong đàm phán bao gồm:

• Duy trì quyền tiếp cận miễn thuế đối với phần lớn doanh nghiệp Canada sang thị trường Mỹ
• Tăng cường ổn định trong quan hệ thương mại song phương
• Giảm đáng kể thuế quan của Mỹ đối với các ngành công nghiệp chiến lược của Canada
• Bảo vệ các doanh nghiệp vừa và nhỏ — vốn được xem là xương sống của nền kinh tế
• Giữ vững quyền linh hoạt, độc lập và chủ quyền của Canada

Canada chuẩn bị đối phó thế nào?

Chính phủ Canada xác nhận sẽ áp thuế trả đũa tương ứng — một đô-la đổi một đô-la — bắt đầu từ nửa đêm khi mức thuế 50% mà Mỹ áp dụng lên khoảng 28 tỷ USD hàng hóa Canada có hiệu lực. Đồng thời, chính phủ sẽ công bố thêm các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, bổ sung cho gói hỗ trợ gần 25 tỷ USD đã được triển khai trong 18 tháng qua.

Bối cảnh này đặc biệt quan trọng đối với ngành công nghệ khi Canada là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng phần cứng, AI và bán dẫn của Bắc Mỹ. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn có trung tâm nghiên cứu và sản xuất tại cả hai nước sẽ chịu tác động trực tiếp từ cuộc chiến thuế quan này.

Dấu hiệu kinh tế tích cực từ Canada

Trong bối cảnh căng thẳng, Thủ tướng Carney vẫn nhấn mạnh sức mạnh nội tại của nền kinh tế Canada nhờ chiến lược đa dạng hóa đối tác thương mại:

• Các dự án cơ sở hạ tầng lớn trị giá gần 500 tỷ USD đang được triển khai
• Hiệp định thương mại hiện có mang lại quyền tiếp cận ưu đãi tới 1,5 tỷ người tiêu dùng, dự kiến tăng gấp đôi vào cuối năm
• Tăng trưởng kinh tế dự kiến nhanh thứ hai trong nhóm G7 trong hai năm tới
• Tốc độ tạo việc làm gấp 4 lần so với Mỹ
• Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt mức cao nhất trong hai thập kỷ, gấp đôi so với đối thủ G7 gần nhất

"Canada có những gì thế giới cần. Và chúng tôi sẽ không để bất kỳ quốc gia nào định đoạt tương lai của mình." — Thủ tướng Mark Carney.

Tác động đến ngành công nghệ Việt Nam

Diễn biến này có ý nghĩa gián tiếp nhưng không nhỏ đối với ngành công nghệ trong nước:

• Cơ hội dịch chuyển chuỗi cung ứng: Việt Nam có thể trở thành điểm đến hấp dẫn hơn cho các doanh nghiệp công nghệ tìm cách đa dạng hóa sản xuất ngoài Bắc Mỹ
• Xuất khẩu phần cứng: Các doanh nghiệp điện tử, linh kiện của Việt Nam có thể hưởng lợi khi dòng chảy thương mại giữa Canada và Mỹ bị ảnh hưởng
• Chi phí nguyên liệu: Nếu chiến tranh thuế quan leo thang, giá linh kiện nhập khẩu từ Trung Quốc — quốc gia thường bị vướng vào các cuộc đối đầu thương mại — có thể biến động, ảnh hưởng đến các doanh nghiệp lắp ráp trong nước

Kết luận

Cuộc chiến thuế quan giữa Canada và Mỹ không chỉ là câu chuyện của hai nền kinh tế lớn nhất Bắc Mỹ, mà còn cho thấy xu hướng bảo hộ thương mại ngày càng tăng trên toàn cầu. Đối với giới công nghệ, đây là lời cảnh báo về sự cần thiết phải theo dõi sát chính sách thương mại quốc tế để có chiến lược kinh doanh linh hoạt. Diễn biến tiếp theo trong những ngày tới sẽ cho thấy liệu hai nước có thể tìm được tiếng nói chung hay cuộc chiến này sẽ tiếp tục leo thang.