Chán ngán với những câu trả lời do AI tạo ra: Khi con người dần nhường chỗ cho máy móc?

Gần đây, một lập trình viên đã đăng tải tâm tư bức xúc của mình trên Hacker News với tiêu đề ngắn gọn nhưng chứa đựng sự day dứt lớn: "Tôi mệt mỏi vì những câu trả lời do AI tạo ra". Bài viết nhanh chóng nhận được sự đồng cảm của nhiều người, bởi nó chạm đến một thực trạng đang lan rộng trong giới công nghệ và xã hội hiện đại: sự suy giảm của kết nối con người的真实 tính.

Khi "con người" thực ra chỉ là AI

Tác giả bắt đầu bằng câu chuyện về việc anh phát hiện các kho lưu trữ (repositories) trên GitHub đang phát tán phần mềm độc hại (malware). Hy vọng nhận được sự hỗ trợ, anh hỏi AI về việc nên làm gì, nhưng nhận được câu trả lời vô hồn và không hữu ích. Đẩy tình thế đến đường cùng, anh mở một thảo luận trên cộng đồng.

Một tài khoản đã trả lời. Tuy nhiên, khi đọc kỹ, anh nhận ra đó là y hệt đoạn văn bản mà AI đã đưa ra trước đó. Sau khi chỉ ra sự trùng lặp này, bình luận đã bị xóa. Ngay sau đó, một người khác lại trả lời... với một đoạn văn bản AI khác hoàn toàn tương tự.

Không chỉ dừng lại ở các cộng đồng mã nguồn mở, tác giả còn kể về trải nghiệm khi nhắn tin (DM) với một người dùng trên Reddit. Sau vài hồi qua lại, anh bàng hoàng nhận ra rằng mình đang trò chuyện với một tác nhân AI (AI agent) chứ không phải là một con người thật.

Sự lười biếng được công nghệ tiếp tay

Điều khiến tác giả cảm thấy mệt mỏi nhất không phải là AI tồn tại, mà là cách con người sử dụng nó một cách thụ động trong công việc và giao tiếp hàng ngày.

Anh kể về thời điểm làm việc tại một công ty, khi anh đặt câu hỏi cho chủ doanh nghiệp về một nhiệm vụ kinh doanh cụ thể. Thay vì trả lời dựa trên hiểu biết, người chủ đã gửi một ảnh chụp màn hình câu trả lời từ ChatGPT. Khi tác giả phản hồi rằng câu trả lời đó sai lệch hoàn toàn và không liên quan, chỉ một phút sau, người chủ lại gửi thêm một ảnh chụp màn hình khác từ ChatGPT. Rõ ràng, ông chủ thậm chí không đọc nội dung mà AI tạo ra, ông ấy chỉ đơn giản là chụp màn hình và chuyển tiếp nó.

Tình trạng này còn xảy ra ở cấp quản lý cấp cao hơn. Một đồng nghiệp là Giám đốc Nghiên cứu & Vận hành (Senior Dir. of Research Ops) từng chia sẻ một bản dự thảo quy trình hoạt động chuẩn (SOP) dài 5 trang về việc tích hợp các chỉ số cũ từ môi trường SQL Server vào Azure SQL. Tài liệu này rõ ràng được tạo bởi AI và chứa nhiều lỗi kỹ thuật do người soạn thảo không rành về công nghệ, nhưng nó vẫn được gửi đi để "review".

Nguy cơ trở thành "người kiểm duyệt" cho AI

Tác giả dự đoán một tương lai không xa mà chúng ta đang bước vào: tất cả sẽ trở thành những "người xem xét đầu ra của AI" (AI-output-reviewers). Tuy nhiên, áp lực này ngày càng gia tăng khi khối lượng nội dung rác cần rà soát tăng quá nhanh.

Một bình luận trong bài đăng đã đưa ra một quan niệm châm biếm nhưng đầy thấm thía: "Bất cứ điều gì có thể được gửi đi mà không cần suy nghĩ đều có thể được phản hồi mà không cần suy nghĩ". Đáng sợ hơn, nhiều người thừa nhận rằng thay vì nói "Tôi không biết giúp gì cho bạn, xin lỗi", họ chọn cách im lặng. Giờ đây, với sự hỗ trợ của AI, họ chọn cách gửi một câu trả lời trông có vẻ hữu ích nhưng thực chất vô nghĩa.

Kỷ nguyên nguyên sơ của Internet đã chấm dứt?

Nỗi sợ lớn nhất được đưa ra là cuộc đua xuống đáy (race to the bottom). Các công ty muốn chi trả càng ít càng cho nhân sự, và kết quả là chúng ta chỉ còn lại những tương tác tự động, thiếu chất xám.

Mặc dù LinkedIn hay các nền tảng mạng xã hội khác đang trở thành nơi "tràn ngập" nội dung AI, nhưng đáng buồn là điều này cũng đang lan sang các cộng đồng kỹ thuật "thanh khiết" hơn như GitHub hay Reddit. Nhiều người cho rằng chúng ta đã may mắn khi được trải qua "kỷ nguyên nguyên sơ" của Internet, nơi mọi tương tác đều mang tính con người. Nhưng kỷ nguyên đó đã phai nhạt từ trước khi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) xuất hiện, và AI chỉ là đòn chí mạng chấm dứt hoàn toàn sự trong trẻo đó.

Cuối cùng, tin tưởng vào nội dung trên mạng, kể cả tin tưởng vào các nhận xét trên GitHub, đang bị pha loãng nghiêm trọng. Và có lẽ, điều duy nhất chúng ta có thể làm là bày tỏ sự từ chối rõ ràng: "Xin đừng gửi cho tôi các phân tích do AI tạo ra", nếu muốn cứu vãn chút gì đó của sự giao tiếp thực sự.