ChatGPT for Teens bị đánh giá là 'rủi ro không thể chấp nhận' cho trẻ vị thành niên

Tổ chức phi lợi nhuận Common Sense Media — đơn vị chuyên đánh giá các ứng dụng, dịch vụ và nội dung giải trí với trọng tâm là an toàn cho giới trẻ — vừa công bố báo cáo cho rằng phiên bản ChatGPT for Teens của OpenAI là một "rủi ro không thể chấp nhận".

ChatGPT for Teens bị đánh giá là rủi ro không thể chấp nhận

Cảnh báo không hoạt động như cam kết

ChatGPT for Teens được OpenAI giới thiệu vào tháng 8, tích hợp các rào chắn bảo vệ dành riêng cho lứa tuổi vị thành niên và được thiết kế để hỗ trợ học sinh học tập. Tuy nhiên, theo Common Sense Media, các biện pháp bảo vệ này "không đạt được những gì công ty đã hứa".

Đánh giá của tổ chức này chỉ ra ba vấn đề chính:

• ChatGPT không gửi cảnh báo cho phụ huynh trong những trường hợp cần thiết
• Không đưa ra hỗ trợ phù hợp trong các tình huống khủng hoảng
• Vẫn làm bài tập hộ học sinh

"ChatGPT for Teens có thể khiến phụ huynh tin tưởng sai lầm vào những rào chắn và cảnh báo an toàn vốn thường xuyên không hoạt động", Tom Siegel, giám đốc điều hành Viện An toàn AI cho Giới trẻ thuộc Common Sense Media, phát biểu. "Một thiếu niên có thể dành cả tiếng đồng hồ nói về việc tự làm hại bản thân mà cha mẹ không nhận được một cảnh báo nào. Cho đến khi OpenAI khắc phục điều đó và chứng minh bằng kiểm thử độc lập, ChatGPT chỉ nên dành cho người lớn."

OpenAI phản bác kết luận

OpenAI không đồng tình với đánh giá trên. Phát ngôn viên Eric Porterfield của công ty cho biết:

"Chúng tôi cam kết sâu sắc với an toàn cho trẻ vị thành niên, đồng thời phát triển các biện pháp bảo vệ và cung cấp cho phụ huynh công cụ hữu ích để định hướng việc sử dụng AI của con em họ. Chúng tôi hoan nghênh các đánh giá độc lập nghiêm ngặt, nhưng không tin rằng thử nghiệm của Common Sense Media phản ánh chính xác cách các biện pháp bảo vệ dành cho trẻ vị thành niên của ChatGPT hoạt động trên thực tế."

Theo OpenAI, phần lớn quá trình kiểm thử của Common Sense Media có thể đã bắt đầu và kết thúc trước khi tính năng kiểm soát của phụ huynh được kích hoạt hoàn toàn, khiến các kết luận trở nên thiếu chính xác.

Tranh cãi về phương pháp kiểm thử

Đáp lại, Tom Siegel khẳng định Common Sense Media vẫn giữ nguyên phương pháp và kết quả kiểm thử. Ông cho biết trước khi bắt đầu, tổ chức này đã xác nhận với OpenAI rằng các tính năng của chế độ Teen như thông báo về rối loạn ăn uống và chế độ học tập đã được triển khai đầy đủ.

Về tính năng thông báo cho phụ huynh, OpenAI thừa nhận sau khi kiểm thử rằng hệ thống của họ có thể mất vài giờ để kích hoạt trên các tài khoản mới được liên kết. Một số tài khoản kiểm thử nằm trong khoảng thời gian đó, nhưng nhiều tài khoản khác đã được liên kết lâu hơn đáng kể mà vẫn không nhận được thông báo nào.

"Thông tin mới này không làm thay đổi kết luận của chúng tôi rằng các cảnh báo cho phụ huynh là không đáng tin cậy trong các tình huống khủng hoảng", Siegel nhấn mạnh.

Ông cũng cho biết Common Sense Media đã chia sẻ kết quả đánh giá với OpenAI trước khi công bố để công ty có thể cải thiện sản phẩm, và hy vọng OpenAI sẽ tập trung vào bản chất vấn đề thay vì gieo nghi ngờ về phương pháp luận.

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Cuộc tranh cãi này đặt ra câu hỏi quan trọng với các bậc phụ huynh Việt Nam đang cho con em sử dụng các công cụ AI như ChatGPT trong học tập. Việc phụ thuộc vào các rào chắn tự động của nền tảng có thể tạo cảm giác an tâm giả tạo, trong khi giám sát chủ động từ phía gia đình vẫn là yếu tố không thể thay thế.

Với tốc độ phổ cập AI trong trường học ngày càng nhanh tại Việt Nam, các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh và nhà trường cần chủ động tìm hiểu về giới hạn của các công cụ này, đồng thời duy trì đối thoại cởi mở với con em về cách sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm.